Για «Το Ημερολόγιο ενός Σπασίκλα 20: Ο Χαλάστρας» (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Ψυχογιός) του Τζεφ Κίνι. Ο Σπασίκλας γιορτάζει τα εικοστά του γενέθλια: μήπως είναι άραγε η κατάλληλη στιγμή όπου ο ήρωας θα αφήσει πίσω του την παρατεταμένη εφηβεία δύο δεκαετιών για να εισέλθει σε μια περίοδο ενήλικης νιότης;».
Γράφει η Ελευθερία Ράπτου
Ο Γκρεγκ Χέφλι, ο αγαπημένος μας Σπασίκλας, έχει τα γενέθλιά του. Η μέρα είναι σημαντική για αυτόν αλλά εξίσου ανησυχητική. Είναι αναποφάσιστος. Τι γενέθλια θέλει πραγματικά; Με φίλους ή με συγγενείς; Να είναι θεματικά, όπως επιτάσσει η μόδα, ή από εκείνα τα απροσχεδίαστα όπου όλα μπορούν να συμβούν; Του αρέσει ή δεν του αρέσει που μεγαλώνει; Και με τα δώρα τι γίνεται; Θα είναι σε μετρητά, σε επιταγές, θα είναι πακέτα-έκπληξη από τους φίλους και συμμαθητές; Ωστόσο μέχρι να γιορτάσει πραγματικά τα γενέθλιά του, ο Γκρεγκ, έρχεται αντιμέτωπος με μια σειρά από εκπλήξεις. Και όπως όλοι ξέρουμε, ο Γκρεγκ δεν τρελαίνεται για εκπλήξεις, ιδίως όταν πρόκειται για τα γενέθλιά του. Έχει όμως ένα σχέδιο στο μυαλό του για το πώς θα ήθελε να είναι το πάρτι του, τουλάχιστον η δεύτερη ευκαιρία για ένα πάρτι, μια που η μητέρα του ξεχνάει τη γενέθλια μέρα και αποφασίζει να αποζημιώσει τον Γκρεγκ με μια γιορτή του γούστου του, φοβούμενη αφενός της κατακραυγή από τα κοινωνικά δίκτυα και έχοντας αφετέρου ικανό ποσοστό τύψεων, ώστε να θέλει να ευχαριστηθεί ο πανέξυπνος γιος της. Παράλληλα ο ο Γκρεγκ έχει μια επιθυμία που θέλει διακαώς να πραγματοποιηθεί: εύχεται να αποκτήσει μια σπάνια κάρτα ανταλλαγής που αξίζει μια περιουσία. Το πρόβλημα είναι πως την ψάχνουν και πολλοί άλλοι και δεν είναι βέβαιο ότι θα την «τσιμπήσει» πρώτος αυτός. Τελικά η γιορτινή μέρα θα είναι όπως την ονειρεύεται ή όχι;
Τα γενέθλια ως αφορμή για διερώτηση
Η νέα περιπέτεια του αγαπημένου μας Γκρεγκ Χέφλι κυκλοφορεί με τον τίτλο Το Ημερολόγιο ενός Σπασίκλα 20: Ο Χαλάστρας από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Πετρούλας Γαβριηλίδου.
Με άξονα λοιπόν τα γενέθλια του Σπασίκλα Γκρεγκ, ο ταλαντούχος Τζεφ Κίνι, στήνει μια ιστορία η οποία είναι οπωσδήποτε και μια διερώτηση για τις κοινωνικές νόρμες, τις μόδες, τη διασπορά των ειδήσεων κάθε είδους και αξιοπιστίας μέσα από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, τις σχέσεις μεταξύ φίλων και συγγενών, αλλά και την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα του καταναλωτικού μοντέλου.
Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, ο Κίνι, μέσα από τις σκέψεις του Σπασίκλα, ασκεί έξυπνη και διεισδυτική κριτική, αναλύοντας με τη ματιά του εφήβου, τις μόδες με τις κάρτες ανταλλαγής, το μάρκετινγκ που ορίζει τι είναι συλλεκτικό και τι όχι, τις εταιρικές στρατηγικές που φροντίζουν να ανανεώνουν τους τρόπους με τους οποίους έχουν πρόσβαση στα γούστα του εφηβικού και παιδικού κοινού και επομένως στο πορτοφόλι κάθε οικογένειας.
Κείμενο και εικόνα σε ένα ανάγνωσμα που παραμένει ανθεκτικό ακόμα και μετά από σχεδόν 20 χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο του Σπασίκλα.
