Η φάρμα των ζώων για παιδιά

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Η ιστορία των ζώων της φάρμας του τυρανικού κυρίου Τζόουνς, όπως τη συνέλαβε και την αποτύπωσε στην περίφημη σατιρική και πολιτική αλληγορία του Η Φάρμα των ζώων ο Τζορτζ Όργουελ, μεταφέρεται σε ένα κείμενο διασκευσμένο για τα παιδιά από τον πεζογράφο και μεταφραστή Μιχάλη Μακρόπουλο.

Τα ζώα μιας φάρμας που τη διαχειρίζεται με αυταρχικό και σκληρό τρόπο ένας βάναυσος αγρότης, μαζί με την γυναίκα του, ο κύριος Τζόουνς, αποφασίζουν να ξεσηκωθούν. Ιδεολογικός καθοδηγητής τους, ο Στρατηγός, ένα σοφό γουρούνι που έχει δει και υποστεί πολλά και πιστεύει πως έχει έρθει η ώρα τα ζώα να πάρουν τις τύχες τους στα... πόδια τους. Αφού με μια εμπνευσμένη ομιλία θα σπείρει τον σπόρο για τον ξεσηκωμό, θα κλείσει για πάντα γαληνεμένος τα γερασμένα μάτια του, ήσυχος πως τα ζώα μονιασμένα είναι έτοιμα να παλέψουν για μια καλύτερη ζωή. Εγγυητές για τη διαφύλαξη της κληρονομιάς τους είναι άλλωστε ο Ναπολέων, ο Χιονόμπαλας κι ο Φωνακλάς.

Τα γεγονότα θα αρχίσουν να εξελίσσονται, τα ζώα θα δώσουν τον αγώνα τους για να διώξουν τον στυγνό εκμεταλλευτή και θα τα καταφέρουν. Έχουν το δίκιο με το μέρος τους και πλέον έχουν μάθει πως όλα τα ζώα είναι ίσα. Ώσπου θα καταλάβουν, μέσα από τις αναποδιές της νέας τους ζωής, πως όλα τα ζώα είναι ίσα αλλά κάποια «είναι πιο ίσα από τα άλλα». Η ηγετική φυσιογνωμία του Ναπολέοντα, τα τεχνάσματα και οι στρατηγικές του, η άνοδος και η πτώση του, ο ρόλος των ανθρώπων, η τύχη του αντιπάλου του, οι αποφάσεις των άλλων ζώων παρουσιάζονται στα παιδιά μέσα από μια στρωτή, ζωντανή και παραστατική αφήγηση. 

Η ιστορία που θα διαβάσουν τα παιδιά σε αυτή την διασκευή θα τα εισάγει στον προβληματισμό της κριτικής των ολοκληρωτικών καθεστώτων, για τα οποία θα μάθουν πολλά πράγματα σε μεγαλύτερες ηλικίες, όταν θα είναι πια έτοιμα να διαβάσουν το ίδιο το μυθιστόρημα του Όργουελ. Αυτό τα προτρέπει να κάνουν κι ο Μακρόπουλος στον επίλογο της δικής του αφήγησης. 

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται

Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά τρίτης δημοτικού και μεγαλύτερα που διαβάζουν με μεγάλη άνεση, απολαμβάνουν σύνθετες ιστορίες και είναι σε θέση να αντιληφθούν αλληγορικές έννοιες.

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο Τζορτζ Όργουελ γεννήθηκε στην υπό βρετανική κατοχή Ινδία το 1903. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος, έγραψε άρθρα, κριτικές, δοκίμια, μυθιστορήματα. Πέθανε το 1950 στην Αγγλία, λίγους μήνες μετά την έκδοση του εμβληματικού, προφητικού και διαχρονικού μυθιστορήματός του «1984». Ο Όργουελ δεν έγραψε βιβλία για παιδιά. Λίγα χρόνια μετά το θάνατό του, το 1954, «Η Φάρμα των ζώων» έγινε ωστόσο ταινία κινουμένων σχεδίων από την Disney με την εμπλοκή της CIA για να μεταφερθεί σε όλη την οικογένεια το αντισοβιετικό μήνυμα των ΗΠΑ εν μέσω Ψυχρού Πολέμου.

