Για το εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά, τους δασκάλους και τους γονείς τους «Το μεγάλο βιβλίο της τέχνης και της φύσης» του Γιουβάλ Ζόμερ [Yuval Zommer] που κυκλοφορεί σε μετάφραση Ηλιάνας Αγγελή από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Στις εισαγωγικές σελίδες του πιο πρόσφατου βιβλίου του της σειράς «Το μεγάλο βιβλίο...» ο Γιούβαλ Ζόμερ μας θυμίζει τη σύνδεση της ανθρώπινης φύσης και της αρχέγονης ανάγκης του ανθρώπου για καλλιτεχνική δημιουργία, με το φυσικό περιβάλλον και τα ερεθίσματα που μας προσφέρει, αδιάκοπα και ακούραστα. Μας θυμίζει τη φράση του Πάμπλο Πικάσο ότι «κάθε παιδί είναι ένας καλλιτέχνης» και θέτει τρεις αρχές για το πώς οι ενήλικες μπορούν να συμβάλλουν ώστε να απευλευθερωθεί η καλλιτεχνική φύση του των παιδιών μέσα από την επαφή με τη φύση, μέσα από μια κυκλική διαδικασία ανακάλυψης, αναδημιουργίας και επιστροφής των υλικών στη φύση με την ανακύκλωση.
Η προτροπή του είναι να δίνεται στα παιδιά το πλαίσιο αλλά και η ελευθερία να το σπάνε. Να τους δίνεται το δικαίωμα της ανακάλυψης μέσα από την παρατήρηση αλλά και της επιλογής. Τέλος, να τους δίνεται χρόνος με σκοπό όχι να φτάσουν σε κάποιο προκαθορισμένο «τέλειο» αποτέλεσμα αλλά σε μια αυθεντική δημιουργία που θα τα συνδέει τα ίδια με το φυσικό αλλά και με το οικιακό τους περιβάλλον, θα ξυπνά την καλλιτεχνική φύση τους και, τελικά, θα τροφοδοτεί τις προσωπικές τους αναζητήσεις.
Κάθε μία από τις δραστηριότητες που προτείνει ο συγγραφέας ολοκληρώνεται σε τέσσερα βήματα-οδηγίες, ενώ δεν παραλείπει να μοιραστεί ορισμένα κόλπα για εγγυημένη επιτυχία. Σε κάθε δισέλιδο, που το καθένα είναι ένα ολοκληρωμένο και γεμάτο απ΄ άκρη σ' άκρη ταμπλό, μια εικαστική σύνθεση, τα παιδιά βρίσκουν τα τέσσερα βήματα για να ολοκληρώσουν μία χειροτεχνία. Το ερέθισμα μπορεί να είναι τα φυλλωτά ζουζούνια, οι θαλάσσιοι ιππόκαμποι, οι σοφές κουκουβάγιες, οι λαμπερές λιβελούλες, τα πουλιά, οι χελώνες, τα λιοντάρια ακόμα και οι ενοχλητικές μύγες.
Καταλήγει με μια από τις πιο ολοκληρωμένες και πλούσιες σε ερεθίσματα δημιουργίες καλώντας τα παιδιά να δουν μια μεγαλύτερη εικόνα και να φανταστούν το φυσικό περιβάλλον σε όλο τον πλανήτη αλλά και τη θέση τους σε αυτόν...
Ο Ζόμερ φροντίζει, όμως, εκτός από την καθοδήγηση για μια επιτυχημένη χειροτεχνία, να πληροφορεί τα παιδιά για τις συνθήκες ζωής κάθε πλάσματος, για τις αναλογίες του δικού του περιβάλλοντος σε σχέση με του παιδιού, να τα υποψιάζει για τη διαφορετικότητα του κάθε είδους, να τους αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα πτυχή που δεν είναι απαραίτητα ορατή εκ πρώτης όψεως, να προβληματίζει για την ανάγκη να προστατευτεί η φύση και για την αξία της διατήρησης της ποικιλλομορφίας της. Το μεγάλο βιβλίο της τέχνης και της φύσης καταλήγει με μια από τις πιο ολοκληρωμένες και πλούσιες σε ερεθίσματα δημιουργίες καλώντας τα παιδιά να δουν μια μεγαλύτερη εικόνα και να φανταστούν το φυσικό περιβάλλον σε όλο τον πλανήτη αλλά και τη θέση τους σε αυτόν.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 3 ετών που θα το γνωρίσουν με τη βοήθεια των γονιών και των δασκάλων τους, αλλά και σε μεγαλύτερα παιδιά που θα βρουν ιδέες για να φτιάξουν τις δικές τους χειροτεχνίες. Και βέβαια, είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται σε φροντιστές παιδιών, σε παιδαγωγούς πρώιμης παιδικής ηλικίας και σε γονείς.
Ποιος είναι ο δημιουργός του
O Γιούβαλ Ζόμερ αποφοίτησε από το Βασιλικό Κολέγιο Τεχνών με μάστερ στην εικονογράφηση. Εργάστηκε για πολλά χρόνια ως creative director στις μεγαλύτερες διαφημιστικές εταιρείες, πριν γίνει συγγραφέας και εικονογράφος βιβλίων.
Τα βιβλία του από τη σειρά «Μεγάλα βιβλία» (Big Book of...) έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 25 γλώσσες και έχουν προταθεί και κερδίσει πολλά βραβεία.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Τα παιδιά θα βρουν στο βιβλίο ιδέες για να παίξουν και να δώσουν σχήμα και πιο σταθερή υπόσταση σε εφήμερες καλλιτεχνικές απόπειρες που ήδη κάνουν, όπως ας πούμε όταν πλάθουν λάσπη ή όταν ζωγραφίζουν πάνω σε μια πέτρα. Σιγά σιγά θα τα ενθουσιάσει η μετάπλαση απλών υλικών (φυσικών και υλικών που έχουν στο σπίτι) σε αντικείμενα με τη μορφή ζώων που τους εξάπτουν τη φαντασία. Τα μικρότερα θα ξεφυλλίσουν τις σελίδες του μετά από προτροπή των δασκάλων ή των γονιών τους και αργότερα μόνα τους. Όλες τις φορές θα βρίσκουν νέους δρόμους κατανόησης και δημιουργικής απόλαυσης συνθέτοντας υλικά που βρίσκοναι γύρω τους για να συνομιλήσουν με ό,τι τους κεντρίζει το ενδιαφέρον.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι ενήλικες
Οι γονείς (και οι εκπαιδευτικοί αλλά και οι φρονιστές παιδιών) μπορούν να δουν Το μεγάλο βιβλίο της τέχνης και της φύσης, όπως και τα υπόλοιπα του Ζόμερ, ως ένα αλλιώτικο challenge, μια πρόκληση διαφορετική από αυτές που ακόμα και τα πολύ μικρά παιδιά ενδίδουν παρακινούμενα από διαδικτυακά ερεθίσματα, και τελικά, ως ένα παιχνίδι. Να είναι σίγουροι ότι τίποτα δεν θα εκραγεί στα χέρια των παιδιών τους τραυματίζοντάς τα σωματικά και ψυχικά, εκτός από τη φαντασία τους, την όρεξή τους για καλλιτεχνική δημιουργία και τη χαρά της ανακάλυψης της φύσης αλλά και των δικών τους δυνατοτήτων να τη μεταπλάσουν ερμηνεύοντας τον κόσμο γύρω τους.
* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος
