Δώρα του 2025: Τα 65 καλύτερα βιβλία για παιδιά και εφήβους

Τη χρονιά που σε λίγες ημέρες ολοκληρώνεται, η συζήτηση για το ποια βιβλία εκδίδονται για παιδιά, αν είναι πολλά ή λίγα, καλά ή πρόχειρα, διδακτικά ή εμπνευσμένα, για το ποια από αυτά διαβάζουν τελικά τα παιδιά, πώς ενημερώνονται για τα βιβλία που κυκλοφορούν και αν μειώνονται οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες στις μικρές ηλικίες αλλά και την εφηβεία, και τι μπορούμε, οι ενήλικες, να κάνουμε για αυτό, συνεχίστηκε με ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση συσκευών με οθόνες και το πώς επηρεάζουν τη σχέση των παιδιών με την ανάγνωση. Όπως κάθε χρόνο, έφτασε στα γραφεία μας ένας σημαντικός αριθμός βιβλίων για παιδιά και εφήβους από τη βιβλιοπαραγωγή του 2025. Από αυτά, επιλέξαμε 65 βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, που ξεχωρίζουν για την πρωτοτυπία τους, τη φροντισμένη γλώσσα στην οποία είναι γραμμένα και τη θεματολογία τους που απαντά στους προβληματισμούς των παιδιών δίνοντας τους χαρά και διευρύνοντας τους ορίζοντες της σκέψης τους. 

Βιβλία για πάρα πολύ μικρά παιδιά έως 3 ετών

Αναγνώστες δημιουργούνται από... κούνια. Με αυτή τη σκέψη προτείνουμε σταθερά βιβλία για βρέφη και νήπια, κατάλληλα για τις δικές τους ανάγκες και συμβατά με την ανάπτυξή τους που τα εισάγουν στον λόγο και την αφήγηση ιστοριών. 

Μία εξαιρετική επιλογή για αυτές τις ηλικίες είναι τα βιβλία-ακορντεόν του Ρομπ Τζόουνς που κυκλοφορούν σε μετάφραση Ηλιάνας Αγγελή από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Πού 'ναι το μποτάκι του Παναγιωτάκη; είναι ο ένας από τους τρεις τίτλους της σειράς. Όσο οι σελίδες του βιβλίου ξεδιπλώνονται τόσο οξύνονται η περιέργεια και η φαντασία του μικρού παιδιού που δεν σταματά να κάνει ανακαλύψεις.

Η σειρά «Η οικογένεια μου είναι...» της Πορτογαλίδας συγγραφέα Σάρα Τοσκάνο σε εικονογράφηση Μυρτώς Δηλεβοριά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Με ήρωες τη Μπέμπα και τον Μπόμπο, τέσσερις τίτλοι με θέματα από τη ζωή των πολύ μικρών παιδιών τα εξοικειώνουν με την ιδέα της ανακάλυψης του κόσμου μέσα από τις ιστορίες που κρύβονται στις σελίδες των φιλικών για τα μικρά χεράκια βιβλίων. 

Μία από τις καλύτερες επιλογές που έχουν να κάνουν όσοι προσφέρουν βιβλία σε βρέφη και νήπια είναι να διαλέξουν κάποιο από τα βιβλία του σπουδαίουΈρικ Καρλ, δημιουργού της αγαπημένης πολύ πεινασμένης κάμπιας. 

Η πιο πρόσφατη προσθήκη είναι το βιβλίο Πάντα, πες μου, τι βλέπεις; του Μπίλι Μάρτιν Τζούνιορ (μτφρ. Ελένη Δουκάκη, εκδ. Καλειδοσκόπιο) με τα σχέδια του Καρλ.

Βιβλία για μεγαλύτερα παιδιά από 3 έως 6 ετών 

Μια κάμπια πολύ πεινασμένη παρουσιάζει: Η πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια των ζώων (μτφρ. Δώρα Γιακουμή, εκδ. Anubis) της Άντρεα Μιλς. 

Η έμπειρη Βρετανίδα συγγραφέας βιβλίων γνώσεων για παιδιά προσκαλεί ως πρωταγωνίστρια την «πολύ πεινασμένη κάμπια» του Έρικ Καρλ και εισάγει τα πολύ μικρά παιδιά στην ανακάλυψη της φύσης και των κατοίκων της. Η περιήγηση στις νέες πληροφορίες γίνεται μέσα από φωτογραφίες αλλά και πάνω από 250 κλασικές, πια, εικονογραφήσεις από το πολύ φιλικό για τα μικρά παιδιά εικαστικό σύμπαν του Καρλ. Ένας πρωτότυπος και πλήρης οδηγός για να γνωρίσουν τα παιδιά τα ζώα.  

Παιχνίδια στο πάρκο (μτφρ. Γιάννης Καπερναράκος, εκδ. Διόπτρα) του Magnus Weightman. Ένα ευφυές βιβλίο «ψάξε-βρες» που οδηγεί τα παιδιά στην πιο κοντινή απόδραση στη φύση για τα παιδιά της πόλης: το πάρκο.

Τα παιδιά ακολουθούν τη Λότι και το σκυλάκι της, την Ντότι, και γνωρίζουν τον κόσμο του πάρκου σε όλες τις διαφορετικές εποχές ενώ διασκεδάζουν μέσα από παιχνίδια «ψάχνω – βρίσκω».

Το μεγάλο βιβλίο της τέχνης και της φύσης (μτφρ. Ηλιάνα Αγγελή, εκδ. Κλειδάριθμος) του Γιούβαλ Ζόμερ. Ένα βιβλίο δραστηριοτήτων και γνώσεων που συνδυάζει τις καλλιτεχνικές ανησυχίες με το ενδιαφέρον για το φύση που μας περιβάλλει.

Για το βιβλίο γράψαμε: «Οι γονείς (και οι εκπαιδευτικοί αλλά και οι φρονιστές παιδιών) μπορούν να δουν Το μεγάλο βιβλίο της τέχνης και της φύσης, όπως και τα υπόλοιπα του Ζόμερ, ως ένα αλλιώτικο challenge, μια πρόκληση διαφορετική από αυτές που ακόμα και τα πολύ μικρά παιδιά ενδίδουν παρακινούμενα από διαδικτυακά ερεθίσματα, και τελικά, ως ένα παιχνίδι. Να είναι σίγουροι ότι τίποτα δεν θα εκραγεί στα χέρια των παιδιών τους τραυματίζοντάς τα σωματικά και ψυχικά, εκτός από τη φαντασία τους, την όρεξή τους για καλλιτεχνική δημιουργία και τη χαρά της ανακάλυψης της φύσης αλλά και των δικών τους δυνατοτήτων να τη μεταπλάσουν ερμηνεύοντας τον κόσμο γύρω τους.

Υπομονή... (μτφρ. Αντωνία Γουναροπούλου, εκδ. Πατάκη) της Ρέιτσελ Γουίλιαμς. Ένα βιβλίο γνώσεων για μικρά παιδιά από τη Σειρά: Στάσου, Κοίτα. 

Κάθε πράγμα στον καιρό του. Από ένα ΛΕΠΤΟ μέχρι έναν ολόκληρο ΑΙΩΝΑ χρειάζονται οι καρδιές για να χτυπήσουν, τα δέντρα για να ανθοφορήσουν και ο άνθρωπος για να ζήσει μια ΖΩΗ γεμάτη. Παρακολούθησε τον κύκλο ζωής φυτών, δέντρων, ζώων και ανθρώπων και ανακάλυψε τα όμορφα πράγματα για τα οποία αξίζει να περιμένεις. 

Ο φεγγαροσκεπαστής (μτφρ.Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Διόπτρα) του Ερίκ Πουιμπαρέ

Γράψαμε για το βιβλίο: «Επιλέγοντας τον Φεγγαροσκεπαστή οι ενήλικες μπορούν να είναι σίγουροι ότι έχουν δώσει στα παιδιά να διαβάσουν ένα παραμύθι για τη δύναμη της αλληλεγγύης, για την ανάγκη να υπάρχει πίστη στα όνειρα, για τη σημασία της συλλογικής προσπάθειας. Παράλληλα, θα τα μυήσουν σε ένα ανάγνωσμα και ένα βιβλίο ως αντικείμενο που τα σέβεται γλωσσικά και αισθητικά μαθαίνοντάς τους να μην συμβιβάζονται με κάτι λιγότερο».

