Πότε και πώς το απόλυτο ποτέ γίνεται πότε, δηλαδή ένας κόσμος αμέτρητων δυνατοτήτων; Τι σχέση έχει μια στρουθοκάμηλος με την κλιματική αλλαγή και γιατί πρέπει ντε και καλά να είμαστε προσαρμοστικοί; Για το νέο βιβλίο της Μαρίνας Γιώτη «Το νησί του Ποτέ-Ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Καμιά φορά σκέφτομαι πόσο ευτυχισμένοι είναι οι άνθρωποι που ζουν με βεβαιότητες. Πόσο ολοκληρωμένοι αισθάνονται, πόσο μονωμένοι από προβλήματα, αλλαγές και ανατροπές είναι. Αυτοί ξέρουν. Και πλέουν ή καμιά φορά απλώς επιπλέουν. Και όταν οι αλλαγές –σταδιακά και ορατά ή αναπάντεχα και σαρωτικά– έρχονται, τους βρίσκουν απλώς απροετοίμαστους και απότομα πελαγωμένους.
Προτείνοντας βιβλία για παιδιά αναζητούμε πάντα εκείνα που θα τους δώσουν χαρά, θα απαντήσουν σε δικούς τους προβληματισμούς και ανησυχίες και θα τους ανοίξουν την όρεξη για αναζητήσεις για όσα συμβαίνουν γύρω τους και κυρίως εντός τους.
Μια συνολική πρόταση
Το νησί του Ποτέ – Ποτέ, σε κείμενο και εικονογράφηση της Μαρίνας Γιώτη, είναι μια συνολική πρόταση για τα παιδιά από 4 ετών και τους γονείς τους. Μιλά για μια στρουθοκάμηλο και ένα νησί. Κι ενώ μια στρουθοκάμηλος, όπως είναι αναμενόμενο, στρουθοκαμηλίζει, για το νησί γνωρίζουμε ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί. Έτσι λοιπόν, ο αγέρωχος, καλοπερασάκιας και ανυποψίαστος ήρωας της Μαρίνας Γιώτη, για να μπορέσει να επιβιώσει πρέπει να ακούσει τις φωνές των διπλανών του και να προσαρμοστεί. Η πορεία του από μια ζωή γεμάτη βεβαιότητες δεν χωρά τις ανησυχίες που εκφράζει ο Γλάρος. Ο Ποτέ-Ποτέ είναι ψύχραιμος και δεν εννοεί να μετατοπιστεί ούτε τόσο δα στη ζωή του, ζει άλλωστε στη χώρα όπου ποτέ τίποτε δεν αλλάζει. Μέχρι που αλλάζει ανεπίστρεπτα. Καθώς προχωρά η ανάγνωση της ιστορίας, τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι ο Γλάρος κάτι σοβαρό έχει να πει κι ότι ο Ποτέ-Ποτέ μάλλον πρέπει να ξυπνήσει. Ο Ποτέ-Ποτέ, ανυποψίαστος κι απροετοίμαστος καθώς είναι, ξυπνήσει τελικά απότομα αλλά τότε θα αναλύψει την εσωτερική του δύναμη για προσαρμοστικότητα και άρα επιβίωση υπό όλες τις συνθήκες.
η Ηρακλείτεια σκέψη ότι «η μόνη σταθερά της ζωής είναι η αλλαγή», δείχνει ποιος είναι ο πυρήνας της θεωρίας που αναπτύσσει.
Η Μαρίνα Γιώτη ξέρει να παίζει με τις λέξεις, να φτιάχνει λογοπαίγνια, να κρύβει μικρά αστεία μέσα στις φράσεις της που λίγο παρακάτω θα αποκαλυφθούν και θα παρασύρουν τους αναγνώστες της σε γέλιο, σε παιχνίδι και σε σκέψη. Χτίζει την πλοκή της θεατρικά, με ρυθμό και κρατά την αγωνία.
Στο μότο του βιβλίου του Ποτέ-Ποτέ, η Ηρακλείτεια σκέψη ότι «η μόνη σταθερά της ζωής είναι η αλλαγή», δείχνει ποιος είναι ο πυρήνας της θεωρίας που αναπτύσσει. Η αλλαγή θα έρθει αλλά το ζητούμενο είναι πώς στεκόμαστε απέναντί της; Με προσαρμοστικότητα, απαντά ο ίδιος ο ήρωας της Μαρίνας Γιώτη καθώς ανοίγει τα φτερά του. Η συγγραφέας, σε αυτή την ιστορία διάλεξε να ταιριάξει τη φιλοσοφική σκέψη με ένα ζήτημα πρώτης γραμμής που απασχολεί τα παιδιά στο σχολείο τους ενώ σταδιακά καθώς μεγαλώνουν τροφοδοτεί τους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις τους: την κλιματική αλλαγή.
Στην ιστορία του Ποτέ-Ποτέ ο οποίος μαθαίνει το πότε-πότε, δίνει ένα εντυπωτικό παράδειγμα για το πώς η θεωρία παίρνει μορφή μέσα από μια φιγούρα ανάλαφρη που από ένας ευάλωτος χαρακτήρας αποκτά φωνή και δύναμη.
Η έννοια της προσαρμοστικότητας και η σημασία που έχει τα παιδιά
Η συγγραφέας και εικονογράφος Μαρίνα Γιώτη είναι δημιουργός βιβλίων για παιδιά με την πιο ολιστική έννοια που συναντά κανείς. Εκκινώντας πάντα από έναν φιλοσοφικό προβληματισμό ή μια επιστημονική θεωρία, χτίζει κόσμους για να εισαγάγει τους μικρούς αναγνώστες σε προβληματισμούς που θα τους βοηθήσουν να αναδείξουν τα ταλέντα και τις ικανότητές τους. Σε αυτή την ιστορία έχει σχεδιάσει έναν γεμάτο πόζα κύριο στρουθοκάμηλο με φουντωτά, απαλά φτερά που δεν έχουν κουραστεί από το πέταγμα αφού δεν πετά ποτέ, χρωματίζοντας τον ίδιο και τον περίγυρό του με μια παλέτα χρωμάτων μεταξύ μπλε και πράσινου που απλώνεται σε ένα απαλό γκρι φόντο.
Η Μαρίνα Γιώτη, εδώ και περίπου μία δεκαετία γράφει και εικονογραφεί ιστορίες για παιδιά.
Στο τέλος του βιβλίου, η Μαρίνα Γιώτη έχει φυλάξει λίγες σελίδες για τους γονείς. Θα λέγαμε και για κάθε αναγνώστη που θα πιάσει στα χέρια του το βιβλίο: γονιό, κοντινό άνθρωπο στα παιδιά, φροντιστή τους, εκπαιδευτικό ακόμη κι ένα μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας.
Γράφει λίγα λόγια για την έννοια της προσαρμοστικότητας, για τη σύνδεση της με την εν εξελίξει κλιματική αλλαγή και έχει ετοιμάσει οκτώ πρακτικές ασκήσεις προσαρμοστικότητας καλώντας μας να εκτιθέμεθα σε διαφορετικές εμπειρίες, πότε πότε.
Το στοχαστικό και ταυτόχρονα θεατρικό και κεφάτο βιβλίο της Μαρίνας Γιώτη «Το νησί του Ποτέ-Ποτέ», όπως και τα προηγούμενά της, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.
*Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.
Μπορείτε να ακούσετε το επεισόδιο podcast για το βιβλίο της Μαρίνας Γιώτη όπως παρουσιάστηκε στη σειρά «Να ένα βιβλίο για παιδιά» του pod.gr
