
1η Διεθνής Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου Πάτρας. Ένας απολογισμός για τη μεγάλη γιορτή για το βιβλίο για παιδιά και εφήβους που διοργανώθηκε από το ΕΛΙΒΙΠ το πενθήμερο 11 έως 15 Νοεμβρίου 2026.
Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου
Στην Πάτρα, την καρδιά της Δυτικής Ελλάδας, διεξήχθη η 1η Διεθνής Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου, από την Τετάρτη 11 έως την Κυριακή 15 Νοεμβρίου. Η διοργάνωση αυτή έδωσε τον παλμό στην ευρύτερη περιοχή μεταφέροντας το μήνυμα της φιλαναγνωσίας και όχι μόνο. Με κοινή παραδοχή ότι η λογοτεχνία δεν περιορίζεται στην καλλιέργεια του πνεύματος στο γνωστικό κομμάτι αλλά αφυπνεί και αναπτύσσει τη φαντασία και τη δημιουργικότητα, στην εποχή της ολοένα και πιο ραγδαία εξελισσόμενης Τεχνητής Νοημοσύνης η ανάγκη ενίσχυσης αυτών των διεργασιών καθίσταται επιτακτική. Με σύνθημα τη φράση του Αϊνστάιν «Η φαντασία κυκλώνει τον κόσμο» το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) δημιούργησε μία ανοιχτή αγκαλιά όπου υποδέχτηκε μικρούς και μεγάλους αναγνώστες, γονείς, εκπαιδευτικούς, συγγραφείς, δημιουργούς και πληθώρα κόσμου που επισκέφθηκε την Έκθεση.
![]() |
|
© Gabriel Drakatos |
Στην πρώτη διοργάνωση συμμετείχαν 44 εκδότες, 8 βιβλιοπωλεία της Πάτρας, 15 φορείς του βιβλίου και της ανάγνωσης, 80 δημιουργοί από την Ελλάδα και 13 συγγραφείς και εικονογράφοι από το εξωτερικό.
![]() |
|
Ο Ισπανός συγγραφέας Ισάακ Παλμιόλα, στην 1η Διεθνή Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου Πάτρας, © Gabriel Drakatos |
Το Πρόγραμμα περιλάμβανε περισσότερες από 100 δράσεις και εκδηλώσεις σε συνεργασία με την Bologna Children’s Book Fair, το Read for Real 2026 EUROPEAN AUTHORS DAY, το Υπουργείο Πολιτισμού Ισπανίας, το Ινστιτούτο Θερβάντες Αθήνας, την Πρεσβεία της Πολωνικής Δημοκρατίας, το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο και το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθήνας, καθώς και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας, το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, το Ελληνικό Τμήμα IBBY – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, το Θέατρο Κούκλας Κοκού-Μουκλό, το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών, η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Μεταφραστών, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς και το Σχολείο Παιχνιδιού.
Στο Σκαγιοπούλειο, ένα ιστορικό κτήριο της πόλης, χώρο φιλοξενίας ορφανών παιδιών, δόθηκε εκ νέου πνοή με τις εργασίες ανακατασκευής του ώστε να διαμορφωθεί κατάλληλα και να παρέχει ασφαλή πρόσβαση στους επισκέπτες. Κατά την είσοδο στον προαύλιο χώρο μας υποδέχτηκε το λογότυπο της Διεθνούς Έκθεσης Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου Πάτρας, το γράμμα «π», καθώς και περίτεχνα κατασκευασμένες φιγούρες ζώων που παρέπεμπαν στον κόσμο του παραμυθιού. Στο πλαίσιο της πρόβλεψης για εύκολη προσβασιμότητα κατασκευάστηκε διάδρομος που οδηγούσε σε ράμπα για αμαξίδια στην πλαϊνή είσοδο του κτηρίου. Η διευκόλυνση των επισκεπτών εξασφαλίστηκε και με την τοποθέτηση ανελκυστήρα εντός του κτηρίου. Στο ισόγειο του Σκαγιοπουλείου υπήρχαν αίθουσες εκδηλώσεων/δράσεων ενώ στον πρώτο όροφο λειτούργησε εκθεσιακός χώρος με τα σταντ των εκδοτικών οίκων που συμμετείχαν στο νεοσύστατο θεσμό.