Ο Φρανκ είναι πεταλούδα (μτφρ. Μάνος Μπονάνος, εκδ. Ίκαρος) του Άλεξ Λάτιμερ 

Ο βραβευμένος Άλεξ Λάτιμερ έχει δημιουργήσει ένα τρυφερό και αστείο βιβλίο για τις κάμπιες που μεταμορφώνονται σε πεταλούδες, η καθεμιά με το ρυθμό της και τη στιγμή που είναι για αυτή η κατάλληλη. Και όσο λιάζονται και περιμένουν πάνω σε ένα πράσινο φύλλο, όλα μπορεί να συμβούν. 

Τα μεγάλα αγόρια δεν κλαίνε (μτφρ. Αργυρώ Πιπίνη, εκδ. Μάρτης) του Τζόντι Χάουλι. Ο Βρετανός συγγραφέας και εικονογράφος δίνει ιδιαίτερο στίγμα τόσο στη γραφή όσο και στην αισθητική αποτύπωση της ιστορίας του. Είναι η πρώτη μέρα στο σχολείο και ένας μπαμπάς λέει στον γιο του ότι «τα μεγάλα αγόρια δεν κλαίνει». Υπάρχει όμως, κάτι άλλο που μπορούμε να πούμε στα παιδιά αντί για αυτό το στερεότυπο. 

Για το βιβλίο έγραψε η Ελευθερία Ράπτου: «Η πραγματικότητα «εκεί έξω», είναι διαφορετική. Τα αγόρια, μικρά ή μεγάλα μπορούν να κλαίνε, έχουν το δικαίωμα να το κάνουν και αυτό δεν είναι κακό. Ο Χάουλι επιχειρεί να απομυθοποιήσει με τρόπο αγαπητικό τα στερεότυπα, υπερασπίζοντας το δικαίωμα των αγοριών και των ανδρών στην ευαισθησία ή ακριβέστερα στη σωματική έκφραση αυτής. Η ιστορία του Λίβαϊ διαθέτει έναν καλά υπολογισμένο και εσωτερικό δυναμισμό. Η παραδοχή της αδυναμίας, η έκφραση της στεναχώριας μπορεί να οδηγήσει στην αποφασιστικότητα και στη στοχευμένη δράση πολύ πιο ευθύβολα από την επιδερμική υπερηφάνεια. Τα αγόρια εγκλωβίζονται, όπως και τα κορίτσια, σε ανελαστικές, προκατασκευασμένες συμπεριφορές που συχνότατα δυσχεραίνουν την κοινωνικοποίησή τους στο περιβάλλον του σχολείου, ενώ στη συνέχεια αναπαράγονται και στην ενήλικη ζωή».

Όταν κλαίω (εκδ. Μεταίχμιο) της Λίνας Μουσιώνη, σε εικονογράφηση Χρήστου Κούρτογλου

Τα μικρά παιδιά μας μιλούν με το κλάμα τους. Εκφράζουν τα συναισθήματά τους ή μας δείχνουν ότι τα συναισθήματά τους είναι ανεξέλεγκτα. Είτε ξεσπούν, είτε παραπονιούνται, είτε πονάνε, είτε πλημμυρίζουν από έντονα συναισθήματα που δεν έχουν άλλο τρόπο για να τα εξωτερικεύσουν, στο καθησυχαστικό και τρυφερά εικονογραφημένο Όταν κλαις θα διαβάσουν ένα βιβλίο που τους λέει ότι το κλάμα είναι λύτρωση και δεν πειράζει καθόλου να κλαίνε. 

Το παγκάκι της αγκαλιάς (εκδ. Καστανιώτη) της Στέργιας Κάββαλου, σε εικονογράφηση Γιώτας Κοκκόση

Για το βιβλιο γράψαμε: «Έναν τόπο για να τον κάνει δικό του βρίσκει το «εμείς» της ιστορίας της Στέργιας Κάββαλου στο Παγκάκι της αγκαλιάς. Το βιβλίο, σε εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση, δίνει μια καθησυχαστική απάντηση για το πώς, πότε και πού εκφράζουμε την αγάπη μας. Τα παιδιά αναγνωρίζουν ένα παιδί σαν κι αυτά: με καθημερινά τελετουργικά, συνηθισμένες κουβέντες, αγαπημένους τόπους και καταλαβαίνουν ότι το δικό τους «παγκάκι» βρίσκεται όπου βρίσκεται και το δικό τους «εμείς». 

Η Άστριντ στην μπανιέρα (εκδ. Ίκαρος) του Φίλιππου Μανδηλαρά, σε εικονογράφηση Βασίλη Κουτσογιάννη 

Ογδότα χρόνια από όταν εξέδωσε το πρώτο βιβλίο της με ηρωίδα την Πίπη, η Άστριντ Λίντγκρεν γίνεται ηρωίδα μιας ιστορίας για ένα κορίτσι που ονειρεύεται και που μας δείχνει ότι όλα μπορούν να συμβούν ακόμα και αν περνάς τη μέρα στη μπανιέρα σου γράφοντας και ζωγραφίζοντας. Ο Μανδηλαράς φτιάχνει έναν νέο κόσμο ελευθερίας και ο ταλαντούχος Βασίλης Κουτσογιάννης τον ζωγραφίζει με παστέλ χρώματα, τρυφερότητα και ευαισθησία. 

Η Ραμού και η φάλαινα Μπελού (εκδ. Καστανιώτη)  της Ελένης Πριοβόλου, σε εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη

Η Ραμού, ένα κορίτσι, και η Μπελού, μια φάλαινα, είναι αχώριστες παρόλο που η μία ζει στο σπίτι της και η άλλη σε ενυδρείο. Ένα παραμύθι για τα διαφορετικά πλάσματα που κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να συμβιώσουν σε έναν δικό τους κόσμο γεμάτο αγάπη, αποδοχή και που τον κατασκευάζουν με τη δύναμη της φαντασίας. 

Τα στιχάκια της καληνύχτας (εκδ. Άμμος) της Μαριανίνας Κριεζή σε εικονογράφηση της Έλσας Κουτσουκανίδου

Τα -ακυκλοφόρητα έως τώρα- στιχάκια της καληνύχτας της Μαριανίνας Κριεζή είναι ένα τρυφερό βιβλίο για μικρά παιδιά σε εικονογράφηση της νεαρής εικονογράφου Έλσας Κουτσουκανίδου που κάνει το ντεμπούτο της με το βιβλίο αυτό.

Τα λαστιχένια παπούτσια (εκδ. Καστανιώτη) της Δέσποινας Λιαρράκου, σε εικονογράφηση Γιώτας Κοκκόση

Για το βιλίο έγραψε η Ελευθερία Ράπτου: «Με αφορμή τα κλασικά λαστιχένια παπούτσια θαλάσσης, η Δέσποινα Λιαράκου αφηγείται μια ιστορία που στάζει νοσταλγία. Η μικρή Εύα και οι καλοκαιρινοί φίλοι της, φορώντας τα λαστιχένια παπούτσια τους, παίζουν με την ψυχή τους στην ακροθαλασσιά, φτιάχνουν ιστορίες, βουτούν στη θάλασσα, ζουν την ανεμελιά. Κάποια στιγμή η μικρή Εύα τολμά να αποχωριστεί τα παπούτσια της και να βουτήξει ξανά και ξανά στα βαθιά. Και όταν πια βγαίνει από τη θάλασσα, οι πατημασιές της στην άμμο γίνονται πιο στέρεες, πιο μεγάλες...Η ιστορία, με την προσεκτικά κρυμμένη συγκίνηση, είναι λουσμένη στον ήλιο και στο φως, και σε αυτό επικουρεί αποφασιστικά η εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση, με τα εκτυφλωτικά κίτρινα και κόκκινα και μπλε χρώματα που χρησιμοποιεί γενναιόδωρα. Τα λαστιχένια παπούτσια (εκδ. Καστανιώτη) θα διαβαστούν ξανά και ξανά, ανακινώντας πάντα μνήμες και συναισθήματα για τα καλοκαίρια της παιδικής ηλικίας»

Χίλια πουλιά (μτφρ. Λάρα Ούνουκ, εκδ. Βακχικόν) της Αντρέα Πέκλαρ

Σε μια χώρα μακρινή, ζούσε κάποτε ένας βασιλιάς, ολομόναχος, σε ένα μεγαλοπρεπές παλάτι. Μονάχα το κελάηδισμα των πουλιών μπορούσε να τον βγάλει έξω από τα τείχη και να φέρει το χαμόγελο στα χείλη του. Πώς θα γίνει αυτό; Ένα παραμύθι από τη Σλοβενία με πολύ όμορφη εικονογράφηση.

Πέρλα η ατρόμητη σκυλίτσα (μτφρ. Ράνια Μπουμπουρή, εκδ. Ψυχογιός) σε εικονογράφηση της Σάντι Ροντρίγκεζ, της Ιζαμπέλ Αλιέντε. Μια σκυλίστα, η Πέρλα έχει δύο υπερδυνάμεις: μπορεί να κάνει όλο τον κόσμο να την αγαπά και μπορεί να βρυχιέται σαν λιοντάρι. Τις χρησιμοποιεί για να βοηθήσει τον αγαπημένο της Νίκο Ρίκο που πέφτει θύμα εκφοβισμού στο σχολείο.

Για το βιβλίο έγραψε η Ελευθερία Ράπτου: «Η Ιζαμπέλ Αλιέντε μέσα από το σκυλίσιο "alter ego" της γράφει μια ζεστή, έξυπνη, καλοφτιαγμένη ιστορία για μικρά παιδιά. (...) Ο σχολικός εκφοβισμός βρίσκεται στην καρδιά της ιστορίας. Το σύνθετο συμπεριφορικό και πολιτισμικό φαινόμενο του bullying αφορά όλες τις σύγχρονες κοινωνίες. Είναι υπερτοπικό πρόβλημα που χρειάζεται αντιμετώπιση από το σχολείο, την οικογένεια, τις παρέες, και φυσικά από την πολιτεία».

Η πιο πλούσια αγελάδα του κόσμου (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Μάρτης) του Γάλλου εικονογράφου και συγγραφέα Barroux. Ένα αντικαπιταλιστικό παραμύθι για την αξία των μικρών πραγμάτων και απολαύσεων.

Για το βιβλίο γράψαμε: «Η πιο πλούσια αγελάδα του κόσμου δεν είναι μια ωραιοποιημένη αφήγηση για το τι σημαίνει να είναι κανείς ευτυχισμένος. Δεν παραβλέπει τα μεγάλα προβλήματα, δεν γυρίζει την πλάτη στις δυστυχίες του κόσμου, τις δυσκολίες της ζωής ή τις προκλήσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα παιδιά μεγαλώνοντας. Η αγελάδα με τα κόκκινα μήλα δεν είναι φυγόπονη, ανέμπνευστη ή άτολμη. Προτείνει με σοφία μια άλλη εκδοχή για την επιτυχία και, τελικά, για το πού βρίσκονται οι χαρές της ζωής. «Καλά δεν είμαστε κι εδώ;» θα μπορέσει να πει κάθε γονιός που θα διαβάσει με το παιδί του την ιστορία της, όπως κι εκείνη λέει στον φίλο της το γουρουνάκι». 

Ο αρκούδος που ψάρευε (μτφρ. Απόστολος Πάππος, Κατερίνα Χατζηανδρέου, εκδ. Susaeta) των Ρουθ Κουέιλ & Βικτόρια Σάντοϊ. Ο αρκούδος της ιστορίας επικοινωνεί με την «πιο πλούσια αγελάδα» του Barroux στέλνοντας στα παιδιά ένα ανάλογο μήνυμα. 

Ένας αρκούδος ζει ευτυχισμένος μια απλή ζωή, λιτή ζωή και κάθε μέρα μοιράζεται την ψαριά του με την οικογένεια του και τους φίλους του. Όμως όταν εμφανίζεται ο Τζέφρι, του προτείνει κάτι καλύτερο: γιατί να μην πιάνει περισσότερα ψάρια ώστε να αποκτήσει περισσότερα χρήματα. Τότε ο αρκούδος θα ήταν ακόμα πιο ευτυχισμένος, σωστά; 

Γέτι, η δύναμη του ακόμη (εκδ. Διόπτρα) της Μαρίνας Γιώτη

Για το βιβλίο έγραψε η Ελευθερία Ράπτου: «Το Γέτι είναι ο αγαθός δαίμων που κινητοποιεί το μικρό Αγόρι. Είναι η φωνή και η άυλη, μυστηριώδης παρουσία που ψιθυρίζει στο Αγόρι ότι δεν πρέπει να το βάζει κάτω, να αποθαρρύνεται και ότι ποτέ κανείς δεν χάνει όταν προσπαθεί, καθώς "είτε κερδίζει, είτε μαθαίνει", όπως είπε και ο Νέλσον Μαντέλα».

Η πριγκίπισσα και το στέμμα της Παναγιώτας Στρίκου-Τομοπούλου σε εικόνες της Έλενας Τσαπρούνη, που κυκλοφορεί στη σειρά «Μικρές καληνύχτες» από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Για το βιβλίο γράψαμε: «Τα παιδιά, κορίτσια κι αγόρια, θα χαρούν γνωρίζοντας την Έλλη και τον Βίκτωρα, γιατί σαν «πριγκίπισσες» και «πρίγκιπες» που είναι μέσα στα σπίτια τους, θα αναγνωρίσουν ότι αυτά για τα οποία τα προορίζουν οι δικοί τους «βασιλιάδες και βασίλισσες» δεν είναι πάντα σύμφωνα με τις επιθυμίες τους. Κι αν δεν το αισθανθούν τη στιγμή της πρώτης ανάγνωσης, η ιστορία αυτή θα τα συνοδεύει ως υπόμνηση ότι η ζωή τους δεν είναι προδιαγεγραμμένη και ότι έχουν τη δύναμη να εκφράζουν τις επιθυμίες τους».

Το γάντι (εκδ. Susaeta) του Απόστολου Πάππου, σε εικονογράφηση Φωτεινής Στεφανίδη

«Εντόπισα Το γάντι το 2012 και με αλλεπάλληλες αναρτήσεις στο ELNIPLEX το έκανα γνωστό σε χιλιάδες εκπαιδευτικούς, γονείς και παιδιά. Μαγεύτηκα με το που το πρωτοδιάβασα. Ένα ουκρανικό παραμύθι, στέρεο, πραγματικό, που χάνεται στα βάθη του 19ου αιώνα, ένα παραμύθι που διαχύθηκε με την απλότητα και την ευρύτητά του ως αρχέτυπο και σε άλλες χώρες» μας είπε ο Απόστολος Πάππος, μεταξύ άλλων.

Τι μπορείς να κάνεις με μία ιδέα; (εκδ. Διόπτρα, εικονογράφηση: Mae Besom) του Κόμπι Γιαμάντα

Ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά κατανοούν και προσεγγίζουν αφηρημένες έννοιες κρύβει πάντα εκπλήξεις για τους μεγάλους. Οι απαντήσεις στο κεντρικό ερώτημα του βιβλίου θα ξαφνιάσουν ενώ θα αποτελέσουν αφετηρία για ένα δημιουργικό παιχνίδι χωρίς τέλος για το πού μπορεί να οδηγήσει η έμπνευση. Καλλιεργώντας την πίστη στα παιδιά πως κάθε ιδέα έχει αξία και πως πρέπει να εμπιστεύονται τις δικές τους, το βιβλίο είναι ένα αισιόδοξο μάθημα για την αξία του να υπερασπιζόμαστε τις ιδέες μας και να τις μοιραζόμαστε. 

Το κόκκινο βιβλίο (εκδ. Μεταίχμιο) της Μπάρμπαρα Λέμαν - Ένα βιβλίο χωρίς λόγια που οξύνει τη φαντασία και ανοίγει τους ορίζοντες των παιδιών.

Για το βιβλίο γράψαμε: «Σε ένα πολύβουο περιβάλλον με αμέτρητα ερεθίσματα, η ανυπαρξία γραπτού λόγου από την αφήγηση μιας ιστορίας και η ανάπτυξή της μόνο μέσα από τις εικόνες θα προσφέρει στα παιδιά και τους ενήλικες που τα φροντίζουν μια ευκαιρία να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους και να αφουγκραστούν τα συναισθήματα που θα τους γεννήσει». 

Αδύνατο (μτφρ. Ελένη Βλάχου, εκδ. Επόμενος Σταθμός) της Catarina Sobral

Με μια πολύ δυνατή λέξη, Αδύνατο, η Πορτογαλίδα εικονογράφος οδηγεί τα μικρά παιδιά σε ένα εντυπωσιακό ταξίδι δείχνοντας του ότι όλα μα όλα στο Σύμπαν ξεκίνησαν από κάτι πολύ μικρό, τα σωματίδια. 

