Η Εθνική μας βρίσκεται ξανά μετά από 16 χρόνια στη ζώνη των μεταλλίων του Ευρωμπάσκετ κι είναι αναμενόμενο τα παιδιά που παρακολουθούν να θέλουν να μάθουν περισσότερα για τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, αλλά και τις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν το άθλημα ως σήμερα. Έτσι, ανοίγουμε το βιβλίο γνώσεων «30 παίκτες του μπάσκετ που έγραψαν ιστορία» (μτφρ. Ευγενία Κολυδά, εκδ. Διόπτρα), και άλλα βιβλία που μας βάζουν στο παρκέ.
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Χρειάστηκε να περάσουν 16 χρόνια για να σπάσει η «κατάρα» και η Εθνική μας να βρεθεί ξανά, για πρώτη φορά μετά το 2009, στη ζώνη των μεταλλίων του Eurobasket, περνώντας στα ημιτελικά με τη νίκη της επί της Λιθουανίας. Με μια σημαντική επίδοση από τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, με τον Τολιόπουλο και τον Σλούκα να συμβάλλουν στην επίθεση και με όλη την ομάδα να κάνει το καλύτερο δυνατό, η Εθνική επικράτησε και αναμένεται να συναντήσει την Τουρκία αυτήν τη Παρασκευή, διεκδικώντας μια θέση στον μεγάλο τελικό.
«Δεν έχουμε κερδίσει κάτι. Άλλο ένα παιχνίδι» δήλωσε ο Γιάννης, σε κλίμα προσήλωσης και εγκράτειας. Με αυτές του τις λέξεις, έδωσε τον τόνο: η ομάδα στοχεύει ψηλά και αγωνίζεται πολύ σκληρά. Όσοι δεν χάνουμε ματς, δεν γίνεται να μην παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα κάθε σουτ, να μην πανηγυρίζουμε στις μεγάλες στιγμές, να μη στεκόμαστε νοητά δίπλα στους παίχτες, όσο μακριά κι αν βρισκόμαστε, καθώς δίνουν το παράδειγμα ενάντια στους αντιπάλους τους. Όπως δεν γίνεται να μην ξαναθυμηθούμε, αναπόφευκτα, τις σπουδαίες στιγμές του μπάσκετ, τους γίγαντες που με κάθε τους βολή και κάθε δρασκελιά τους έγραψαν την ιστορία του αθλήματος.
Στη γλώσσα μας κυκλοφορεί μια πληθώρα καλών εκδόσεων που αφηγούνται στα παιδιά τη ζωή των μεγάλων αστέρων. Μια από τις πιο πρόσφατες έχει τον τίτλο 30 παίκτες του μπάσκετ που έγραψαν ιστορία, έργο συγγραφικής ομάδας αποτελούμενης από την Ντανίλα Σορεντίνο, τον Τομάζο Τρεβιζάνι και τον Στέφανο Φριτζέριο. Το σχέδιο αναλαμβάνει η Ελίζα Μπελότι και για την ελληνική έκδοση, από τις εκδόσεις Διόπτρα, τη μετάφραση έχει κάνει η Ευγενία Κολυδά. Το βιβλίο ανθολογεί στοιχεία από την πορεία τριάντα μπασκετικών θρύλων, ισορροπώντας ανάμεσα στις ανθρώπινες και στις μεγαλειώδεις στιγμές τους.
Από πού πρέπει να ξεκινούσαμε το ταξίδι; Ο παίκτης που έρχεται στο μυαλό των περισσότερων αναγνωστών είναι μάλλον ο Μάικλ Τζόρνταν, ο MJ ή «Ερ Τζόρνταν»:
«Ποτέ δεν πίστευα ότι θα έβλεπα τον εαυτό μου πάνω σ’ ένα αθλητικό παπούτσι. Στην πραγματικότητα, είναι η σιλουέτα μου που εκτινάσσεται προς το στεφάνι με την μπάλα σφιχτά στο χέρι».
