Για το «Κόκκινο βιβλίο» της Μπάρμπαρα Λέμαν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ένα βιβλίο χωρίς λόγια που οξύνει τη φαντασία και ανοίγει τους ορίζοντες των παιδιών.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ένα από τα πιο γνωστά βιβλία χωρίς λόγια, το βραβευμένο, με το Caldecott Medal, «σιωπηλό βιβλίο» της Μπάρμπαρα Λέμαν με τίτλο Το κόκκινο βιβλίο επανέρχεται στις προθήκες των βιβλιοπωλείων σε νέα έκδοση, ενισχυμένη με δραστηριότητες για παιδιά 3 έως 6 ετών, τις οποίες έχει επιμεληθεί η Καλλιόπη Κύρδη.
Λαμβάνοντας υπόψη την άποψη ότι ένα βιβλίο χωρίς λέξεις (wordless book) δεν είναι ένα βιβλίο χωρίς κείμενο αλλά ότι βασίζεται σε ένα κείμενο που δεν έχει αποτυπωθεί με λέξεις, διαβάζουμε την ιστορία στο βιβλίο της Λέμαν μέσα από την οπτικοποίηση της αφήγησης, δηλαδή μέσα από τις εικόνες.
Το σκηνικό είναι μια χιονισμένη μεγαλούπολη, μια κάθετη πόλη που εκτείνεται προς τον ουρανό, όπως η Νέα Υόρκη, και μέσα σε αυτό, ένα κοριτσάκι, καλά ντυμένο με τα χειμωνιάτικα ρούχα του βαδίζει αποφασιστικά μέχρι που μέσα από το πεντακάθαρο χιόνι στην άκρη του πεζοδρομίου θα ξεπροβάλλει η άκρη ενός βιβλίου με κατακόκκινο εξώφυλλο.
Το βιβλίο θα γίνει οδηγός για το κορίτσι και θα του αποκαλύψει χάρτες από ένα μέρος μακρινό, ένα ηλιόλουστο νησιωτικό σύμπλεγμα. Κοιτάζοντας προσεκτικά θα αντιληφθεί μια μικρή κουκίδα ανθρώπινης ύπαρξης να βαδίζει όπως κι εκείνη.
Το άλλο παιδί, ένα αγόρι, βρίσκει μισοθαμμένο μέσα στην άμμο του νησιού του το δικό του κόκκινο βιβλίο που θα το μεταφέρει νοητά στην κάθετη πόλη του κοριτσιού. Μια κυκλική διαδρομή ξεκινά.
Από το σημείο της αφήγησης που το κορίτσι βρίσκει το βιβλίο μοιάζει ότι δεν θα το αποχωριστεί ποτέ. Ποτέ; Όχι, ακριβώς. Κάποια στιγμή, και ενώ θα έχει ξεκινήσει το ταξίδι για να συναντήσει το αγόρι του νησιού στον χάρτη, το βιβλίο θα της γλιστρήσει. Θα πέσει στο έδαφος και θα μείνει εκεί περιμένοντας ένα άλλο παιδί να το σηκώσει και να ξεκινήσει το δικό του ταξίδι. Άλλωστε, η ίδια δεν το χρειάζεται πια καθώς ετοιμάζεται να «μπει» στις σελίδες του βιβλίου του αγοριού και από εκεί να ζήσει μία νέα περιπέτεια.
Μέσα από τις δραστηριότητες που συνοδεύουν την παρούσα έκδοση, τα παιδιά θα παίξουν, θα κάνουν ασκήσεις παρατηρητικότητας και μνήμης, θα αφηγηθούν την ιστορία με τον δικό τους τρόπο, θα δώσουν ένα τέλος ξεχωριστό ή θα δουν την ιστορία ως μια αρχή αναζήτησης του επόμενου βιβλίου που θα τα ταξιδέψει ακόμη πιο μακριά.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 3 ετών και πάνω.
Ποια είναι η δημιουργός του
H Mπάρµπαρα Λέµαν γεννήθηκε στο Σικάγο αλλά μεγάλωσε στο Νιου Τζέρσεΐ. Φοίτησε στο Iνστιτούτο Πρατ του Mπρούκλιν.
Eμπνεύστηκε το «Κόκκινο Βιβλίο» από την αγάπη της για τους χάρτες και τις περιπέτειες σε μακρινά, εξωτικά μέρη.
Το Κόκκινο Βιβλίο τιμήθηκε με την τιμητική διάκριση Caldecott το 2005. Έργα της έχουν συμπεριληφθεί σε εκθέσεις στο Μουσείο Τέχνης Εικονογραφημένων Βιβλίων Eric Carle, στην Εταιρεία Εικονογράφων, στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, στο Μουσείο Mazza και στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. Έχει παρουσιάσει το έργο της σε προγράμματα για παιδιά στο Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Whitney και στο Μουσείο Τέχνης Εικονογραφημένων Βιβλίων Eric Carle.
Στον προσωπικό της ιστότοπο, γράφει ότι «τα βιβλία και η τέχνη πάντα με έλκυαν περισσότερο. Πάντα με έλκυε η εμπορική τέχνη λόγω της ικανότητάς της να φτάνει σε πολλούς ανθρώπους. Μου αρέσει η ιδέα να συμμετέχω στα μέσα ενημέρωσης με ουσιαστικό και στοχαστικό τρόπο, ειδικά με τα παιδιά ως κοινό.»
Zει στο Kλάβερακ της Nέας Yόρκης.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Το έντονο κόκκινο θα μαγνητίσει το βλέμμα των παιδιών. Στη συνέχεια, θα τους αρέσει πολύ η ανάγνωση μιας ιστορίας ανοιχτής στις δικές τους ερμηνείες και θα τους προκαλέσει ενθουσιασμό η ιδέα ότι ένα βιβλίο με χάρτες και φωτογραφίες από άλλα μέρη του κόσμου, πολύ διαφορετικά από εκείνα στα οποία ζουν τα ίδια, μπορεί να τα οδηγήσει παντού.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι ενήλικες
Σε ένα πολύβουο περιβάλλον με αμέτρητα ερεθίσματα, η ανυπαρξία γραπτού λόγου από την αφήγηση μιας ιστορίας και η ανάπτυξή της μόνο μέσα από τις εικόνες θα προσφέρει στα παιδιά και τους ενήλικες που τα φροντίζουν μια ευκαιρία να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους και να αφουγκραστούν τα συναισθήματα που θα τους γεννήσει.
* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός.
