«Οι κατάσκοποι της γεωγραφίας»: Τζένη Κουτσοδημητροπούλου και Μαρία Ρουσάκη υπογράφουν τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς (κριτική)

Η ιδέα ότι η γεωγραφία είναι κάτι πολύ παραπάνω από την αποστήθιση όλων των ποταμών, των λιμνών και των βουνών μιας χώρας έχει εμπεδωθεί προ πολλού. Άλλωστε, οι πιο σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις θέλουν τη γεωγραφία να είναι ένα διδακτικό αντικείμενο με κεντρική θέση στα εκπαιδευτικά προγράμματα καθώς, με μια πολυεστιακή προσέγγιση, εξακτινώνεται προς άλλους κλάδους όπως η ιστορία, η λαογραφία, η τέχνη, η οικονομία, η κοινωνιολογία, η στρατηγική. Στη συνάντησή της με τη λογοτεχνία για παιδιά, δίνει έναν ανεξάντλητο καμβά για να αναπτυχθούν ιστορίες με πολυδιάστατους ήρωες. 

Η Μίκα, ο Πίτερ, το χαμένο σπαθί των σαμουράι και ένα παράξενο χειρόγραφο

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν μεγαλώνει και το ενδιαφέρον τους για τον κόσμο καθώς αντιλαμβάνονται ότι όσο περίπλοκος είναι άλλο τόσο είναι και συναρπαστικός. Μια σειρά παιδικής λογοτεχνίας λοιπόν που συντροφεύει τα παιδιά στις αναζητήσεις τους και την ανακάλυψη του κόσμου μέσω της ανάγνωσης αυτοτελών ιστοριών είναι οι «Κατάσκοποι της γεωγραφίας». Τρία είναι τα στοιχεία που την κάνουν να ξεχωρίζει: έχει εξωστρέφεια, αγκαλιάζει τις νέες τεχνολογίες, που ούτως ή άλλως καταλαμβάνουν μεγάλο χώρο στη ζωή των παιδιών, και έχει ήρωες καθημερινά παιδιά με ανησυχίες, αγωνίες και όνειρα. Καθώς οι ιστορίες ξεδιπλώνονται, το κέντρο βάρους μεταποπίζεται από τις περιπέτειες που ζουν οι μικροί ήρωες για την επίλυση του κάθε μυστηρίου. Η γεωγραφία και οι δρόμοι που ανοίγει στα παιδιά γίνεται το μέσο για βαθύτερες διαπιστώσεις. 

Από ιστορία σε ιστορία και από περιπέτεια σε περιπέτεια, τα παιδιά, ηλικίας οκτώ ετών και πάνω θα ακολουθήσουν τους ήρωες στην εξέλιξή τους ως χαρακτήρες και θα χαρούν την ανάγνωση ιστοριών με έξυπνες ανατροπές, γραμμένων σε γλώσσα στρωτή, με ρυθμό και χιούμορ. 

Το πρώτο βιβλίο έχει τίτλο Ένας σαμουράι, ένα σπαθί και το κεράσι της ζωής. Συγγραφέας του είναι η Τζένη Κουτσοδημητροπούλου, ενώ η εικονογράφηση είναι της Λίλας Καλογερή.

Γεννημένη στην Αυστραλία, η Τζένη Κουτσοδημητροπούλου εξέδωσε το πρώτο της παραμύθι το 2014. Στην ιστορία που έγραψε με ηρωίδα τη Μίκα, εισάγει τους μικρούς αναγνώστες σε έναν κόσμο περιπέτειας, αναζητήσεων και ανακαλύψεων. Αφετηρία τους, ένα μακρινό ταξίδι στην Άπω Ανατολή που το κοριτσάκι κάνει με τη μαμά του, συνοδεύοντάς την σε ένα επαγγελματικό ταξίδι της στο Κιότο. Η μικρή Μίκα λατρεύει τα κόμικ μάνγκα και παθιάζεται με τη γεωγραφία, μαθαίνει, ερευνά, παίζει και, ίσως το σημαντικότερο, κάνει φίλους από όλο τον κόσμο, μέσω μιας εφαρμογής με γεωγραφικά κουίζ και γρίφους, την εφαρμογή Πορτολάνος. Η εφαρμογή αυτή έχει κομβική θέση στις ιστορίες της σειράς καθώς είναι το κοινό σημείο των πρωταγωνιστών. Μπορεί σε επόμενα βιβλία της σειράς να δούμε τους ήρωες των ιστοριών να αλληλεπιδρούν. Να μιλούν στο τσατ και να βοηθούν στην επίλυση επόμενων γρίφων. Οι συγγραφείς θα το αποφασίσουν.

Στην ιστορία της Τζένης Κουτσοδημητροπούλου, πάντως, η Μίκα, σαν Κατάσκοπος της Γεωγραφίας που είναι, ανυπομονεί να λύσει το μυστήριο στη χώρα των σαμουράι στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το θρυλικό σπαθί των σαμουράι Honjo Masamune που αγνοείται πού βρίσκεται. Αναζητώντας «το κεράσι της ζωής» το κοριτσάκι από την Ελλάδα, ενώνει τις δυνάμεις της με τους δίδυμους Ακίρα και Χαρούτο, σε μια συνάντηση που φανερώνει πώς τα παιδιά που έχουν παίξει μαζί έστω και λίγο, ακόμα κι όταν ήταν πολύ μικρά, συνδέονται στο λεπτό, όσα χρόνια κι αν έχουν περάσει.