![]() |
|
© Gabriel Drakatos |
Όπως είχε επισημάνει το ΕΛΙΒΙΠ σε ανακοίνωσή του, στόχος του νέου αυτού θεσμού αποτελεί η μετατόπιση από την παραδοσιακή λογική της Έκθεσης όπου οι εκδοτικοί οίκοι εκθέτουν και πωλούν τα βιβλία τους σε δικά τους περίπτερα. Ο διαχωρισμός παρουσίασης και πωλητηρίων παραπέμπει στη διεθνή πρακτική που εφαρμόζεται στις εκθέσεις βιβλίου βάζοντας στο επίκεντρο της διοργάνωσης το παιδί και τον έφηβο, τη διάδραση με το βιβλίο και ως εικαστικό δρώμενο. Τις εντυπώσεις έκλεψε το Ονειροτρόνιο, ένα ψηφιακό δωμάτιο όπου η τεχνολογία μεταμορφώνει πέντε γνωστές ιστορίες σε βιωματική εμπειρία. Σε μία φαντασμαγορία εικόνων που κατέκλυζαν τους τέσσερις τοίχους της αίθουσας, ο Μικρός πρίγκιπας συναντά την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, τον Τριγωνοψαρούλη, τον Οδυσσέα και τους Καλικάντζαρους. Ο ενθουσιασμός μικρών και μεγάλων ήταν έκδηλος στις αντιδράσεις και την παρακολούθηση της προβολής πάνω από μία φορές.
![]() |
|
©Gabriel Drakatos |
Στον κήπο του Σκαγιοπουλείου, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, στεγάστηκαν τα οκτώ βιβλιοπωλεία της Πάτρας που ανέλαβαν την πώληση των βιβλίων καθώς και ο χώρος ξεκούρασης των επισκεπτών, όπου λειτουργούσε καντίνα, με τραπεζοκαθίσματα και καναπέδες.
Η Πάτρα υποδέχτηκε θερμά την πρωτοβουλία του ΕΛΙΒΙΠ και την επιλογή της ως τόπο προώθησης της ανάγνωσης και της ορατότητας του βιβλίου στο πλαίσιο της αποκέντρωσης τέτοιων διοργανώσεων, αποδεικνύοντας ότι η περιφέρεια όχι μόνο επικροτεί μα στηρίζει έμπρακτα τέτοιες δράσεις.
Τις τρεις πρώτες ημέρες, κατά τις πρωινές ώρες, την έκθεση επισκέφτηκαν μαθητές συνοδεία των εκπαιδευτικών από σχολεία της περιοχής, γενικά και ειδικά όλων των βαθμίδων, καθώς και τα παιδιά που φιλοξενούνται στο Σκαγιοπούλειο Ίδρυμα. Τις υπόλοιπες ώρες και το Σαββατοκύριακο χιλιάδες παιδιά, έφηβοι, γονείς, παππούδες, γιαγιάδες κατέκλυσαν τους χώρους του Σκαγιοπουλείου είτε παρακολουθώντας είτε λαμβάνοντας μέρος στα εργαστήρια, τις εκθέσεις, τις λοιπές δράσεις του προγράμματος της Έκθεσης. Πολύ σημαντική υπήρξε η προσέλευση επισκεπτών εκτός Πάτρας παρότι πρόκειται για την πρώτη χρονιά διοργάνωσης της ΔΕΠΕΒΠ. Αναμφισβήτητα, η αθρόα συμμετοχή του κοινού δημιουργεί την ανάγκη για μεγαλύτερες αίθουσες τις επόμενες χρονιές. Η αίσθηση που αποκομίσαμε είναι πλέον του προσδοκώμενου θετική. Η Πάτρα υποδέχτηκε θερμά την πρωτοβουλία του ΕΛΙΒΙΠ και την επιλογή της ως τόπο προώθησης της ανάγνωσης και της ορατότητας του βιβλίου στο πλαίσιο της αποκέντρωσης τέτοιων διοργανώσεων, αποδεικνύοντας ότι η περιφέρεια όχι μόνο επικροτεί μα στηρίζει έμπρακτα τέτοιες δράσεις.