Ο Όργουελ είναι ο συγγραφέας της «Φάρμας των ζώων». Συγγραφέας όμως του εν λόγω εικονογραφημένου βιβλίου είναι ο πεζογράφος Μιχάλης Μακρόπουλος. Ο Μακρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965, σπούδασε Βιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πλέον ζει με την οικογένειά του στη Λευκάδα όπου γράφει και μεταφράζει. Έχει γράψει και έξι βιβλία για παιδιά.

Ποια είναι η εικονογράφος

Η Θέντα Μιμηλάκη είναι απόφοιτος του τμήματος ζωγραφικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας. Στις σπουδές της ασχολήθηκε και με τις γραφικές τέχνες, τη χαρακτική και τα πολυμέσα. Από το 2005 εικονογραφεί βιβλία για παιδιά συνεργαζόμενη με τους περισσότερους εκδοτικούς οίκους ενώ εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Ζει στον Βόλο.

«Όλα τα ζώα θα 'ναι αδελφωμένα», είπε ο Στρατηγός.

Στη Φάρμα των ζώων ζωγράφισε τα ζώα σε όλες τις διαδοχικές φάσεις, από την καταπίεση ως την εξέγερση, κι από την συνειδητοποίηση της προδοσίας ως την φυγή. Έδωσε ανθρωπόμορφα χαρακτηριστικά στον Ναπολέοντα και αποτύπωσε την οδύνη του όταν έχει πια συντριβεί. Η πολύ προσεγμένη τυπογραφικά έκδοση αναδεικνύει το ζωγραφικό έργο της εικονογράφου.

Η επιλογή της υποδειγματικής διασκευής της Φάρμας των ζώων του Όργουελ από τον Μιχάλη Μακρόπουλο ως το βιβλίο που θα εισάγει τα παιδιά στο έργο του σπουδαίου Βρετανού συγγραφέα θα δικαιώσει κάθε γονιό, εκπαιδευτικό ή όποιον προσφέρει ή προτείνει βιβλία σε παιδιά.

Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά

Τα περισσότερα παιδιά των τελευταίων τάξεων του δημοτικού με τον ένα ή τον άλλο τρόπο γνωρίζουν, από διασκευές, θεατρικές παραστάσεις ή ταινίες κινουμένων σχεδίων, την υπόθεση της Φάρμας των ζώων. Σε αυτή την περιεκτική αφήγηση της ιστορίας θα βρουν αφορμές για να γελάσουν, να χαρούν και να καμαρώσουν για τον ηρωισμό των ζώων. Να μάθουν, να προβληματιστούν και τελικά να αντλήσουν και τα ίδια ικανοποίηση όταν θα διαπιστώσουν πως μια λογοτεχνική ιστορία τους έδωσε την αφορμή να διαμορφώσουν τα δικά τους επιχειρήματα.

Για ποιο λόγο να το προτιμήσουν οι μεγάλοι

Η επιλογή της υποδειγματικής διασκευής της Φάρμας των ζώων του Όργουελ από τον Μιχάλη Μακρόπουλο ως το βιβλίο που θα εισάγει τα παιδιά στο έργο του σπουδαίου Βρετανού συγγραφέα θα δικαιώσει κάθε γονιό, εκπαιδευτικό ή όποιον προσφέρει ή προτείνει βιβλία σε παιδιά. Οι μικροί αναγνώστες θα διαβάσουν ένα κείμενο καλοδουλεμένο γλωσσικά και υφολογικά και θα μυηθούν σε έννοιες που θα τους βοηθήσουν να προβληματιστούν πάνω στα θέματα της ισότητας και των δικαιωμάτων, αλλά και πώς μπορεί καλές προθέσεις να οδηγήσουν κάποιες φορές στο αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

* Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.