Τα τρία παιδιά, η Μίκα, ο Ακίρα και ο Χαρούτο επισκέπτονται μουσεία και αξιοθέατα, τριγυρνούν σε άγνωστες γειτονιές της πόλης, παίρνουν αποφάσεις. Με δυο λόγια, ζουν μια περιπέτεια που δεν θα ξεχάσουν ποτέ. Ο τρόπος που επανασυνδέονται και ο τρόπος που ζουν την περιπέτειά τους τα τρία παιδιά, δείχνει ότι όσο πιο διευρυμένοι είναι οι κύκλοι των γνωριμιών στην παιδική ηλικία, τόσο πιο ισχυρό αισθάνεται -και θα το αισθάνεται για όλη του τη ζωή- ένα παιδί το αόρατο δίχτυ των φίλων, ακόμα κι αν βρίσκονται στην άλλη άκρη του κόσμου.

Με τον δεύτερο τίτλο της σειράς, οι κατάσκοποι της γεωγραφίας κάνουν στάση στο Μανχάταν. Η γεννημένη στη Νέα Υόρκη συγγραφέας βιβλίων για παιδιά Μαρία Ρουσάκη υπογράφει το Μήνυμα στο Μανχάταν. Και σε αυτό το βιβλίο η εικονογράφηση είναι της Λίλας Καλογερή.

Με ήρωα τον Πίτερ Πάτουικ, που ζει στον δέκατο όροφο μιας πολυκατοικίας του Τσέλσι, στο νοτιοδυτικό Μανχάταν, κι έχει για μοναδικό φίλο την εφαρμογή γεωγραφικών κουίζ και γρίφων Πορτολάνος, ξεδιπλώνεται μια ιστορία με θέμα τη φιλία και τις δεύτερες ευκαιρίες. Το έξυπνο εύρημα ο ήρωας, ο Πίτερ, να αισθάνεται αόρατος γίνεται ο καταλύτης της ιστορίας. Το μοναχικό παιδί, ένα ελληνοαμερικανάκι της Νέας Υόρκης, τριγυρνά στις εμβληματικές γειτονιές της αμερικανικής μητρόπολης φέροντας μέσα του τη ζεστασιά από τα σουτζουκάκια της Ελληνίδας μαμάς του. 

Ένα μήνυμα στο τσατ της εφαρμογής Πορτολάνος για ένα παράξενο χειρόγραφο, τον οδηγεί σε μια αναπάντεχη γνωριμία με μια συνομήλική του. Ένα άγνωστο και πολύ παράξενο αντικείμενο, το «χειρόγραφο Βόινιτς» γίνεται ξαφνικά το κέντρο του ενδιαφέροντός του. Γιατί πρέπει «να πάει να δει το χειρόγραφο Βόινιτς στη βιβλιοθήκη Μόργκαν»; Ποιος ζωγραφίζει τα μπλε λουλούδια από το χειρόγραφο, που ξαφνικά τα βλέπει παντού; Τι πάει να πει μη-με-λησμόνει; 

Το αγόρι της ιστορίας μαθαίνει τελικά πολλά από το μυστηριώδες «Χειρόγραφο Βόινιτς», που γράφτηκε στις αρχές του 15ου αιώνα, ίσως στη βόρεια Ιταλία, σε μια άγνωστη γλώσσα. Μαθαίνει ας πούμε ότι «κανείς δεν γράφει κάτι χωρίς να έχει τίποτα να πει», όπως θα τον διαβεβαιώσει ένας άστεγος που άθελά του παίζει κομβικό ρόλο για να λύσει ο Πίτερ το μυστήριο. 

Το αγόρι τελικά, θα πάψει να αισθάνεται αόρατο, θα μπορέσει πρώτα πρώτα να δει τον εαυτό του και να αναγνωρίσει τα δικά του λάθη, μαθαίνοντας έτσι πώς να είναι ένας καλός φίλος.

Εκτός από την εφαρμογή Πορτολάνος που και οι δύο ήρωες των ιστοριών των Κουτσοδημητροπούλου και Ρουσάκη χρησιμοποιούν για να εκκινήσει η ιστορία τους, η Μίκα και ο Πίτερ μοιράζονται και κάτι ακόμα: στο τέλος της αναζήτησης που κάνουν δεν θα είναι πια οι ίδιοι.

Από ιστορία σε ιστορία και από περιπέτεια σε περιπέτεια, τα παιδιά, ηλικίας οκτώ ετών και πάνω θα ακολουθήσουν τους ήρωες στην εξέλιξή τους ως χαρακτήρες και θα χαρούν την ανάγνωση ιστοριών με έξυπνες ανατροπές, γραμμένων σε γλώσσα στρωτή, με ρυθμό και χιούμορ. 

Στο τέλος κάθε ιστορίας, σε ένα ευσύνοπτο παράρτημα συγκεντρώνονται πληροφορίες για τόπους και στοιχεία που οι μικροί αναγνώστες συνάντησαν διαβάζοντας το βιβλίο.

 *Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.