![]() |
|
Μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον για τη Ντέμπι Λιόρι, τη Σκωτσέζα εικονογράφο και συγγραφέα που συμμετείχε στην 1η Διεθνή Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου Πάτρας, © Gabriel Drakatos |
Εκτός της υψηλής επισκεψιμότητας, σύμφωνα με τους εκπροσώπους των βιβλιοπωλείων που βρίσκονταν στην Έκθεση, σημειώθηκε πολύ υψηλός αριθμός πωλήσεων. Πολλά παιδιά κατά την επίσκεψή τους στην έκθεση με το σχολείο τους προσήλθαν στο χώρο των βιβλιοπωλείων για να επιλέξουν και να αγοράσουν μόνα τους βιβλία, ενώ πολλά εξ αυτών επέστρεψαν τις επόμενες ημέρες με την οικογένειά τους. Με ιδιαίτερη ικανοποίηση διαπιστώθηκε ότι γονείς έφερναν τα παιδιά τους στην έκθεση πάνω από δύο φορές για να λάβουν μέρος στα διάφορα εργαστήρια που είχαν προγραμματιστεί όπως κατασκευή χάρτινης μαριονέτας, κατασκευή βιβλίου, διαδραστικές παρουσιάσεις με συμμετοχή θεατρολόγων, εμψυχωτών θεατρικού παιχνιδιού, εικονογράφων, μεταφραστών, ηθοποιών και όχι μόνο των συγγραφέων, τονίζοντας την πολυεπίπεδη διάσταση του βιβλίου. Εντυπωσιακή ήταν και η εκδήλωση με την Σάρα Τοσκάνο (Πορτογαλία) που απευθυνόταν σε βρέφη από 10 μηνών έως 3 ετών και τους συνοδούς τους. Εξίσου πρωτότυπη και η εκδήλωση «Ο φάρος που φωτίζει το θάρρος και την ελπίδα» με την ηθοποιό-θεατρολόγο Αργυρώ Ταμβάκου που απευθυνόταν σε παιδιά νηπιαγωγείου και πρώτων τάξεων του δημοτικού μαζί με τους παππούδες ή/και τις γιαγιάδες τους.
Εκτός από τις προγραμματισμένες δράσεις στους χώρους του Σκαγιοπουλείου Ιδρύματος λάμβαναν χώρα παράλληλες εκδηλώσεις όπως η έκθεση με έργα αφιερωμένα στις περιπέτειας του Πινόκιο σε συνεργασία με τη Διεθνή Έκθεση Παιδικού Βιβλίου Μπολόνιας, με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από τη γέννηση του Κάρλο Κολόντι, δημιουργού του εμβληματικού μυθιστορηματικού ήρωα. Επίσης, Έλληνες εικονογράφοι και μαθητές εμπνέονται από αγαπημένους λογοτεχνικούς τους ήρωες δημιουργώντας εικαστικά και τις δικές τους φανταστικές σφραγίδες Ex Libris τα οποία οι επισκέπτες είδαν στην έκθεση «Η βιβλιοθήκη των Ηρώων: Ex Libris από τη λογοτεχνία της φαντασίας».
![]() |
|
© Giannis Papas |
Στον δεύτερο όροφο του κτηρίου υπήρχαν σε γυάλινες προθήκες σκηνικά με κούκλες από έργα βασισμένα σε βιβλία για παιδιά (Τα Χριστούγεννα της Ρόζας, Φεγγαρόσουπα, Οικολογήματα, Ένα γουρούνι με ταλέντο, Αρλεκίνος κ.ά.), σε συνεργασία με το θέατρο κούκλας Κοκού-Μουκλό.
Ακόμη, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για παιδιά και νέους δημιουργήθηκαν ταινίες μικρού μήκους εμπνευσμένες ή βασισμένες σε λογοτεχνικά έργα οι οποίες προβάλλονταν σε δύο αίθουσες. Να σημειώσουμε ότι υπήρχε υποτιτλισμός για τους επισκέπτες με προβλήματα ακοής. Ελπίζουμε τις επόμενες χρονιές να υπάρξει και παράλληλη διερμηνεία νοηματικής γλώσσας ώστε να εξασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή στην επικοινωνία κωφών, βαρήκοων και ακουόντων ατόμων στις προγραμματισμένες δράσεις.
Δυναμικό παρόν έδωσαν και οι πρόσχαροι εθελοντές με την προθυμία και το χαμόγελό τους να γίνονται αρωγοί στην ομαλή λειτουργία του προγράμματος.
Παρατηρήθηκε, αφήνοντας αρνητικές εντυπώσεις, η απουσία εκπροσώπων των εκδοτικών οίκων στα σταντ τους, ενώ κάποιοι ελάχιστοι εκδοτικοί, παρότι δήλωσαν συμμετοχή δεν εμφανίστηκαν παραλείποντας να ενημερώσουν το ΕΛΙΒΙΠ.
Στον δικό του απολογισμό της διοργάνωσης, το ΕΛΙΒΙΠ υπογραμμίζει: «Παράλληλα, η ευρεία στήριξη της Έκθεσης από το σύνολο των θεσμικών, κοινωνικών και πολιτισμικών φορέων της πόλης ανέδειξε τη σημασία της συλλογικής προσπάθειας και επιβεβαίωσε πως η προώθηση του βιβλίου και της ανάγνωσης αποτελεί υπόθεση που αφορά και κινητοποιεί όλη την κοινωνία».

Την έκθεση, που έχει όλα τα εχέγγυα για να εξελιχθεί σε θεσμό, διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) με χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.
*Η ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ είναι αρθρογράφος.


