Ιστορίες εικονογραφημένες και βιβλία γνώσεων για παιδιά από 6 έως 9 ετών

Η βερικοκιά που φύτρωσε μέσα σε ένα κόκκινο γοβάκι (εκδ. Καλέντη, εικονογράφηση: Φωτεινή Στεφανίδη) του Χρήστου Μπουλώτη

Για το βιβλίο έγραψε ο Γιάννης Σ. Παπαδάτος: «Στο συγκεκριμένο βιβλίο, όπως και σε όλα τα βιβλία του Μπουλώτη συντελείται ένα συγγραφικό θαύμα: οι ήρωές του, άνθρωποι ή αντικείμενα, είναι όντα που πραγματοποιούν το αδύνατο με έναν απλό τρόπο συνάμα προσφέροντάς τον στον αναγνώστη. (...) Αυτή η δύναμη της λογοτεχνικής πένας του Μπουλώτη, νομίζω, πως ενεργοποιεί κρυμμένες ποιητικές δυνάμεις στον αναγνώστη, κοντολογίς τον βοηθούν ώστε να παρατηρεί τον κόσμο με μια δημιουργική λογική και, θα έλεγα, προς μια κατεύθυνση αλλαγής του».

Το κοτσάνι του πετροκέρασου (εκδ. Ελληνικά Γράμματα, εικονογράφηση: Παναγιώτης Ράππας) του Ευγένιου Τριβιζά 

Μια απολαυστική ιστορία για τη στοργή και τη δημιουργικότητα  που μας μεταφέρει σε ένα πολύχρωμο γαλαξία από νερομπογιές με μπλε, ασημί και μωβ αποχρώσεις, ζούγκλες από ηλιοτρόπια και ροζ ιπποπόταμους, έναν γαλαξία που ό,τι και να φανταστείς μπορεί να γίνει πραγματικότητα. Ο Τριβιζάς εμπνέεται από τον φίλο του Αλέξη Κυριτσόπουλο και δημιουργεί τον Αλέξη Πτωτιστή, έναν χαρούμενο ζωγράφο που ζει με την κόρη του Ζωή σε έναν πλανήτη ζωγραφισμένο μόνο και μόνο για χάρη της κόρης του. Βόμβες γομολάστιχας απειλούν να αφανίσουν αυτόν τον πολύχρωμο πλανήτη, αλλά ο φθόνος δεν είναι ποτέ νικητής στον αστείρευτο και πάντα πολύχρωμο κόσμου του εθνικού παραμυθά μας. 

Χάνσελ και Γκρέτελ (μτφρ. Ευθυμία Τσιρώνη, εκδ. Κλειδάριθμος) από τον Στίβεν Κινγκ και τον Μορίς Σέντακ

Μια αναπάντεχη συνάντηση που στον πυρήνα της έχει το κλασικό παραμύθι που μεγάλωσε γενιές. Το κλασικό παραμύθι ζωντανεύει ξανά μέσα από μια πολυτελή, πλούσια εικονογραφημένη έκδοση, αποτέλεσμα της μοναδικής συνεργασίας δύο κορυφαίων δημιουργών, του Στίβεν Κινγκ και Μορίς Σέντακ. 

Ξέρεις την Πίπη Φακιδομύτη; (μτφρ. Αγγελική Νάτση, εκδ. Ψυχογιός) της Άστριντ Λίντγκρεν, σε εικονογράφηση Ίνγκριντ Βανγκ Νίμαν

Η Πίπη Φακιδομύτη μετακόμισε στη Βίλα Βιλεκούλα μαζί με το άλογο και το πιθηκάκι της, που το λένε κύριο Νίλσον. Δεν έχει μαμά και μπαμπά για να της πουν τι να κάνει· κι έτσι, η Πίπη κάνει πάντα αυτό που θέλει! Απίστευτα δυνατή, καλοσυνάτη, γενναιόδωρη και λίγο τρελούτσικη, η Πίπη Φακιδομύτη ήταν, είναι και θα είναι η αγαπημένη ηρωίδα εκατομμυρίων παιδιών.

Οι αλλιώτικοι μικροί γονείς μου (μτφρ. Εύη Γεροκώστα, εκδ. Μάρτης) του Ζίνο Σουόρντερ

Όταν ρωτήσαμε τον Ζίνο Σουόρντερ τι είναι για αυτόν η ευτυχία, μας απάντησε πως «όταν σκέφτομαι τη λέξη ευτυχία, θυμάμαι πάντα τον ποιητή Ρόμπερτ Φροστ, ο οποίος είπε: «Η ευτυχία αναπληρώνει σε ύψος αυτό που της λείπει σε μήκος». Η ευτυχία για μένα είναι σαν τον ύπνο. Όσο περισσότερο τη σκέφτεσαι τόσο πιο δύσκολο είναι να την επιτύχεις. Μεγάλωσα πιστεύοντας ότι μια καλή ζωή είναι μια ζωή με νόημα - τις περισσότερες φορές για μένα μια ζωή με νόημα περιλαμβάνει την αφοσίωση σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό σου, είτε πρόκειται για καλλιτεχνική είτε για πνευματική επιδίωξη, την αφοσίωση έναν αξιόλογο σκοπό, κάτι που αφορά την κοινότητα ή το να αποκτήσει κανείς οικογένεια. Νομίζω ότι υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες στο να είσαι μετανάστης πρώτης γενιάς και να ζεις σε μια χώρα όπου νιώθεις -και μερικές φορές σε κάνουν να νιώθεις- σαν ξένος. Αλλά θα έλεγα ότι οι χαρακτήρες σε αυτή την ιστορία ζουν πολύ ουσιαστικές ζωές».

Σεβάχ ο Θαλασσινός (μτφρ. Μαργαρίτα Μπονάτσου, εκδ. Καστανιώτη) της Τίνι Φίσερ

Τα επτά ταξίδια του Σεβάχ του Θαλασσινού περιέχονται στις περίφημες Χίλιες και μία νύχτες, τις παμπάλαιες και παγκοσμίως διάσημες αραβικές ιστορίες. Η ιστορία του Σεβάχ που πέρασε από μανιασμένες θάλασσες, απέδρασε από τους Κύκλωπες, αντιμετώπισε εμπόδια και την κοροϊδία των ανθρώπων, διασκευασμένη για τα σημερινά παιδιά και παρουσιασμένη σε μια καλαίσθητη έκδοση.

Ιστορίες των επτά θαλασσών (μτφρ. Μαρίνα Δημητράκου, εκδ. Susaeta) των Chiara Cioni (κείμενο) και Domenico Russo (εικονογράφηση)

Μια συλλογή ιστοριών για θρυλικά πλάσματα, μυθικούς ήρωες και αρχαίες θεότητες της θάλασσας σε ένα βιβλίο γεμάτο θαλασσινές περιπέτειες και απρόοπτα. 

Τα Μούμιν και ο κομήτης (μτφρ. Βίκυ Αλυσσανδράκη, εκδ. Παπαδόπουλος) της Τούβε Γιάνσον

Η αφορμή για την επανέκδοση των ιστοριών των Μούμιν της Τούβε Γιάνσον ήταν η επέτειος από την έκδοση της πρώτης ιστορίας, πριν από ογδόντα χρόνια. Τότε που ένας κομήτης χτύπησε τη λογοτεχνία και δημιούργησε έναν νέο κόσμο για κάθε πλάσμα, έναν κόσμο που υπάρχει χάρη στη δύναμη της φαντασίας. Τα σημερινά παιδιά αγωνιούν μαζί με τα Μούμιν για τον κομήτη που απειλεί την κοιλάδα τους και παίρνοντας τη σκυτάλη από τις παλιότερες γενιές αναγνωστών κρατούν ζωντανό ένα λογοτεχνικό σύμπαν αποδοχής και αγάπης. 

Ο Όσκαρ και το λιοντάρι (μτφρ. Κυριάκος Μπούας-Θέμελης, εκδ. Διόπτρα) του Άνταμ Μπάρον, σε εικονογράφηση Μπέντζι Ντέιβις. 

Ο Όσκαρ ανακαλύπτει με κάποια ανησυχία πως θα περάσει το Σαββατοκύριακο με ένα λιοντάρι. Η αρχική ανησυχία μετατρέπεται γρήγορα σε ενθουσιασμό, όταν το λιοντάρι τού επιτρέπει να φάει όσα μπισκότα θέλει και του διαβάζει δέκα φορές το αγαπημένο του βιβλίο. Πέρα από αυτό όμως το λιοντάρι μεταμορφώνεται σε άλλα ζώα! Οι δυο τους θα ζήσουν συναρπαστικές περιπέτειες στη θάλασσα, στο χιόνι, ακόμα και ψηλά στον ουρανό. Ωστόσο, προτού απο­χωριστούν, το λιοντάρι έχει μια τελευταία μετα­μόρφωση να κάνει... Ένα αλληγορικό μυθιστόρημα για παιδιά, γεμάτο όνειρα, περιπέτειες και οικογενειακή ζεστασιά.

