«Αρσέν Λουπέν: Το Μυστήριο της Κούφιας Βελόνας» του Μωρίς Λεμπλάν σε μία παράσταση για παιδιά που ανεβαίνει στο θέατρο Αλάμπρα σε διασκευή και σκηνοθεσία της Αθηνάς Χατζηαθανασίου.
Γράφει η Ελευθερία Ράπτου
Ο Αρσέν Λουπέν, ο αντιήρωας του Μωρίς Λεμπλάν έχει τη δική του περίοπτη θέση στην γαλλική αστυνομική λογοτεχνία. Ο Λεμπλάν πρωτοπαρουσιάζει τον αντισυμβατικό Αρσέν Λουπέν το 1907. Γοητευτικός και πολυμήχανος διαρρήκτης, γαλαντόμος και παράδοξα έντιμος, με γνώσεις και λεπτούς τρόπους, πνευματώδες χιούμορ, ο Λουπέν είναι κάτι σαν Ρομπέν των Δασών της Μπελ Επόκ (Belle Époque). Ηγείται μιας συμμορίας λωποδυτών με ευαισθησία. Δεν «χτυπά» τους απλούς πολίτες, αλλά επικεντρώνεται σε εκείνους που πλούτισαν με δόλια μέσα, είναι διεφθαρμένοι και έχουν οπωσδήποτε «σκελετούς στη ντουλάπα τους». Ο ίδιος, προκειμένου να δράσει αποτελεσματικά, μασκαρεύεται, γελοιοποιώντας πάντα τη γαλλική αστυνομία και τον επιθεωρητή Γκανιμάρ· ποτέ όμως δεν σκοτώνει και δεν κακοποιεί.
Οι περιπέτειές του Αρσέν Λουπέν αγαπήθηκαν πολύ και ο Μωρίς Λεμπλάν έγραψε τελικά περί τα 40 με 50 βιβλία με τις ιστορίες του ιδιόρρυθμου αυτού λωποδύτη, ο οποίος έχει πιστό αναγνωστικό κοινό όλων των ηλικιών διαχρονικά, και είναι αγαπητός και στην Ελλάδα.
Από τα βιβλία στη σκηνή σε μια διασκευή για τα παιδιά
Καθώς οι περιπέτειές του έχουν απήχηση και στο νεανικό κοινό, όπως επίσης και στο κοινό που παρακολουθεί τη σύγχρονη εκδοχή-διασκευή του αντιήρωα στο Netflix, η Αθηνά Χατζηαθανασίου, σε συνεργασία με την καλλιτεχνική εταιρεία CALD, αποφάσισε να παρουσιάσει στη φετινή θεατρική περίοδο την παράσταση «Αρσέν Λουπέν: Το Μυστήριο της Κούφιας Βελόνας», προσαρμοσμένη για παιδιά και για όλη την οικογένεια, στο θέατρο Αλάμπρα.
Μια σύνθεση που ο Λεμπλάν έχει οικοδομήσει με επιμέλεια στο χαρτί και η Χατζηαθανασίου αποδεικνύει ότι μπορεί να χειριστεί θεατρικά έτσι ώστε να αποδώσει σενάριο και σκηνοθεσία προσαρμοσμένα στις ανάγκες του παιδικού κοινού.
Η Χατζηαθανασίου διασκευάζει και σκηνοθετεί την παράσταση η οποία στηρίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Λεμπλάν. Η υπόθεση εκτυλίσσεται φυσικά στο Παρίσι των αρχών του 20ου αιώνα όπου ο θρύλος της Κούφιας Βελόνας, που εκκινεί από την εποχή του Ιούλιου Καίσαρα, εξακολουθεί να γοητεύει το κοινό. Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς είναι η Κούφια Βελόνα. Για κάποιους είναι ένα μήνυμα που χρειάζεται αποκωδικοποίηση, για άλλους είναι ένας κρυμμένος θησαής κριτικής και κομψού χιούμορ. Ο Γκανιμάρ και ο Λουπέν αποτελούν τους δύο πόλους στο παιχνίδι των αποκαλύψεων, ενώ η νεαρή, έξυπνη και χαριτωμένη Σουζάνα Ντ' Ωτρέκ αποτελεί το επίκεντρο της ιστορίας, καθώς αφενός σχετίζεται με το μυστήριο της Κούφιας Βελόνας, αφετέρου ο Αρσέν Λουπέν θα την αγαπήσει πραγματικά καθώς η περιπέτεια εξελίσσεται καταιγιστικά.
