«Πώς να ταξιδέψεις στο διάστημα χωρίς να βγεις από το σπίτι σου», του Θοδωρή Τσεκούρα

Ο πρώτος τόμος της σειράς «Βιβλιοναύτες» του Θοδωρή Τσεκούρα είναι το ελληνικό παιδικό μυθιστόρημα που μας άρεσε περισσότερο εδώ και πολύ καιρό – αφήσαμε στην άκρη οτιδήποτε άλλο μέχρι να το τελειώσουμε. Είναι πρωτότυπο, πανέξυπνο, βιβλιοφιλικό, φιλοζωικό, φιλο… διαστημικό – μια διαγαλαξιακή περιπέτεια που πατάει γκάζι από τις πρώτες της σελίδες και δεν σταματά μέχρι το τέλος, έχει άπειρες ανατροπές κατά τη διάρκειά της, πολλούς εξαιρετικά καλοφτιαγμένους χαρακτήρες, αγωνία, δράση, σασπένς, και χιούμορ: πολύ χιούμορ. Τα χιουμοριστικά βιβλία είναι συνήθως κακά, αλλά όταν δεν είναι κακά είναι πολύ καλά. Κι αυτό εδώ είναι πολύ καλό.

Γυρίστε τον γαλαξία με ένα βιβλίο (ή και περισσότερα)

Ένα σύγχρονο Γυρίστε τον Γαλαξία με ωτοστόπ αλλά για μικρά παιδιά (και για όσους από εμάς τούς μεγάλους διαβάζουμε παιδικά βιβλία), το Πώς να ταξιδέψεις… συνομιλεί ευφυώς με κάποια από τα κλασικά, φημισμένα και αθάνατα «παιδικά» αναγνώσματα παλαιότερων γενεών: από τον Πινόκιο ως τον Βερν, και από την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων ως τον Δον Κιχώτη (εξ ου και τα εισαγωγικά στο «παιδικά»). Μάλιστα, συνομιλεί μαζί τους εντάσσοντάς τα στην αφήγηση με έναν τρόπο πολύ απλό, άμεσο, χωρίς να το διατυμπανίζει, χωρίς να «διδάσκει» τους μικρούς αναγνώστες γι' αυτά, ή για τους ήρωές τους. Αυτό το στοιχείο είναι από τα πιο ενδιαφέροντα και πιο όμορφα του βιβλίου. Όπως βέβαια και η απουσία «ηθικών διδαγμάτων» συνοδεία drum rolls, που είναι διαρκής πληγή για την παιδική λογοτεχνία και συχνά καταντά να απομακρύνει τα παιδιά από το διάβασμα. Δεν υπάρχει τίποτε γλυκερό εδώ, μόνο μεγάλη χαρά.

Είναι πρωτότυπο, πανέξυπνο, βιβλιοφιλικό, φιλοζωικό, φιλο… διαστημικό – μια διαγαλαξιακή περιπέτεια που πατάει γκάζι από τις πρώτες της σελίδες και δεν σταματά μέχρι το τέλος.

Συνολικά, ένα πολύ ευχάριστο στην ανάγνωσή του μυθιστόρημα για ένα αγόρι που, ενώ πενθεί για τον χαμένο του πατέρα, βρίσκεται ξαφνικά σε μια εξωφρενική διαστημική περιπέτεια, παρέα με ένα ρομπότ και με τη γάτα του – που μιλάει. Όλοι μαζί, θα ψάξουν για τον σκύλο του, που βέβαια επίσης μιλάει. Αλλά κινδυνεύει κιόλας, μαζί με όλο του τον πλανήτη… Την πολύ όμορφη έκδοση συνοδεύει η εξαιρετική εικονογράφηση της Λέλας Στρούτση.

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Θοδωρή Τσεκούρα

Περιπέτεια, χιούμορ, ανατροπές, συγκίνηση, μαύρες τρύπες, σκουληκότρυπες – αλλά και πολλή-πολλή κλασική λογοτεχνία για παιδιά. Πότε σκεφτήκατε για πρώτη φορά αυτόν τον συνδυασμό;

Όταν ξεκίνησα να γράφω το πρώτο μου μυθιστόρημα Το Αγριότρενο, προσπάθησα να ακολουθήσω τη συμβουλή: «Γράψε αυτό που γνωρίζεις». Σιγά-σιγά όμως κατάλαβα ότι και εγώ είμαι πιο ευτυχισμένος αλλά και το αποτέλεσμα είναι καλύτερο αν ακολουθήσω μια άλλη συμβουλή: «Γράψε αυτό που αγαπάς». Οπότε, σε αυτό το βιβλίο, έβαλα μέσα στην ιστορία ό,τι αγαπώ περισσότερο σε αυτό τον κόσμο. Έτσι μπλέχτηκαν χαρακτήρες που βασίζονται στα παιδιά μου, με την αγάπη μου για την αστρονομία, τη φαντασία, το χιούμορ, τα ζώα και ασφαλώς την αγάπη μου για τα βιβλία. Ο στόχος ήταν να διασκεδάσω γράφοντας το βιβλίο και ελπίζω να διασκεδάσει και ο κόσμος διαβάζοντάς το.

Ο υπολογιστής ήταν τόσο απαραίτητος στη δημιουργία του βιβλίου που θα έλεγε κανείς ότι το ρομπότ ήταν μαζί μου και με βοηθούσε.

Εκτός όλων των άλλων, στο βιβλίο σας φαίνεται πράγματι η μεγάλη αγάπη που τρέφετε για τα ζώα. Εσείς έχετε ζωάκι στο σπίτι;

Ναι! Εννοείται! Έχουμε δύο γάτες και έναν σκύλο. Έχουμε πάθος με τα ζώα και το έχουμε περάσει και στα παιδιά μας.