Πώς να σώσετε μια σχολική εφημερίδα (εκδ. Πατάκη) της Φυτούλας Βακανα, σε εικονογράφηση Λίλιας Γκούνη-Σοφικίτη

Πάντα έχει ενδιαφέρον πώς αποτυπώνεται ο κόσμος των μέσων ενημέρωσης στα βιβλία για παιδιά. Εδώ, ένας Δημοσιογραφικός Όμιλος βρίσκεται σε απόγνωση καθώς η επισκεψιμότητα της ηλεκτρονικής σχολικής εφημερίδας έχει πέσει στα τάρταρα. Αλλά, οι καλοί δημοσιογράφοι θα κάνουν τη δουλειά τους και τα παιδιά θα καταλάβουν ότι ακόμα το να γράφεις απλώς σε μια σχολική εφημερίδα μπορεί να είναι σπουδαία και πολύ σημαντική δουλειά.  

Μις Ψιψίνα 3: Το μυστήριο του ζεστού χιονιού (μτφρ. Χαρά Σκιαδέλλη, εκδ. Στερέωμα) του Ζαν-Λυκ Φρομεντάλ, σε εικονογράφηση της Joëlle Jolivet

Στην τρίτη ιστορίας της γάτας ντετέκτιβ Μις Ψιψίνα τα παιδιά θα συναντήσουν την ατρόμητη γατούλα στο χιονοδρομικό κέντρο Σνόμπολ όπου το χιόνι λιώνει και χάνεται για να ξαναεμφανιστεί φρέσκο και καθαρό το επόμενο πρωινό.

Ο άνθρωπος και η κουκουβάγια (εκδ. Παπαδόπουλος) του Μάνου Μπονάνου, σε εικονογράφηση Ντανιέλας Σταματιάδη

Για το βιβλίο έγραψε η Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου: «Στην αφήγηση της ιστορίας του ανθρώπου και της κουκουβάγιας, πέρα από την προσπάθεια αλληλογνωριμίας των δύο διαφορετικών όντων, την περιγραφή της μοναξιάς τους και στη συνέχεια τη σταδιακή επαφή τους, μεγάλο μέρος καταλαμβάνουν σκέψεις και συναισθήματα που το ίδιο το δάσος προκαλεί και στα δύο αυτά πλάσματα. Ο συγγραφέας κατορθώνει να μεταφέρει στα παιδιά με απλά λόγια την οικολογική φιλοσοφική σκέψη του Θορώ, σαφώς επηρεασμένη από τον Ρουσσώ και τις αντιλήψεις του για τη φύση και τον άνθρωπο που ζει σ’ αυτήν».

Αντέλ, η τρομερή – Βρομάει μπελάδες (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Κλειδάριθμος) του Mr Tan

Το νέο βιβλίο της μπεστ σέλερ παιδικής σειράς που έχει κάνει εκατομμύρια πωλήσεις παγκοσμίως και αριθμεί 18 τόμους. Η Αντέλ θεωρείται ο αντίποδας των ηρώων της Disney στη Γαλλία και έχει ήδη αγαπηθεί από τους μικρούς αναγνώστες και στην Ελλάδα. 

Πιερ, ο ντετέκτιβ λαβύρινθων – Το κυνήγι για την πυραμίδα του λαβύρινθου (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Μάρτης) του Χίρο Καμιγκάκι

Για τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς «Πιερ, ο ντετέκτιβ λαβύρινθων» έγραψε η Ελευθερία Ράπτου: «Υπάρχουν βιβλία που διαφεύγουν οποιασδήποτε ταξινόμησης σε κατηγορίες και είδη. Αποτελούν από μόνα τους είδος, δεν μπορούν να αντιγραφούν και οτιδήποτε άλλο παρόμοιο ακολουθήσει, απλώς θα ατυχήσει στη σύγκριση μαζί τους. Μερικές φορές έχουμε την τύχη να συναντηθούμε με ένα τέτοιο βιβλίο, που θα μας κάνει να μη θέλουμε να το αφήσουμε από τα χέρια μας, να μας παρασύρει όχι μόνο κειμενικά, όχι μόνο αισθητικά και εικονογραφικά, όχι εξαιτίας της προσεγμένης έκδοσης. Κάποιες ιστορίες διαθέτουν «κυτταρικά» την απροσδιόριστη, εμβυθιστική αίσθηση, το umami της ανάγνωσης. Μια τέτοια περίπτωση είναι η σειρά βιβλίων Πιερ, Ο ντετέκτιβ λαβύρινθων. Οι δημιουργοί πίσω από τη σειρά είναι ο Χίρο Καμιγκάκι και η IC4DESIGN, η ομάδα γραφιστών και εικονογράφων που ίδρυσε ο Καμιγκάκι και έχει ως έδρα τη Χιροσίμα της Ιαπωνίας». Το θαύμα συνεχίζεται και στην τρίτη ιστορία της σειράς, Το κυνήγι για την πυραμίδα του λαβυρίνθου. 

Πεσμένο στο δάσος (μτφρ. Τζίνα Καρβουνάκη, εκδ. Καπόν) των Valentina Gottardi, Danio Miserocchi, Maciej Michno

Διαβάζοντας το βιβλίο τα παιδιά μαθαίνουν ότι ένα πεσμένο δέντρο, ένα φαινομενικά νεκρό ξύλο, κατοικείται από ζωή και συντηρεί τον φυσικό κύκλο της φύσηςκαι τη βιοποικιλότητα του δάσους.

Εξερευνώντας τα μυστήρια του διαστήματος (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Διόπτρα, εικονογράφηση: Claire McElfatrick) της Shoshana Z. Weider

Το ενδιαφέρον των παιδιών για το διάστημα είναι πάντα αμείωτο. Εδώ, θα βρουν ένα βιβλίο για να εξερευνήσουν το σύμπαν και να προβληματιστούν για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής.

Το μεγάλο βιβλίο για τα ζώα της θάλασσας (μτφρ. Δήμητρα Παπαβασιλείου, εκδ. Susaeta) σε εικονογράφηση της Pippa Boom. 

Ένα βιβλίο με εντυπωσιακές εικόνες ταξιδεύει τα παιδιά στον απίθανο κόσμο των θαλάσσιων πλασμάτων και τους μαθαίνει πώς προσαρμόστηκαν στη ζωή στον βυθό, ποια είναι η σημασία τους για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, καθώς και ποιους κινδύνους αντιμετωπίζουν σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει. 

Όταν το σύννεφο έγινε το συννεφάκι μας (μτφρ. Πηνελόπη Γυφτοπούλου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) του Rob Hodgson

Το σύννεφο ζει ψηλά στον ουρανό. Ο Ρομπ ζει στο Μπρίστολ της Αγγλίας. Στο σύννεφο αρέσει να περιπλανιέται. Αυτό αγαπάει περισσότερο απ’ όλα. Στον Ρομπ αρέσει να γράφει και να εικονογραφεί βιβλία – καμιά φορά και τα δύο. Αυτό αγαπάει περισσότερο απ’ όλα. Όταν το σύννεφο δεν περιπλανιέται στον ουρανό, συμμετέχει σε θυελλώδη πάρτι. Όταν ο Ρομπ δεν φτιάχνει βιβλία, του αρέσει να ακούει μουσική, να κάνει ποδήλατο και να μασουλάει ψωμί. Μπορείς να μάθεις περισσότερα για το σύννεφο διαβάζοντας αυτό το βιβλίο. 

Η ιστορία της Ολυμπίας και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Πάνου Βαλαβάνη, που κυκλοφορεί σε εικονογράφηση Κώστα Θεοχάρη από τις εκδόσεις Καπόν.

Για το βιβλίο έγραψε η Ελευθερία Ράπτου: «Ένα βιβλίο γνώσεων που δεν πρέπει να λείπει από καμία βιβλιοθήκη και μάλιστα από τις σχολικές καθώς αποτελεί πολύτιμο σύγγραμμα για τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως επίσης και για όλους όσοι ενδιαφέρονται να αποκτήσουν τα παιδιά γνώση για την Αρχαία Ελλάδα με εγκυρότητα, με λογοτεχνικότητα και με σύγχρονη παραστατική οπτική η οποία καθιστά την αναγνωστική διαδικασία ψυχαγωγική και εξόχως παραγωγική».