Παιχνίδια ρόλων, μεταμφιέσεις, σασπένς, γρήγορες εναλλαγές τόπου και χρόνου, διάλογοι πνευματώδεις, πολυτοπικές σκηνές, χρονικές λούπες, αναδρομές και προβολές στο μέλλον, παράλληλη πλοκή, χαρακτήρες που έχουν πολλές αναγνώσεις, ζητήματα κοινωνικής αδικίας και δικαιοσύνης, η σημασία της δεύτερης ευκαιρίας, το παιχνίδι των φαινόμενων και των νοούμενων αποτελούν κρίσιμα μέρη μιας σύνθεσης που ο Λεμπλάν έχει οικοδομήσει με επιμέλεια στο χαρτί και η Χατζηαθανασίου αποδεικνύει ότι μπορεί να χειριστεί θεατρικά έτσι ώστε να αποδώσει σενάριο και σκηνοθεσία προσαρμοσμένα στις ανάγκες του παιδικού κοινού.
Ρυθμός στην κίνηση και στο λόγο, φωνολογικές εντάσεις και υφέσεις, δόσεις από βωβό κινηματογράφο, κινήσεις που αναμιγνύουν το ρεαλιστικό στοιχείο με το εξπρεσιονιστικό και την καρικατούρα, παντομιμικά στιγμιότυπα, καλά μελετημένη εναλλαγή σκηνών, μουσικοκινητικά jiggles,αποτελούν τα δυνατά σημεία της παράστασης.
Η ομάδα των ηθοποιών έχει καλή χημεία μεταξύ τους και μεταδίδουν στο κοινό την ενέργεια με την οποία προσεγγίζουν και επιτελούν τους ρόλους τους.
Από την άλλη πλευρά η σκηνογραφία αν και έχει καταφέρει να αναδείξει ορισμένες σκηνές με δύναμη (όπως αυτή της πυρκαγιάς, του αυτοκινήτου με τον Γκανιμάρ και τον Φολενφάν, της καταδίωξης στο τέλος) μοιάζει σε άλλα σημεία να αδικεί τις προθέσεις της (για παράδειγμα, η σκηνή του γεύματος στο σπίτι του βαρόνου, η χρήση των κουτιών ως ποικίλοι σκηνικοί δείκτες, κάποια παράταιρα με την εποχή σκηνικά αντικείμενα). Πολλές φορές οι φαινομενικά μικρές λεπτομέρειες κάνουν την διαφορά και καλό είναι να μην αφήνεται τίποτα χωρίς φροντίδα.
Η μουσική και οι φωτισμοί είναι από τα δυνατά σημεία της παράστασης. Η ομάδα των ηθοποιών έχει καλή χημεία μεταξύ τους και μεταδίδουν στο κοινό την ενέργεια με την οποία προσεγγίζουν και επιτελούν τους ρόλους τους. Ο Κωνσταντίνος Ρόδης ως Επιθεωρητής Γκανιμάρ παρουσιάζει μια περσόνα που βρίσκεται ενίοτε στα όρια του νευρικού κλονισμού, αλλά ωστόσο δεν υποκύπτει.