Ο Κίνι δεν αφήνει εκτός κριτικής ούτε τις διάφορες τάσεις εορτασμού των γενεθλίων, που διακινούνται με στόχο τον εντυπωσιασμό και την κατανάλωση φυσικά. Η αναστοχαστική ματιά του Σπασίκλα πάνω στα δικά του γενέθλια και τις επιθυμίες, η αναψηλάφηση των σχέσεών του, των ονείρων του και των στόχων του, η αίσθηση ότι βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής, καθώς ίσως έχει την τελευταία ευκαιρία για πραγματικά ανέμελα γενέθλια, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα όπου το χιούμορ αποκτά περισσότερο «ενήλικη» ποιότητα, χωρίς όμως να βαραίνει το ύφος της διήγησης, το οποίο είναι πάντα διττό: κείμενο και εικόνα σε ένα ανάγνωσμα παραμένει ανθεκτικό ακόμα και μετά από σχεδόν 20 χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο του Σπασίκλα (στις ΗΠΑ κυκλοφόρησε το 2007 και στην Ελλάδα το 2008 από τις εκδόσεις Ψυχογιός).
Στην ελληνική εκδοχή η μετάφραση της Γαβριηλίδου, με εύστοχες επιλογές από το ελληνικό λεξιλόγιο και την εφηβική ιδιόλεκτο, διατηρεί το πνευματώδες και σαρκαστικό ύφος του πρωτότυπου και καθιστά το βιβλίο ακόμα ένα επιτυχημένο μεταφραστικό εγχείρημα.
Η ανάγνωση του νέου βιβλίου της σειράς θα ευχαριστήσει το πιστό κοινό, το οποίο με αμείωτο ενδιαφέρον διαβάζει κάθε νέο ανάγνωσμα που προστίθεται στις περιπέτειες του Σπασίκλα. Αυτή όμως τη φορά, ίσως υπάρχει κάτι που δείχνει ότι τόσο ο Γκρέγκ όσο και ο δημιουργός του ο Τζεφ Κίνι, βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σημείο της διαδρομής: μήπως είναι άραγε η κατάλληλη στιγμή όπου ο ήρωας θα αφήσει πίσω του την παρατεταμένη εφηβεία δύο δεκαετιών για να εισέλθει σε μια περίοδο ενήλικης νιότης; Η επόμενη περιπέτεια του Γκρεγκ Χέφλι θα δείξει αν θα γίνει το τολμηρό βήμα προς τα εμπρός, ώστε να εξελιχθεί και να συμβαδίσει με το τις διαδοχικές γενιές αναγνωστών και τις ανάγκες τους ή θα μείνει καθηλωμένος σε ένα πλαίσιο το οποίο φαίνεται ότι έχει φτάσει πια η στιγμή να υπερβεί τις βεβαιότητες της προηγούμενης φάσης.
* Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι διδάκτωρ ΕΜΠ, θεατρολόγος-εκπαιδευτικός, κριτικός θεάτρου και παραστατικών τεχνών, κριτικός βιβλίου.
Λίγα λόγια για τον Τζεφ Κίνι
Ο Τζεφ Κίνι είναι ο Νο 1 ευπώλητος συγγραφέας σύμφωνα με την εφημερίδα New York Times, ενώ έχει αναδειχθεί έξι φορές νικητής στα Βραβεία Nickelodeon Kid’s Choice, στην κατηγορία Αγαπημένο Βιβλίο, για τη σειρά Το ημερολόγιο ενός Σπασίκλα. Επίσης έχει ανακηρυχθεί από το περιοδικό Time ένας από τους 100 Ανθρώπους στον Κόσμο με τη Μεγαλύτερη Επιρροή.
Ο Τζεφ Κίνι έχει δημιουργήσει την εταιρεία Poptropica, έναν από τους 50 Καλύτερους Ιστοτόπους, σύμφωνα με το περιοδικό Time. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Ουάσινγκτον και το 1995 μετακόμισε στη Νέα Αγγλία. Ζει με τη σύζυγό του και τους δύο γιους τους στη Μασαχουσέτη, όπου είναι ιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου Μια Απίθανη Ιστορία. Τα βιβλία Τα χρονικά του Γκρεγκ Χέφλι, Ο Ρόντρικ δεν παίζεται!, Σκυλίσια ζωή και Θα πάει μακριά η βαλίτσα; έχουν γυριστεί κινηματογραφικές ταινίες από την Twentieth Century Fox.
