Με αφορμή τη συλλεκτική έκδοση του εικονογραφημένου βιβλίου «Γέτι, η δύναμη του ακόμη» (εκδ. Διόπτρα) της Μαρίνας Γιώτη, αλλά και για το τετράδιο δραστηριοτήτων και παιχνιδιών με τίτλο «Γέτι+ Τα χρώματα της φαντασίας μου!» (εκδ. Διόπτρα).
Γράφει η Ελευθερία Ράπτου
Η επιτυχία δεν είναι οριστική, η αποτυχία δεν είναι μοιραία. Αυτό που μετράει είναι το κουράγιο να συνεχίζεις – Ουίνστον Τσώρτσιλ
To Γέτι ή αλλιώς ο Χιονάνθρωπος των Ιμαλαΐων, είναι ένα μυθικό ον που ζει στις χιονισμένες κορυφές της επιβλητικότερης οροσειράς στη Γη, τα Ιμαλάια. Το Γέτι, πλάσμα απόκοσμο, τεράστιο, με παχιά γούνα, δίποδο, αποτελεί θανάσιμη απειλή και κάκιστο οιωνό για όποιον το αντικρίσει, σύμφωνα με τη θιβετιανή παράδοση.
«Ακόμη»: η λέξη που κρύβει όλη η δύναμη
Ωστόσο, ένα άλλο Γέτι με γαλάζια γούνα είναι ο φανταστικός «συνοδοιπόρος» ενός αγοριού που κάθε μέρα χρειάζεται να αντιμετωπίσει προκλήσεις, να θέσει στόχους, να καταφέρει να πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα στη ζωή του. Το Γέτι της Μαρίνας Γιώτη, στην ιστορία που γράφει και εικονογραφεί και η οποία έχει τον τίτλο Γέτι, η δύναμη του ακόμη, είναι ο αγαθός δαίμων που κινητοποιεί το μικρό Αγόρι. Είναι η φωνή και η άυλη, μυστηριώδης παρουσία που ψιθυρίζει στο Αγόρι ότι δεν πρέπει να το βάζει κάτω, να αποθαρρύνεται και ότι ποτέ κανείς δεν χάνει όταν προσπαθεί, καθώς «είτε κερδίζει, είτε μαθαίνει», όπως είπε και ο Νέλσον Μαντέλα. Η μόνη λέξη που μπορεί να πει το μπλε Γέτι είναι μόνο η λέξη «ακόμη». Αλλά σε αυτό το «ακόμη» κρύβεται όλη η δύναμη. Αυτή που μας κάνει να μη τα παρατάμε, να μην παραιτούμαστε από τους στόχους, να προσπαθούμε ξανά και ξανά και ας αποτυχαίνουμε. Το «ακόμη» που ψυθιρίζει το Γέτι στο Αγόρι είναι η προτροπή να μην αποθαρρύνεται από το «δεν μπορώ», αλλά να εστιάζει στο «θα τα καταφέρω, μόνο λίγο ακόμη».
Το Αγόρι δοκιμάζεται: οι φίλοι δεν είναι δεδομένοι αλλά κερδίζονται, η άσκηση δεν λύνεται αυτόματα αλλά χρειάζεται λίγη ακόμη προσπάθεια, στο διάλειμμα η παρέα και η επιτυχία στα παιχνίδια είναι ακόμη μια δοκιμασία. Η κάθε μέρα έχει τα δικά της, διαφορετικά «ακόμη». Γέτι και Αγόρι συνοδοιπορούν, με το Αγόρι να κερδίζει τα «ακόμη», ένα προς ένα, μέσα από προσπάθεια, πισωγυρίσματα, υπομονή, επιμονή. Γίνεται καλύτερο στα μαθήματα, μαθαίνει να κάνει φίλους, να αναμετράται με τις προκλήσεις της σχολικής ζωής, μέχρι που μια μέρα, το Αγόρι κοίταξε πίσω του αλλά δεν βρήκε πια το Γέτι. Στη θέση του υπήρχε όμως η λέξη που έκανε το μυαλό του να δυναμώνει, το αποφασιστικό «ακόμη», που συγκεφαλαιώνει και συγχρόνως δείχνει το κέντρο κάθε προσπάθειας, που δεν είναι η επιτυχία καθαυτή, αλλά η επιμονή και το θάρρος παρ’ όλες τις αστοχίες και τα πισωγυρίσματα.
Το Γέτι, η δύναμη του ακόμη κυκλοφορεί φέτος σε συλλεκτική έκδοση από τις εκδόσεις Διόπτρα και συνοδεύεται από τετράδιο με δραστηριότητες και παιχνίδια, με τον τίτλο Γέτι+ Τα χρώματα της φαντασίας μου!, σε κείμενο και εικονογράφηση επίσης της Μαρίνας Γιώτη (στην ίδια σειρά κυκλοφορεί και το Ημερολόγιο θετική σκέψης, ειδικά προσαρμοσμένο να λειτουργήσει ως ημερολόγιο-εργαλείο αυτοβοήθειας, ψυχικής ενδυνάμωσης και καλλιέργειας της νοοτροπίας ανάπτυξης στο παιδί).