Στις σκηνές που ξεδιπλώνει τις σκέψεις του ως ερευνητής μοιάζει να εκθέτει στο κοινό τα γρανάζια του μυαλού του, μαζί με την σωματική έξαρση που συνοδεύει μια τέτοια τεχνική επιλογή. Ο Γιώργος Λιάκος ως Φολενφάν επενδύει έξυπνα στη σωματική, μιμική διάσταση του ρόλου, ενώ ο Θοδωρής Ανθόπουλος και η Αθηνά Χατζηαθανασίου στους ρόλους των Βαρόνου Ντ' Ωτρέκ και Σουζάνας Ντ' Ωτρέκ, αποδίδουν με σαφήνεια τους χαρακτήρες. Ο Χρήστος Ζαν Μπατίστ αποδίδει τον Αρσέν Λουπέν περισσότερο ως ρομαντικό ήρωα παρά ως επιδέξιο λωποδύτη, ενώ ο Αλέξανδρος Καναβός στους ρόλους των Ζαν Νταβάλ, Ανρί Ματίς και Ντιεζί, συνιστά τον άξονα στον οποίο η υπόλοιπη ομάδα μπορεί να εκφραστεί, επιδεικνύοντας ο ίδιος υποκριτική ευελιξία και πολυσθένεια. Το τέλος της ιστορίας μπορεί να είναι μεταβαλλόμενο καθώς δίνεται η ευκαιρία στο κοινό να αποφασίσει πώς θα ήθελε να ολοκληρωθεί η παράσταση. Το τέχνασμα όπου το κοινό μετέχει στην εξέλιξη του παριστώμενου, υπαγορεύοντας το φινάλε, δεν είναι κάτι καινούριο. Χρησιμοποιείται όμως εδώ αποτελεσματικά σε ό,τι αφορά την κινητοποίηση των ανήλικων θεατών και φαίνεται να λειτουργεί θετικά, υπενθυμίζοντας ότι το ισοζύγιο μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, δικαιοσύνης και αδικίας, πράξεων και συνεπειών είναι πάντα δυναμικό και ότι συχνά τα πράγματα και οι άνθρωποι δεν είναι πάντα αυτό που δείχνουν.
* Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι διδάκτωρ ΕΜΠ, θεατρολόγος-εκπαιδευτικός, κριτικός θεάτρου και παραστατικών τεχνών, κριτικός βιβλίου.
Ταυτότητα της Παράστασης:
Διασκευή – Σκηνοθεσία: Αθηνά Χατζηαθανασίου
Σκηνικά / Κοστούμια: Ματίνα Μέγκλα
Πρωτότυπη Μουσική: Βάιος Πράπας
Κίνηση / Χορογραφίες: Αλέξανδρος Κεϊβάναη
Βίντεο: Γιάννης Ντουσιόπουλος
Φωτισμοί: Αθηνά Χατζηαθανασίου
Μουσική Διδασκαλία: Ηλιάνα Πασπάλα
Βοηθός Σκηνοθέτη: Άντα Κουγιά
Στίχοι Τραγουδιών: Αθηνά Χατζηαθανασίου
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Γραφιστική Επιμέλεια: ΛΟΓΟΤΥΠΟ graphics / Μυρτώ Στέλιου
Επικοινωνία: CALD – Le Canard qui parle (lecanardpr@gmail.com)
Social Media: Renegade Media
Παραγωγή: CALD O.E. & CALD Productions ΑΜΚΕ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Θοδωρής Ανθόπουλος, Χρήστος Ζαν Μπατίστ, Αλέξανδρος Καναβός, Γιώργος Λιάκος, Κωνσταντίνος Ρόδης, Αθηνά Χατζηαθανασίου
Στο βίντεο: Άντα Κουγιά
Αρσέν Λουπέν: Χρήστος Ζαν Μπατίστ
Επιθεωρητής Γκανιμάρ: Κωνσταντίνος Ρόδης
Φολενφάν: Γιώργος Λιάκος
Βαρόνος Ντ' Ωτρέκ: Θοδωρής Ανθόπουλος
Σουζάνα Ντ' Ωτρέκ: Αθηνά Χατζηαθανασίου
Ζαν Νταβάλ, Ανρί Ματίς, Ντιεζί: Αλέξανδρος Καναβός