Μυθιστορήματα, γκράφικ νόβελ και βιβλία γνώσεων για παιδιά στην προεφηβεία 9 - 12 ετών 

Ιστορίες από τον Σάιξπηρ (μτφρ. Βιολέττα Ζεύκη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) του Μάικλ Μορπούργκο. Συμμετέχουν οι εικονογράφοι: Dapo Adeola, Joelle Avelino, Peter Bailey, Barroux, Ian Beck, Christian Birmingham, Tom Clohosy Cole, Michael Foreman, Alona Millgram, Sam Usher. 

Δέκα καλογραμμένες διασκευές των έργων του Σαίξπηρ από τον . Με το γοητευτικό, προσιτό και μοναδικό του ύφος, ο Μάικλ Μορπούργκο προσφέρει μια ιδανική ευκαιρία σε μια νέα γενιά αναγνωστών να ανακαλύψει τη μαγεία του κόσμου του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Πρόκειται για την τέλεια εισαγωγή στο έργο του μεγάλου βάρδου. Δέκα θεατρικά έργα ειδικά προσαρμοσμένα για παιδιά με εντυπωτική εικονογράφηση από δέκα διαφορετικούς καλλιτέχνες σε μια καλαίσθητη έκδοση με σκληρό εξώφυλλο για να μυηθούν τα παιδιά στο έργο του Σαίηπηρ. 

 Σκυλούπολη (μτφρ. Χρυσούλα Τσιρούκη, εκδ. Ψυχογιός) των Κάθριν Άπλγκεϊτ και Τζένιφερ Τσολντένκο

Για το βιβλίο έγραψε η Φανή Χατζή: «Η Σκυλούπολη είναι ένα καταφύγιο για άστεγα σκυλάκια που στεγάζει όλων των ειδών τις ράτσες, καθαρόαιμα, ημίαιμα, αλλά και μεταλλικά σκυλιά, δηλαδή σκυλιά-ρομπότ, από διάφορες μάρκες, που χαρίζονται στη Σκυλούπολη όταν έχουν κάποια βλάβη, έναν ιό στο λογισμικό ή ένα χαλασμένο εξάρτημα. Η προσθήκη των ρομπότ ήταν ένα διαφημιστικό τέχνασμα, ένας τρόπος να προσελκύσει η Διοίκηση περισσότερο κόσμο. Φαίνεται ότι στους ανθρώπους αρέσει να βλέπουν σκυλομαχίες ανάμεσα στα σκυλιά και τα σκυλιά ρομπότ. Όμως, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να υιοθετούν τα μεταλλικά σκυλιά, ξεκίνησε η έχθρα ανάμεσα σε αυτά και τα αληθινά σκυλιά που αισθάνονταν αδικημένα».

Υπέροχη Νατ (μτφρ. Μάρω Ταυρή, εκδ. Μεταίχμιο) της Μαρία Σκριβάν.  

Η σειρά «Υπέροχη Νατ» της Μαρία Σκριβάν αποτελεί το ιδανικό ανάγνωσμα για παιδιά που βρίσκονται στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού ή μόλις μπήκαν στο γυμνάσιο. Για τη σειρά βιβλίων έγραψε η Φανή Χατζή: «Η Σκριβάν καταφέρνει να μιλήσει για σημαντικά ζητήματα της ευαίσθητης αυτής ηλικίας με χιούμορ, ενσυναίσθηση και, κυρίως, χωρίς να παρεκκλίνει από τη γλώσσα των παιδιών. Καταπιάνεται με το αίσθημα της ανεπάρκειας, την ανάγκη αποδοχής, την προσαρμοστικότητα, χωρίς να τα κατονομάζει. Το κείμενο δεν γίνεται ποτέ φορτικό ή διδακτικό και η εικονογράφηση διατηρεί ένα διαρκώς ανάλαφρο ύφος». 

Όλα ανάποδα (εκδ. Μεταίχμιο, εικονογράφηση: Αποστόλης Ιωάννου) του Πολυχρόνη Κουτσάκη

Μια άλλη Ναταλία, Ελληνίδα αυτή τη φορά, συναντούν τα παιδιά στην ιστορία του Κουτσάκη. Η Ναταλία βρίσκεται σε διαφορετική πόλη κάθε χρόνο εξαιτίας της δουλειάς του μπαμπά της. Την πρώτη μέρα στο καινούριο της σχολείο πηγαίνει γεμάτη ελπίδα να κάνει νέους φίλους, στην τετάρτη δημοτικού. Αντί για νέους φίλους όμως, θα βρει απέναντί της τους μπούληδες του σχολείου, που θα της κάνουν τη ζωή δύσκολη. Μια ανατρεπτική και λυτρωτική σκέψη θα τη βοηθήσει:  όταν όλα όσα έχεις συνηθίσει να κάνεις δεν μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα, τότε ίσως πρέπει να ξεκινήσεις να τα κάνεις όλα ανάποδα.

Η Αμαλία και τα φαντάσματα (Σειρά: Αμαλία, βιβλίο 4, εκδ. Πατάκη) της Λένας Διβάνη

Η σειρά Αμαλία μετρά τέσσερα βιβλία. Τέσσερις ιστορίες με ηρωίδα ένα κοριτσάκι άλλης εποχής που ζει όμως, καταστάσεις που αντανακλούν ξεκάθαρα στα όσα ζούν τα παιδιά, κόριτσια κι αγόρια, σήμερα. Σε σημείωμά της η συγγραφέας εξηγεί: «Ήθελα να καταλάβουν τα κορίτσια ότι τα προνόμια που απολαμβάνουν σήμερα δεν τα είχαν πάντα. Τώρα όλες πάνε σχολείο. Τότε ελάχιστες μπορούσαν. Για να μορφωθεί ένα κορίτσι τον 19ο αιώνα έπρεπε να δώσει μάχη με την κοινωνία, με τους γονείς, με τα στερεότυπα που το ήθελαν κλεισμένο στο σπίτι να φροντίζει τους άλλους. Γι’ αυτό η ηρωίδα μου είναι κορίτσι. Ήθελα να καταλάβουν όλα τα σημερινά παιδιά ότι τίποτα ωραίο δε γίνεται από μόνο του. Αν επιθυμούν κάτι, πρέπει να δώσουν μάχη, όπως έδωσε η φτωχή Αμαλία από την Κυψέλη για να καταφέρει να γίνει δασκάλα. Το κοριτσάκι του 19ου αιώνα έχει τα χαρίσματα που εύχομαι όλα τα σημερινά κορίτσια να αποκτήσουν: εξυπνάδα, τόλμη, επιμονή, φαντασία και χιούμορ. Γιατί τα κορίτσια μπορούν πλέον να γίνουν δασκάλες, αλλά ακόμα και σήμερα, δύο αιώνες μετά, την ισότητα δεν την έχουν αποκτήσει ακόμα…» 

Σκάνταρ (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Ίκαρος) της Annabel F. Steadman

Η συναρπαστική τέταρτη περιπέτεια του παγκόσμιου best seller Ο Σκάνταρ και ο Κλέφτης του Μονόκερου, από τη σειρά εφηβικής λογοτεχνίας της A. F. Steadman για αναγνώστες από 9 έως 99 ετών. Καθώς ο Σκάνταρ κι οι φίλοι του ξεκινούν την τέταρτη χρονιά τους στην Αετοφωλιά, οι μονόκεροι του Νησιού πέφτουν θύματα μιας τρομερής κατάρας που απειλεί να αλλάξει τα πάντα. Παγιδευμένος ανάμεσα στην απόφαση του Ταξιάρχη να εξαλείψει ολοκληρωτικά το στοιχείο του άυλου, και στην αδελφή του που ζητά εκδίκηση με κάθε τρόπο, ο Σκάνταρ δεν είναι πουθενά ασφαλής. Και ενώ η κατάρα χτυπά όλο και περισσότερους μονόκερους, ο χρόνος τελειώνει για τον Σκάνταρ και την τετράδα του, που κάνουν, κυριολεκτικά, αγώνα δρόμου για τη ζωή τους. 

Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 20: Ο χαλάστρας (εκδ. Ψυχογιός) του Τζεφ Κίνι

Ο Σπασίκλας ανήκει σε αυτή την «ιερή» ομάδα βιβλίων που είναι αποδεγμένο ότι φτιάχνουν αναγνώστες.Οι αναγνώστες που ακολουθούν τον Γκρεγκ Χέφλι στην πορεία της ζωής του μέσα από τις 20, αισίως, ιστορίες του πατούν σε αυτή την αναγνωστική τους αγάπη και αναζητούν και άλλες. Αλλά σημαντικότερο είναι ότι με τον ήρωα του Τζεφ Κίνι μεγαλώνουν εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι γελώντας, απομυθοποιώντας φόβους και στερεότυπα και κατακτώντας κριτική σκέψη. Για το «φαινόμενο Σπασίκλας» έχει γράψει η Ελευθερία Ράπτου: «Οι περιπέτειες του Σπασίκλα λαμβάνουν χώρα σε μια τρόπον τινά «στρωμένη» πραγματικότητα. Λειτουργική οικογένεια, συγγενικό πλέγμα συμβατικό, εμπεδωμένοι κανόνες, σχολική καθημερινότητα, φίλοι και «αντίπαλοι» σε ισορροπία, ανησυχία και όνειρα για το μέλλον σε συνδυασμό με τη διερώτηση για τον εαυτό και τις δυνατότητές του, όλα είναι πλεγμένα σε μια «καθησυχαστική» νόρμα. Σε δεύτερη ανάγνωση όμως η ημερολογιακή γραφή εντάσσει αυτή την καθημερινότητα σε ένα οξύ κριτικό πλαίσιο. Τα σχόλια στο ημερολόγιο του Σπασίκλα έχουν ειδικό βάρος παρόλη την επίφαση ελαφρότητας, είναι αναστοχαστικά, με δόσεις υγιούς σαρκασμού. Το υπονομευτικό χιούμορ, οι έξυπνες ατάκες, η άρνηση σε οποιαδήποτε λογοκριτική διάθεση, την οποία επιβάλει οψίμως και στρεβλά η περιβόητη πολιτική ορθότητα, καθιστούν το ανάγνωσμα απολαυστικό». 

Όταν έφυγαν τ' αγάλματα (εκδ. Μεταίχμιο) της Αγγελικής Δαρλάση

Με αφορμή τα 10 χρόνια από την κυκλοφορία του, το βραβευμένο και πολυδιαβασμένο μυθιστόρημα της Αγγελικής Δαρλάση, (πάνω από 20.000 αντίτυπα), κυκλοφορεί διασκευασμένο ως γκράφικ νόβελ από την ίδια, σε πολύ δυναμική εικονογράφηση της δημιουργού κόμικς Δήμητρας Νικολαΐδη. Η ιστορία έχει ως εξής: Όταν ο Μουσολίνι κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα, ο φόβος ότι θα επικρατήσει το σκοτάδι του ναζισμού έγινε ακόμα ισχυρότερος. Κι όσοι σχετίζονταν με το μουσείο, από τους αρχαιολόγους μέχρι τους απλούς εργάτες, όλοι μοιράζονταν μια κοινή αγωνία - όλοι προστάτευαν το ίδιο μυστικό που έμοιαζε να συνοψίζεται σε μία και μόνο φράση: «Να προλάβουμε…». Μια βαθιά ανθρώπινη κι αντιπολεμική ιστορία για τη φιλία, την ενηλικίωση, την αναζήτηση ταυτότητας και την ανάγκη διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, βασισμένη στην πραγματική ιστορία της απόκρυψης των αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου.

Μάγκας (εκδ. Ψυχογιός) του Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη 

Ο εικονογράφος και δημιουργός κόμικς Κωνσταντίνος Σκλαβενίτης επανασυστήνει στο παιδικό και νεανικό κοινό το κλασικό έργο της Πηνελόπης Δέλτα Ο Μάγκας σε μια ενδιαφέρουσα διασκευή σε γκράφικ νόβελ. Πόσο επίκαιρη παραμένει η ιστορία και ποιες αλλαγές έγιναν ώστε η νέα αφηγηματική εκδοχή να απευθύνεται στο σημερινό κοινό; «Τα σπουδαία βιβλία σε κάνουν με έναν μαγικό τρόπο κομμάτι του κόσμου τους και αυτό γίνεται μέσα από την αφήγηση, τους ήρωες και τις περιπέτειές τους. Μεταφέρεσαι εκεί. Έτσι κι εδώ. Ο Μάγκας γνωρίζει τον κόσμο κι εμείς μαζί του», μας είπε ο Κ. Σκλαβενίτης, μεταξύ άλλων.

Πέντε φίλοι (εκδ. Gutenberg) – Ογδόντα χρόνια μετά από την πρώτη εμφάνιση των «Πέντε φίλων» της Ένιντ Μπλάιτον, οι δύο πρώτες περιπέτειές τους κυκλοφορούν σε μορφή γκράφικ νόβελ, από τον συγγραφέα Nataël, σε εικονογράφηση του γιου του, Béja.

Η παρέα των τεσσάρων φίλων και ο σκύλος τους επιστρέφουν για να ανακαλύψουν χαμένους θησαυρούς, να λύσουν αινίγματα, να βάλουν τα γυαλιά στους ενήλικες και να μπουν σε περιπέτειες στις οποίες μόνο τα παιδιά, με την αχαλίνωτη φαντασία και το θάρρος τους, θα μπορούσαν να μπλέξουν. Για τα δύο γκράφικ νόβελ έγραψε ο Σόλωνας Παπαγεωργίου: «Το δημιουργικό δίδυμο των δύο γκράφικ νόβελ σέβεται τα χαρακτηριστικά της μυθοπλασίας της Μπλάιτον. Η γραφή συμπυκνώνεται στα μπαλονάκια του κόμικ και την υπόλοιπη δουλειά την αναλαμβάνει το σχέδιο, η τεχνοτροπία του οποίου παραπέμπει στη μακρά παράδοση των γαλλικών και βελγικών κόμικς. Κοιτώντας τα σχέδια, ήρωες όπως ο Τεντέν έρχονται στον νου».

Το σπίτι της μαγείας (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη, εκδ. Μεταίχμιο) της Ελιζαμπέτ Ζαμ (Elisabeth Jammes)

Για το βιβλίο έγραψε η Φανή Χατζή: «Αμφισβητώντας την πεποίθηση ότι όλα τα παιδιά έχουν «έμφυτα» μια κλίση που πρέπει να καλλιεργήσουν, το βιβλίο αγκαλιάζει την αβεβαιότητα σαν στοιχείο της εφηβείας και του μεγαλώματος. Έτσι, το παραμύθι με πρωταγωνίστρια τη Φορτούνα γίνεται μια έξυπνη παραβολή για την εύρεση της ταυτότητας και την αυτοπραγμάτωση. Σε αυτή τη διαδικασία, η συγγραφέας αξιολογεί ως απαραίτητα στοιχεία την καθοδήγηση, τη βοήθεια και τη στήριξη, αλλά και την πίστη στον εαυτό και τη συνεργασία».

Ιστορίες για επτάψυχα σκουπίδα (εκδ. Καλέντη) της Αλεξάνδρας Σέλελη, σε εικονογράφηση Πετρούλας Κρίγκου

Ένα πρωτότυπο, στη σύλληψη και το στήσιμο, βιβλίο για παιδιά που αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τι σημαίνει να είναι καταναλωτές και ποια είναι η διάσταση της ηθικής κατανάλωσης, πώς η οργάνωση της οικιακής οικονομίας άλλων γενιών μπορεί να δώσει λύσεις στα σημερινά ζητήματα, πώς με τη φαντασία τους μπορούν να επαναξιοποιήσουν αντικείμενα που μοιάζει να έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής τους. Τα παιδιά δεν θα ξαναπούν ποτέ πια τη λέξη σκουπίδι με τον ίδιο τρόπο! 

Μυθιστορήματα και γκράφικ νόβελ από 13 ετών

Οι Ανατριχίλες (μτφρ. Μαρίας Σκαμάγκα, εκδ. Μεταίχμιο) του Ρ. Λ. Στάιν τώρα και σε γκράφικ νόβελ. Μια διασκευή από τη Μάντι Γκονζάλες. 