Πώς ένα λυκειόπαιδο που δεν κατάφερε ούτε να μπει στη σχολική ομάδα, έχοντας ύψος 1,75 εκείνη τη χρονιά, εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους παίχτες του αθλήματος, εμπνέοντας τα παπούτσια Air Jordan της Nike, κερδίζοντας τον τίτλο του MVP στην κανονική σεζόν, τους Τελικούς και το All-Star Game δυο φορές μέσα σε έναν χρόνο, και σκοράροντας τόσο θεαματικά που μέχρι και οι φίλαθλοι της αντίπαλης ομάδας χειροκροτούσαν;
Και ο Κόμπι Μπράιαντ; Θυμάστε που επέστρεψε, ακάθεκτος, μετά από τον σοβαρό τραυματισμό του στον αχίλλειο τένοντα; Ξέρατε, επίσης, πως ο Κέβιν Ντουράντ αγαπά τα βιντεοπαιχνίδια, συμμετέχοντας κατά καιρούς σε ονλάιν τουρνουά; Ότι ο Μάτζικ Τζόνσον έμαθε τις πρώτες κινήσεις του από τον πατέρα του, έναν εργάτη εργοστασίου; Ή ότι ο νεότατος Λούκα Ντόντσιτς φορά το νούμερο 77, προς τιμήν του Βασίλη Σπανούλη, φετινού προπονητή της Εθνικής μας;
Αυτά και πολλά ακόμη πληροφορούμαστε από τούτο το πολύχρωμο βιβλίο, που μας βάζει στο παρκέ καθώς το ξεφυλλίζουμε. Τα παιδιά που μαθαίνουν τώρα ανάγνωση δεν θα κουραστούν κοιτώντας το: κάθε κεφάλαιο, ως συνοπτικό αφιέρωμα, μαζεύει κάποιους μόνο από τους σταθμούς της πορείας του αθλητή, μαζί με στοιχεία για την επιρροή του στην κουλτούρα και την υστεροφημία του.
Πάντοτε, πρώτα παίρνει τον λόγο ο κάθε παίχτης, σε μια αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, διηγούμενος μια στιγμή από έναν κομβικό αγώνα. Εστιάζοντας στις θετικές και φωτεινές στιγμές του μπασκετικού κόσμου, το βιβλίο παρουσιάζει μια αισιόδοξη ματιά πάνω στον αθλητισμό, προκρίνοντας την αγωνιστική επιμονή. Ίσως τα παιδιά συνειδητοποιήσουν πως οι ημίθεοι και οι τιτάνες, λοιπόν, ξεκίνησαν από κάπου – ίσως από ένα μέρος που θυμίζει τις δικές μας γειτονιές. Το μεγάλο ανάστημά τους αναδεικνύεται τόσο από τα κατορθώματά τους όσο και από τη συμβολή της εικονογράφου, που κοσμεί κάθε κεφάλαιο με πλούσια σχέδια, απεικονίζοντας τους μπασκετμπολίστες σε δυναμικές πόζες.
Και Γιάννης και Γιαννάκης
Από το βιβλίο δεν θα μπορούσε να μείνει εκτός ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, ο Γκρικ Φρικ. Έχοντας ανακηρυχθεί κορυφαίος σκόρερ των Μιλγουόκι Μπακς, ξεπερνώντας τον Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ, και θεωρώντας πως «δεν υπάρχει αποτυχία στον αθλητισμό», αν και εφόσον ασχολείται κανείς με συνέπεια μαζί του, ο Γιάννης συνεχίζει να διαγράφει μια λαμπρή πορεία με όραμα, παραμένοντας ικανός να παίξει και στις πέντε θέσεις. Από το συγκεκριμένο βιβλίο, μαθαίνουμε πως, πέρα από κορυφαίος παίχτης, είναι και… λάτρης του φαστ φουντ. Συγκεκριμένα, μετά από έναν αγώνα στον οποίο κατέγραψε 50 πόντους, γιόρτασε τη νίκη παραγγέλνοντας μία κοτομπουκιά για κάθε πόντο!
