Για την εγκυκλοπαίδεια για πολύ μικρά παιδιά από τριών ετών «Η πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια των ζώων - Μια κάμπια πολύ πεινασμένη παρουσιάζει» (μτφρ. Ορέστης Μανούσος) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Anubis.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Μια εγκυκλοπαίδεια που προορίζεται για πολύ μικρά παιδιά πρωτοσχολικής και προσχολικής ηλικίας, για να αφήσει το αποτύπωμά της, πρέπει να πετύχει με μιας πολλά στοιχήματα: να είναι ένα βιβλίο φροντισμένο στη λεπτομέρεια χωρίς γνώσεις και πληροφορίες που παρατίθενται στο περίπου, να υπάρχει γλωσσική φροντίδα καθώς για πολλούς νεαρούς αναγνώστες θα είναι ένα από τα πρώτα βιβλία που θα διαβάσουν, να πείθει ότι μέσα από τη διαδικασία της ανάγνωσης ο κόσμος που τα μικρά παιδιά ανακαλύπτουν για πρώτη φορά είναι στέρεος, συνεκτικός, αρμονικός όσο και απρόβλεπτος, εντυπωσιακός και σε διαρκή εξέλιξη. Με άλλα λόγια, μια εγκυκλοπαίδεια για πολύ μικρά παιδιά πρέπει να μπορεί να γίνει το υπερ-βιβλίο που δεν θα αποχωρίζονται και που θα θυμούνται για πάντα καθώς θα αποτελεί το πρώτο τους πάτημα στο συναρπαστικό ταξίδι της ανάγνωσης. Πόσα βιβλία γνώσεων για αυτές τις ηλικίες των παιδιών που εισάγονται στην εκπαίδευση από τα τρία τους χρόνια πληρούν όμως τέτοιες προδιαγραφές;
Ίσως η πιο αναγνωρίσιμη φιγούρα από τα εικονογραφημένα βιβλία των τελευταίων 60 ετών για πολύ μικρές ηλικίες, [γίνεται] οδηγός των παιδιών σε μια εγκλυκλοπαίδεια που τους συστήνει τον κόσμο των ζώων...
Η έξυπνη ιδέα η Πολύ Πεινασμένη Κάμπια του Αμερικανού εικονογράφου και συγγραφέα βιβλίων για παιδιά Έρικ Καρλ, ίσως η πιο αναγνωρίσιμη φιγούρα από τα εικονογραφημένα βιβλία των τελευταίων 60 ετών για πολύ μικρές ηλικίες, να γίνει οδηγός των παιδιών σε μια εγκλυκλοπαίδεια που τους συστήνει τον κόσμο των ζώων είναι ένα πρωτότυπο ξάφνιασμα. Η Κάμπια, που από την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου της το 1969 έχει υπάρξει συνοδοιπόρος στις ανακαλύψεις για εκατομμύρια παιδιά, βγαίνει από τις δικές της σελίδες και καλωσορίζει τα παιδιά σε ένα νέο περιβάλλον. Η εικονογραφημένη εκπρόσωπος του ζωικού βασιλείου γίνεται μια ευφάνταστη ξεναγός στο ζωικό βασίλειο.
Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα είναι το βιβλίο Μια Κάμπια Πολύ Πεινασμένη Παρουσιάζει: Η πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια των ζώων (μτφρ. Ορέστης Μανούσος, εκδ. Anubis), μια αληθινή εγκλυκλοπαίδεια 226 σελίδων χωρισμένη σε έξι μεγάλες ενότητες για όλες τις κατηγορίες των έμβιων πλασμάτων, οι οποίες συμπληρώνονται από μία έβδομη ενότητα ανακεφαλαίωσης.
Έξι ξεχωριστές ενότητες για να μάθουν τα μικρά παιδιά τα πάντα για τα ζώα
Η πρώτη ενότητα που εισάγει τους μικρούς αναγνώστες στη θεματική εγκλυκλοπαίδεια έχει τον τίτλο «Τα πάντα για τα ζώα». Σε δεκαεννιά δισέλιδα τα παιδιά αποκτούν μια σφαιρική εικόνα για το τι είναι τα έμβια όντα. Αντιλαμβάνονται ότι είμαστε κι εμείς, οι άνθρωποι, έμβια όντα κι ότι συνυπάρχουμε στον πλανήτη με τα μη ανθρώπινα έμβια όντα.
Στη δεύτερη ενότητα, «Θαυμαστά θηλαστικά» όλα τα ζώα που τα παιδιά έχουν γνωρίσει ως λούτρινα παιχνίδια και στα πρώτα τους βιβλία για μωρά συνδυάζονται στην παρουσίαση με την εκάστοτε εικονογράφηση του Έρικ Καρλ και στο δισέλιδο που τους είναι αφιερωμένο τα βλέπουμε και φωτογραφικά.