Εσύ φοράς τη μάσκα; Ή μήπως σε φοράει εκείνη; Η Κάρλι Μπεθ χρειάζεται την τέλεια μάσκα για το Χάλογουιν. Τη μάσκα που θα τρομάξει όποιον βρεθεί στον δρόμο της, συμπεριλαμβανομένων του μικρού ενοχλητικού αδερφού της και των νταήδων από το σχολείο. Μια επίσκεψη σ’ ένα αλλόκοτο μαγαζί με στολές είναι αρκετή για να βρει αυτό που έψαχνε. Μια άσχημη πράσινη μάσκα, με άγριους κυνόδοντες, που κάνει την Κάρλι Μπεθ να νιώθει δυνατή και τρομακτική. Όταν όμως προσπαθεί μάταια να τη βγάλει, ποιος θα πάρει τα πράγματα στα χέρια του; Μήπως... το τέρας;

Δίκτυα (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός) του Ελόι Μορένο

Συναισθηματικό, συγκινητικό, διαφορετικό... Έπειτα από το συγκλονιστικό ΑΟΡΑΤΟΣ, το νέο βιβλίο του Ελόι Μορένο αφηγείται, μέσα από τα μάτια μιας έφηβης, μια ιστορία που έχει γίνει πραγματικότητα για όλους μας. Πόσα likes αξίζει η ευτυχία σου; Περνάει μερικές ακόμη ώρες βλέποντας τα υπέροχα ταξίδια, τα τέλεια σώματα, και όλα τα ρούχα που δοκιμάζουν οι influencers κάθε μέρα. Και νιώθει άσχημα επειδή δεν μπορεί να ζήσει τη ζωή που βλέπει στα δίκτυα. Ξέρει ότι δε θα φτάσει ποτέ αυτό το είδος ευτυχίας. 

Ήμουν ένας bully (μτφρ. Φοίβος Μπότσης), εκδ. Καστνιώτη) του Αντρέα Φραντσόζο

Για το βιβλίο έγραψε ο Σόλων Παπαδημητρίου: «Το μυθιστόρημα του Αντρέα Φραντσόζο Ήμουν ένας bully – Η αληθινή ιστορία του Ντάνιελ Τσάκαρο πραγματεύεται με επιτυχία ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς, τον σχολικό εκφοβισμό, συνδέοντάς τον, μάλιστα, με τη νεανική παραβατικότητα. (...) Βασιζόμενος σε μια αληθινή ιστορία με πλούσιο πραγματολογικό υλικό, ο Φραντσόζο έφτιαξε πειστικά πορτρέτα νεαρών που μετατρέπονται από θύματα σε θύτες, απορρίπτουν και απορρίπτονται, αλλά εντέλει, καταφέρνουν να σωθούν». 

Μέτρησε τ' αστέρια (μτφρ. Μαρίζα Ντεκάστρο, εκδ. Παπαδόπουλος) της Λόις Λόουρι

Κοπεγχάγη, 1943. Η ζωή της Άννε-Μαρί Γιόχανσεν είναι ένα μπερδεμένο κουβάρι: σχολείο, οικογένεια, ελλείψεις σε τρόφιμα και πάντοτε γύρω οι στρατιώτες των ναζί. Για την Άννε-Μαρί, η γενναιότητα είναι κάτι αφηρημένο· γενναίοι είναι οι ιππότες που σκοτώνουν δράκου στα παραμύθια που διηγείται στην Κίρστι, τη μικρή της αδελφή, πριν κοιμηθούν. Όταν ο γερμανικός στρατός ξεκινά την επιχείρηση "μετεγκατάστασης" όλων των Εβραίων της Δανίας, οι Γιόχανσεν αποφασίζουν να πάρουν στο σπίτι τους την Έλεν Ρόζεν, την καλύτερη φίλη της Άννε-Μαρί, λέγοντας στους ναζί ψέματα ότι το κορίτσι είναι η αδελφή της Άννε-Μαρί. Είναι όμως αυτό αρκετό για να ξεγελάσουν τους Γερμανούς; Και τι θα απογίνει η αληθινή οικογένεια της Έλεν, καθώς και όλοι οι Εβραίοι της Δανίας που κινδυνεύουν από τη φρικιαστική μηχανή θανάτου των ναζί;  

Το κορίτσι των λύκων και οι θεοί (μτφρ. Κατερίνα Σέρβη, εκδ. Διόπτρα), σε εικονογράφηση του Τζέισον Κόκροφτ (Jason Cockcroft), του Τομ Χόλαντ (Tom Holland).

«Ο Χόλαντ προσφέρει μια πραγματικά διασκεδαστική αλλά και σκληρή αναδιήγηση των πολέμων, αποδεικνύοντας ότι κάθε ιστορικό γεγονός μπορεί να ειπωθεί με συναρπαστικό τρόπο».

Για το βιβλίο έγραψε η Φανή Χατζή: «Στη συνύφανση του μύθου και της ιστορίας, όμως, όπως την πετυχαίνουν ο Χόλαντ και ο Κόκροφτ, ήρωες, στρατός και πόλεμος συνυπάρχουν με προφητείες και μαγικά πλάσματα. Οι πράξεις και τα κίνητρα των ηρώων εξηγούνται με βάση την πίστη τους, τις εκδικητικές τάσεις των θεών, τις προφητείες του Απόλλωνα. Αφήνοντας τον μαγικό κόσμο του μύθου να εισρεύσει στην ιστορία όπως την αφηγείται ο Ηρόδοτος, ο Χόλαντ προσφέρει μια πραγματικά διασκεδαστική αλλά και σκληρή αναδιήγηση των πολέμων, αποδεικνύοντας ότι κάθε ιστορικό γεγονός μπορεί να ειπωθεί με συναρπαστικό τρόπο. 

Επτά συν μία ιστορίες έμφυλης βίας (εκδ. Κέδρος) της Νικολέττας Καπίλλα

Τολμηρό θέμα, ευαίσθητη προσέγγιση σε επτά συν μία ιστορίες έμφυλης βίας με τη μορφή σπονδυλωτού μυθιστορήματος με ηρωίδες τη Νίκη, τη Βανέσα, τη Στέλλα, τη Λένα, τη Μαρία, τη Σάντρα, την Άννα, τη Χριστίνα, τη Ρίτα,  κορίτσια που, όπως όλοι, προσπαθούν να βρουν τον δρόμο τους. Κορίτσια που έχουν κακοποιητικούς συντρόφους, καθηγητές που ξεπερνούν τα όρια, δειλούς αδιάφορους, χειριστικούς ή καταπιεστικούς γονείς, συμμαθητές και συμμαθήτριες που απειλούν και εκβιάζουν. Και στον αντίποδα, αγόρια που ξέρουν να σέβονται και να υποστηρίζουν τον άλλο ανεξαρτήτως φύλου, αλλά και κορίτσια δυναμικά, που ανακαλύπτουν τον εαυτό τους και δίνουν το μήνυμα της ενδυνάμωσης και της αλληλοϋποστήριξης. 

Ρίτα (μτφρ. Μαρί Παβλένκο, εκδ. Διόπτρα) της Μαρί Παβλένκο

Για το βιβλίο έγραψε η Φανή Χατζή: «Με ευθύβολη και απλή γλώσσα, που γίνεται λυρική και συμβολική σε σημεία και υιοθετεί με ευκολία την εφηβική αργκό, η Παβλένκο καταφέρνει να μιλήσει ευθέως στους μεγάλους εφήβους, προκαλώντας το ενδιαφέρον τους χωρίς δραματισμούς. Η σύμβαση της «συνέντευξης» ταυτίζει τον ρόλο της δημοσιογράφου με τον φιλοπεριέργο αναγνώστη, που αδημονεί να μάθει τη συνέχεια. Σε πολλά σημεία, η σύμβαση μοιάζει να μην συνάδει με τις έντονα εξομολογητικές καταγραφές των παιδιών, οι οποίες θα μπορούσαν να υπόκεινται σε έναν άλλον, ημερολογιακό για παράδειγμα, τύπο. Όλες μαζί, όμως, δημιουργούν ένα πολυφωνικό ψηφιδωτό που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον».

Εμείς οι ασταμάτητοι - Βιβλίο τρίτο: Πώς οι εχθροί γίνονται φίλοι του Yuval Noah Harari. Μια συμπαραγωγή των εκδόσεων Αλεξάνδρεια και Μεταίχμιο, σε μετάφραση Μιχάλη Λαλιώτη. 

Στον τρίτο τόμο αυτής της επιτυχημένης σειράς για νεαρούς αναγνώστες και όχι μόνο, ο Γιουβάλ Νώε Χαράρι μάς ταξιδεύει στο παρελθόν, διασχίζοντας ατελείωτους αιώνες και τεράστιες αυτοκρατορίες, για να ανακαλύψουμε τι συμβαίνει όταν οι ανθρώπινοι πολιτισμοί συγκρούονται.Γιατί οι πολιτισμοί συγκρούονται; Γιατί δεν μπορούν οι άνθρωποι και τα πράγματα να μην αλλάζουν; Είναι άραγε δυνατόν να γίνουμε φίλοι με ανθρώπους πολύ διαφορετικούς από εμάς; Και γιατί έχουν γίνει τόσοι πόλεμοι στην Ιστορία; Πάντα επίκαιρο ανάγνωσμα που θα ανοίξει πολλές συζητήσεις.