Για το εικονογραφημένο βιβλίο «Βιβλία ο Ασβός» του Πάντι Ντόνελι (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Ίκαρος).
Γράφει η Ελευθερία Ράπτου
Το βιβλιοπωλείο του Ασβού στο όμορφο, γραφικό χωριό Φουντωτό (ιδρυτής ο Ι. Ζέβρας) των 1186 ζώων, το οποίο ιδρύθηκε το 1693, είναι η κυψέλη της γνώσης. Αποτελεί επίσης τον τόπο συνάντησης των βιβλιόφιλων, μικρών και μεγάλων, αλλά και όλων όσοι ψάχνουν να διαβάσουν τις πιο απίστευτες, παράδοξες, συναρπαστικές ιστορίες για ζώα. Ο γηραιός Ασβός είναι ο ιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου όπου όλοι θα θέλαμε να είμαστε θαμώνες. Εξάλλου ο εμπορικός δρόμος του χωριού, η Λεωφόρος του Λευκού Ελέφαντα (η χαρτογράφηση του οικισμού είναι έργο του Ε. Κροκόδειλου), είναι ένας κόσμος θαυμαστός. Το καταπληκτικό ραφείο του Αλέπου και Υιού, των ουραφτών με τις στυλιστικά προωθημένες ουρές για όλα τα γούστα, το κατάστημα ποδηλάτων του Καρχαρία, η συλλεκτική γκαλερί της Κίσσας, το κατάστημα με ό,τι χρειάζεται να έχει κανείς για να φτιάξει τη φωλιά του, βρίσκονται όλα εκεί.
Στο βιβλιοπωλείο του Ασβού συχνάζει και ο μικρός Ρόρι, το αλεπουδάκι με τις πιο καταπληκτικές ιδέες για ουρές, (βλ. Πάντι Ντόνελι, Αλεπός & Υιός, Ουράφτες, μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Ίκαρος). Στο κατάμεστο κατάστημα που θυμίζει αίθουσα αξιοθαύμαστων εκθεμάτων, το αλεπουδάκι βρίσκει πηγές έμπνευσης για όσα φαντάζεται και θέλει να ζήσει. Εκεί, ο Ασβός είναι πρόθυμος να βοηθήσει όλους όσοι από τους κατοίκους ψάχνουν να βρουν τα βιβλία που τραβάει η ψυχή τους. Βιβλία για λιοντάρια και τίγρεις, για γάτες και κροκόδειλους, για παγώνια, για αρκούδες και φάλαινες, για σκυλιά και δεινοσαύρους, για κάθετι εξωτικό, κοντολογίς για τα πάντα.
Όμως όταν μια μέρα ο Ρόρι από το Ουροραφείο μπαίνει με θάρρος να ζητήσει ένα βιβλίο, ο Ασβός βρίσκεται προ εκπλήξεως. Το βιβλίο που ζητάει ο Ρόρι είναι πραγματικά τόσο διαφορετικό από όλα όσα έχει στο κατάστημα, και να σημειώσουμε ότι έχει τόσα που σχεδόν δεν μπορούν να μετρηθούν. Ο Ρόρι ψάχνει ένα βιβλίο όπου μια τσούχτρα κατοικεί στο φεγγάρι, και πειρατές-χταπόδια πλέουν στη θάλασσα με ένα καράβι-ανανά. Ο Ασβός ψάχνει παντού, αλλά όπου και να ψάξει, υπόγεια, πατάρια, αποθήκες, σοφίτες, δεν μπορεί να βρει πουθενά ένα βιβλίο που να ταιριάζει στην επιθυμία του Ρόρι. Ο μικρός αλεπουδάκος, έρχεται και ξαναέρχεται στο βιβλιοπωλείο του Ασβού, ξεδιπλώνοντας την ιστορία του βιβλίου που με τόση λαχτάρα και επιμονή ψάχνει. Μια ιστορία περιπέτειας, ανατρεπτική, με πλάσματα φανταστικά, που εκτυλίσσεται στη Γη, το Φεγγάρι και στο άπειρο διάστημα, και έχει και δράκους, και νάρβαλ, και… και κάπου εκεί ο Ασβός θα διώξει τον Ρόρι από το βιβλιοπωλείο, καθώς η φαντασία της μικρής αλεπούς φαίνεται ότι υπερβαίνει κατά πολύ την ικανότητα του έμπειρου βιβλιοπώλη να διαχειριστεί τις επιθυμίες του μικρού αναγνώστη.