Στην τρίτη ενότητα, παρουσιάζονται τα «Εντυπωσιακά πτηνά», ίσως τα πιο θαυμαστά έμβια όντα καθώς έχουν την ικανότητα να πετούν, αλλά προσοχή, όχι όλα. Ελεύθερα πλάσματα που ζουν με τους δικούς κανόνες μαθαίνουν στα παιδιά να σκέφτονται συνδυαστικά ανάλογα με το πώς ικανοποιούν τις ανάγκες τους είτε μεταναστεύοντας είτε στεριώνοντας σε έναν τόπο.
Στην τέταρτη ενότητα: «Εκπληκτικά ερπετά και αμφίβια». Οι τρομακτικοί κροκόδειλοι και οι συγγενείς τους, οι αλιγάτορες, είναι άγριοι όσο και θαυμαστοί θηρευτές. Ο Δράκος του Κομόντο δεν είναι δημιούργημα της φαντασίας αλλά η πιο τρομακτική σαύρα και έχει προϊστορική καταγωγή.
Στην πέμπτη ενότητα, τα «Φανταστικά ψάρια». Δεν είναι ψάρια που μπορεί να πλάσει η συγγραφική φαντασία αλλά τα ψάρια που διαβιούν στις θάλασσες, τις λίμνες και τους ποταμούς της Γης. Τα παιδιά περνούν από την χαρακτηριστική και εντυπωτική εικονογράφηση του Καρλ στην φωτογραφική αποτύπωση του πραγματικού κόσμου βλέποντας και μαθαίνοντας ότι υπάρχουν πάνω από 33.000 διαφορετικά είδη.
Στην έκτη ενότητα, με τα «Υπέροχα ασπόνδυλα», μαθαίνουν μια πολύ ωραία λέξη με την κυριολεκτική της σημασία και εντυπωσιάζονται καθώς παρότι μικροσκοπικά, τα ασπόνδυλα αποτελούν το 97% των ζώων στη Γη. Η οργάνωση της ζωής τους, η αρμόνικη συμβίωσή τους με άλλα είδη, η χρησιμότητά τους γίνονται μικρά μαθήματα αλληλεγγύης, αυτοοργάνωσης και συνύπαρξης για τα μικρά παιδιά. Σε αυτή την ενότητα, επίσης, τα παιδιά μαθαίνουν πώς η αγαπημένη τους Κάμπια μεταμορφώνεται μέσα από μια θαυμαστή διαδικασία σε πανέμορφη, πολύχρωμη πεταλούδα.
Η εγκλυκλοπαίδεια ολοκληρώνεται με την ενότητα «Γνώση και παιχνίδι» που περιλαμβάνει παιχνίδια, κουίζ, γλωσσάρι, ευρετήριο και τις απαραίτητες πηγές. Αυτό το τελευταίο, δεν είναι η σελίδα την οποία θα διαβάσουν τα παιδιά. Συμπληρώνοντας την έκδοση, όμως, αποτελεί μια πρώτη εισαγωγή για τους πολύ μικρούς αναγνώστες για τη σημασία της τεκμηρίωσης και της απόδοσης των λεγομένων μας σε έγκυρες πηγές.
Η περιήγηση στον θαυμαστό κόσμο των ζώων δεν θα γίνει με μιας. Το βιβλίο είναι μια αληθινή εγκυκλοπαίδεια που παρουσιάζει τη θαυμαστή ποικιλομορφία της φύσης και καλλιεργεί τον σεβασμό σε όλα τα πλάσματά της. Έχει τη θέση της στη βιβλιοθήκη των παιδιών για να ανατρέχουν σε αυτή για να λύσουν απορίες, να μάθουν κάτι νέο, να συμπληρώσουν μια γνώση.
Αλλά κάνει και κάτι ακόμα: η μετάπλαση της Πολύ Πεινασμένης Κάμπιας του Έρικ Καρλ σε έναν χαρακτήρα που συνοδεύει τα παιδιά στις ανακαλύψεις τους έχει και μία λειτουργία ακόμα πιο ουσιαστική και από τις γνώσεις που τους παρουσιάζει. Η Κάμπια γίνεται ο σύνδεσμος για την επόμενη αναγνωστική εμπειρία καθώς τα παιδιά δεν θα αναζητήσουν μόνο το πλούσιο εικονογραφικό σύμπαν του πρωτοπόρου Έρικ Καρλ αλλά θα αισθανθούν εμπιστοσύνη για να συνεχίσουν να τρυπώνουν στις σελίδες των βιβλίων και να ξετρυπώνουν γνώσεις, σκέψεις, εικόνες και συναισθήματα.
*Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός.