Φυσικά, η χώρα μας έχει βγάλει πολλούς ακόμη ικανότατους παίκτες. Ίσως οι νεώτεροι αναγνώστες να μην γνωρίζουν πόσο εμβληματική είναι η φιγούρα του Παναγιώτη Γιαννάκη… Σε αυτόν οφείλουμε εν μέρει το υψηλό επίπεδο στο οποίο βρίσκεται σήμερα το ελληνικό μπάσκετ – και στη νίκη μας απέναντι στη Σοβιετική Ένωση το 1987. Το συγκεκριμένο επίτευγμα όρισε τη χρυσή εποχή της «ελληνικής δυναστείας», όπως μας πληροφορεί το βιβλίο. Ο Γιαννάκης έμελλε να γίνει ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία που κατέκτησε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα τόσο ως παίκτης όσο και ως προπονητής. Πραγματικός δράκος, όπως είναι το παρατσούκλι του.
Δυο λόγια για κάποιες παλαιότερες εκδόσεις
Στο πλαίσιο του Eurobasket, ο συγκεκριμένος τίτλος μάς αφήνει διψασμένους για περαιτέρω γνώση. Τα παιδιά που επιθυμούν να μάθουν περισσότερα για τον Γιάννη Αντετοκούνμπο μπορούν να συμβουλευτούν την έκδοση Γιάννης Αντετοκούνμπο – Από τις γειτονιές της Αθήνας στο NBA (μτφρ. Ηλιάνα Αγγελή, εκδ. Κλειδάριθμος), που παρουσιάζει σύντομα κι απλά την πορεία του από τους δρόμους της Αθήνας, στους οποίους πουλούσε με τα αδέρφια του ρολόγια, τσάντες και γυαλιά για να τα βγάζουν πέρα, ως τα γήπεδα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Γραμμένο από τον Α. Ντ. Λάργκι, το εικονογραφημένο βιβλίο φιλοδοξεί να περάσει μηνύματα για τη διαφορετικότητα, την καθημερινή εξάσκηση και την αφοσίωση σε έναν στόχο.
Ας φύγουμε, όμως, από τον Γιάννη μας και ας προχωρήσουμε στον Κέβιν Ντουράντ, στον ΛεΜπρόν Τζέιμς και στον Στέφεν Κάρι: στοιχεία για αυτή την τριπλέτα μάς παρουσιάζει η σειρά «Οι αστέρες του μπάσκετ» (μτφρ. Έρρικα Πάλλη, εκδ. Ψυχογιός). Τρία συνοπτικά βιβλία γνώσεων, που παρουσιάζουν στους νεαρούς αναγνώστες λεπτομέρειες από τις διατροφικές συνήθειες των κορυφαίων παιχτών, τη ρουτίνα τους και γενικώς, τον αγώνα τους ως την κορυφή.
Εκπέμποντας στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά με απεύθυνση σε μεγαλύτερα παιδιά, και πιο συγκεκριμένα, στις ηλικίες από 7 ως 11 ετών, η σειρά «Οι θρύλοι του μπάσκετ» (μτφρ. Έρρικα Πάλλη, εκδ. Ψυχογιός) περιλαμβάνει τέσσερα μυθιστορήματα.
Η ιστορία του GOAT Μάικλ Τζόρνταν, του «παιδιού από το Άκρον» ΛεΜπρόν Τζέιμς, του μικρόσωμου -για τα δεδομένα του NBA- Στέφεν Κάρι και του κορυφαίου Ευρωπαίου Λούκα Ντόντσιτς ξετυλίγεται σε περίπου εκατόν εξήντα σελίδες κάθε φορά.
Ως μέρη της σειράς εφηβικής λογοτεχνίας «Περιστέρια» του Πατάκη, από τον συγγραφέα Ρικ Λέντυ, είχαν κυκλοφορήσει παλαιότερα δύο βιογραφίες σημαντικών αθλητών: πρόκειται για τα βιβλία Στέφεν Κάρρυ – Με θέληση και πίστη και ΛεΜπρόν Τζέιμς – Ο Βασιλιάς του παιχνιδιού, αμφότερα σε μετάφραση Μανώλη Τζιρίτα.
Δυο συγκινητικές ιστορίες, γεμάτες με πραγματικά περιστατικά που όμως θυμίζουν τη μυθοπλασία. Τα βιβλία βρίσκονται εκτός εμπορίου – ίσως, όμως, πάρει το μάτι σας κάποιο αντίτυπο ξεχασμένο στο ράφι του συνοικιακού βιβλιοπωλείου.
＊Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