Το βιβλίο μαζί με το τετράδιο δραστηριοτήτων λειτουργούν συμπληρωματικά. Στο βιβλίο με την έξυπνη, ευαίσθητη και εξαιρετικά μελετημένη εικονογράφηση, αναπτύσσεται η ιστορία και μέσα από αυτήν αποκαλύπτονται τα νοήματα, οι στόχοι της νοοτροπίας της ανάπτυξης έναντι της σταθερής (και εντέλει μη αναπτυξιακής) νοοτροπίας, και ακολούθως, στο τετράδιο δραστηριοτήτων, το παιδί έχει την ευκαιρία να αναστοχαστεί πάνω στην ιστορία, να συνειδητοποιήσει τη δική του στάση απέναντι στις καθημερινές προκλήσεις, να αναπτύξει δημιουργικά τους εννοιολογικούς πυρήνες της ιστορίας μέσα από ασκήσεις τέχνης, παρατήρησης, γλώσσας.
Κάθε σελίδα μπορεί να οργανώσει σκηνές, διαλόγους, δράση. Θεατρικό παιχνίδι και δημιουργική, επιτελεστική ανάγνωση μπορούν να οργανωθούν με τρόπο πρωτότυπο και ενισχυτικό της κεντρικής ιδέας της ιστορίας
Το Γέτι, η δύναμη του ακόμη αγγίζει τους μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Στα πέντε χρόνια που κυκλοφορεί, και τώρα στη συλλεκτική, πολυτελή έκδοση, έχει αγαπηθεί από χιλιάδες παιδιά, φιλοξενείται σε βιβλιοθήκες, αποτελεί βιβλίο που διαγράφει τη δική του πορεία στα σχολεία. Παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικοί «συνομιλούν» και σε δεύτερο στάδιο «συγγράφουν» την ιστορία, καθώς ο λιτός τρόπος αφήγησης σε συνδυασμό με την εικονογράφηση που παίζει με τις προοπτικές, τα μεγέθη, τις τεχνικές και τις χρωματολογικές αντιστίξεις, οργανώνουν ένα βιβλίο που δεν εξαντλείται στην ανάγνωση καθαυτή. Αντιθέτως, ανοίγει τη συζήτηση για τη δύναμη του μυαλού και την ανάπτυξη της ευφυΐας μέσα από τη συνεχή προσπάθεια, τη σημασία της εμψύχωσης και της θετικής προτροπής, τη σημασία του να αποδέχεται κανείς τις αστοχίες, αλλά να μην καθηλώνεται από αυτές, τα πολλά είδη ευφυΐας και τη μοναδική προσωπικότητα του καθενός που αξίζει να αναπτύσσεται και να εξελίσσεται, όπως επίσης φωτίζει διακριτικά τον ρόλο των «σημαντικών άλλων» (γονείς, κηδεμόνες, εκπαιδευτικοί κ.λπ.) στην ενίσχυση της προσωπικότητας και των δεξιοτήτων των παιδιών.
Το βιβλίο της Γιώτη, με τον τρόπο που δομείται, δεν θα μπορούσε παρά να αποτελέσει πολύ ενδιαφέρουσα ύλη για θεατροπαιδαγωγική διαχείριση. Κάθε σελίδα μπορεί να οργανώσει σκηνές, διαλόγους, δράση. Θεατρικό παιχνίδι και δημιουργική, επιτελεστική ανάγνωση μπορούν να οργανωθούν με τρόπο πρωτότυπο και ενισχυτικό της κεντρικής ιδέας της ιστορίας.
Στο τέλος της συλλεκτικής έκδοσης, η συγγραφέας παραθέτει επίσης πληροφορίες σχετικά με την σταθερή νοοτροπία και τη νοοτροπία ανάπτυξης, επισημαίνει τη σημασία της «εκγύμνασης» του εγκεφάλου ως ενός μυ που χρειάζεται πάντα ενδυνάμωση και προστασία, αναφέρει φράσεις-κλειδιά με επίκεντρο το «ακόμη», όπως επίσης περιλαμβάνει σύντομη βιβλιογραφία, αλλά και παραπομπές σε εκπαιδευτικό υλικό και προτεινόμενη μουσική, συνοδεία της αναγνωστικής εμπειρίας μέσα από Q-R codes.
To Γέτι, η δύναμη του ακόμη έχει πολύ δρόμο να διανύσει και πολλούς αναγνώστες να αγγίξει ακόμη...
* Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι διδάκτωρ ΕΜΠ, θεατρολόγος-εκπαιδευτικός, κριτικός θεάτρου και παραστατικών τεχνών, κριτικός βιβλίου.
Λίγα λόγια για τη δημιουργό
Η Μαρίνα Γιώτη σπούδασε Μάρκετινγκ και Καλές Τέχνες στο Georgetown University της Washington, DC απ’ όπου αποφοίτησε το 1997. Μέχρι το 1999 φοίτησε στο Pratt Institute στη Νέα Υόρκη Σχεδιασµό Οπτικής Επικοινωνίας και Εικονογράφηση. Έχει δουλέψει 15 χρόνια στη διαφήμιση ως δημιουργική διευθύντρια και έχει γράψει/εικονογραφήσει 16 βιβλία για παιδιά, τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Διόπτρα.
Έχει τιμηθεί µε το John Peter’s Publication Award από το Art Directors Club της Νέας Υόρκης και µε τα Διεθνή βραβεία Pentawards για τη δουλειά της, ενώ έχει αποσπάσει το 1ο Βραβείο Βιβλίου Public στην κατηγορία Ελληνική Παιδική Λογοτεχνία για τα βιβλία της Γέτι, η δύναμη του ακόμη (2021) και Μίλα μου (2025), αλλά και δύο Χρυσά Βραβεία στα Toys Awards 2022 για το επιτραπέζιο παιχνίδι της «Παραμύθια… αλλιώς».
Βιβλία της έχουν µεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα κορεάτικα και τα ιταλικά, ενώ βρίσκονται σταθερά στις λίστες των παιδικών best sellers.