Αλλά φαίνεται επίσης και η αγάπη σας για τα ρομπότ, που κάνουν όλα αυτά τα απίθανα πράγματα. Υπάρχει περίπτωση να έχετε ένα τέτοιο;

Ξέρω ότι δεν περιμένετε αυτή την απάντηση, αλλά σε ένα βαθμό, ναι! Μια από τις πολλές μανίες μου είναι να δοκιμάζω συνέχεια καινούργια software και να εκμεταλλεύομαι τις δυνατότητές τους. Γι' αυτό το μυθιστόρημα, έφτιαξα το σχεδιάγραμμα και τις περιλήψεις στο Scrivener που έχει καρτέλες και corkboard που τις ανακατεύεις μέχρι να φτιάξεις τη σωστή σειρά. Έκανα μεγάλη έρευνα για αστέρια, πλανήτες και αστερισμούς που την κράτησα μέσα στο Scrivener. Και στη συνέχεια έθεσα στόχους λέξεων σε κάθε κεφάλαιο, όρισα τον στόχο κάθε σκηνής και τους ήρωες που συμμετέχουν… γενικά έκανα μια τεράστια προεργασία πριν το γράψω. Όλη την πληροφορία την έκανα export στο Aeon Timeline ώστε να οπτικοποιήσω τα ταξίδια των ηρώων στο χρόνο. Ο υπολογιστής ήταν τόσο απαραίτητος στη δημιουργία του βιβλίου που θα έλεγε κανείς ότι το ρομπότ ήταν μαζί μου και με βοηθούσε.

Πολύ ενδιαφέρον! Διαβάζατε αποσπάσματα του βιβλίου σε παιδιά όσο το γράφατε;

Ο μεγάλος μου γιος, που είναι μανιώδης αναγνώστης, διάβαζε κάθε κεφάλαιο ζεστό-ζεστό με το που το έγραφα.

Κι εγώ ηθικολογώ, αλλά ως διαφημιστής έχω μάθει να κρύβω καλά το μήνυμά μου. Προτιμώ να περνάω τα μηνύματά μου μέσα από τη δράση του βιβλίου, από τους χαρακτήρες και τη γενική ποιότητα του κειμένου.

Δεν βλέπουμε κάποια προσπάθεια ηθικολογίας στο μυθιστόρημά σας. Μιλήστε μας, αν θέλετε, για την ηθικολογία στην παιδική λογοτεχνία.

Ζούμε σε μια κοινωνία όπου η έλλειψη παιδείας έχει αρχίσει να έχει τρομακτικά αποτελέσματα στην καθημερινότητά μας. Θεωρώ απόλυτα λογικό οι συγγραφείς να προσπαθούν να «πλάσουν» με κάποιον τρόπο τα μυαλά των παιδιών αφού τα μυαλά των ενηλίκων έχουν αποδειχθεί ανεπίδεκτα βελτίωσης. Κι εγώ ηθικολογώ, αλλά ως διαφημιστής έχω μάθει να κρύβω καλά το μήνυμά μου. Προτιμώ να περνάω τα μηνύματά μου μέσα από τη δράση του βιβλίου, από τους χαρακτήρες και τη γενική ποιότητα του κειμένου. Αλλά έτσι τυχαίνει να είμαι εγώ. Όλοι κάνουμε ό,τι μπορούμε σε αυτό τον κόσμο. Άλλωστε το να κατακρίνω την ηθικολογία θα ήταν ηθικολογία.

Αυτός είναι ο πρώτος τόμος της σειράς. Στα επόμενα βιβλία θα έχουμε τους ίδιους κεντρικούς πρωταγωνιστές;

Στον βαθμό που μπορώ να πω, γιατί το επόμενο βιβλίο είναι ακόμα στα σχεδιαγράμματα (σε ένα άλλο καταπληκτικό software που ανακάλυψα πρόσφατα), το επόμενο βιβλίο θα έχει εκπλήξεις και στο ποιοι θα είναι οι ήρωες αλλά και στο τι θα τους συμβεί.

Θα κάνετε παράλληλα και κάτι άλλο; Μιλώ πάντα για το παιδικό βιβλίο. Ή θα αφιερωθείτε στους «Βιβλιοναύτες»;

Έχω κάποια πράγματα στα σκαριά, αλλά όλα θέλουν μεγάλη προετοιμασία. Δεν μου αρέσει να κάνω πρόχειρα πράγματα, οπότε έρχονται όλα σιγά-σιγά στο χρόνο τους.

Προφανώς θα θέλατε να δείτε μια σειρά κινουμένων σχεδίων βασισμένη στο βιβλίο. Πόσο πιθανό όμως είναι κάτι τέτοιο για την Ελλάδα;

Κάτι τέτοιο θα ήταν απίθανο (και με τις δύο έννοιες). Είναι πολλά πράγματα που μου αρέσει να κάνω, αλλά και πολλά που δεν μου αρέσει να κάνω. Έχω τη χαρά να μπορώ να ζω κάνοντας ως επί το πλείστον πράγματα που μου αρέσουν. Δυστυχώς, το να έρθω σε επαφές για να γίνει ταινία, χρηματοδότες, promotion και όλα αυτά είναι κάτι που δεν μπορώ να το κάνω. Μου αρέσει πολύ να γράφω τα βιβλία. Όλα τα επακόλουθα προτιμώ να γίνονται ερήμην μου. Αν είναι απαραίτητη η συμμετοχή μου, δεν με πειράζει καθόλου και να μη γίνουν ποτέ.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, «Πήραμε (;) γάτα» (εκδ. Κλειδάριθμος).