Όμως η ιστορία έχει τις ανατροπές που χρειάζονται για να γίνει και αυτή αγαπημένη των παιδιών: ο γκρινιάρης ασβός και το αλεπουδάκι με την πλούσια φαντασία θα συνεργαστούν για να γράψουν το καλύτερο μπεστ σέλερ στην κωμόπολη των ζώων. Και το βιβλιοπωλείο του Ασβού θα γίνει για ακόμη μια φορά το «θέατρο» για φανταστικές περιπέτειες και αληθινές βιβλιοαναγνώσεις.
Ο Ντόνελι γράφει και επιμελείται εικαστικά το βιβλίο, χαρίζοντας στους μικρούς αναγνώστες τη διπλή χαρά: αφενός να διαβάσουν μια ιστορία ελκυστική με πρωταγωνιστή το αγαπημένο αλεπουδάκι, αφετέρου να παρακολουθήσουν ή καλύτερα να «δουν» την ιστορία να εκτυλίσσεται μέσα από τις εικόνες, οι οποίες είναι παραστασιακά, χρωματικά, υφολογικά, γενναιόδωρες. Οι εκδόσεις Ίκαρος κυκλοφορούν τη νέα ιστορία σε σκληρόδετη έκδοση και μέγεθος φιλικό προς τον αναγνώστη. Ο Φίλιππος Μανδηλαράς μεταφράζει το αγγλικό κείμενο στα ελληνικά, φροντίζοντας πάντα ώστε τόσο η γλώσσα όσο και το «πνεύμα» του κειμένου να είναι κατανοητή από τα παιδιά (για ηλικίες από 3 έως 7 ετών) αλλά και αρκούντως παιγνιώδης.
Η ιστορία του Ντόνελι, για ακόμα μια φορά αποτελεί δυνάμει παράσταση, η οποία ξεκολλά από τις σελίδες και αποκτά νέες διαστάσεις στο χώρο. Ο συγγραφέας και εικονογράφος της σειράς, προφανώς αγαπάει αυτό που κάνει, διασκεδάζει δημιουργώντας. Εμείς πάλι αποκτούμε προνομιακή πρόσβαση σε έναν κόσμο που όχι μόνο κεντρίζει τη φαντασία, αλλά δίνει όλα τα ερεθίσματα να την αναπαραστήσουμε δυναμικά μαζί με τα παιδιά, συνδυάζοντας τη μαγεία των βιβλίων με τον κόσμο των ζώων και της δημιουργικής φαντασίας.
*Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι διδάκτωρ ΕΜΠ, θεατρολόγος-εκπαιδευτικός, κριτικός θεάτρου και παραστατικών τεχνών, κριτικός βιβλίου.
Λίγα λόγια για τον Πάντι Ντόνελι
Ο βραβευμένος εικονογράφος και συγγραφέας Πάντι Ντόνελι γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Βόρεια Ιρλανδία.
Περιγράφοντας το πώς μεγάλωσε, γράφει στην ιστοσελίδα του: «Μεγάλωσα στις όμορφες βόρειες ακτές της Ιρλανδίας, περιτριγυρισμένος από μυθικές ιστορίες γιγάντων, μαγικών πλασμάτων και ζώων που αλλάζουν σχήμα. Όλα αυτά προκάλεσαν την αγάπη μου για τη φύση, τα ζώα, τη θάλασσα και την αφήγηση. Με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας ως εικονογράφος και σχεδιαστής, τώρα βγάζω τα προς το ζην ζωγραφίζοντας δεινόσαυρους. Δουλεύω σε διάφορα στυλ και εύχομαι ο Πλούτωνας να ήταν ακόμα πλανήτης». Εδώ και πολλά χρόνια είναι εγκατεστημένος στο Βέλγιο.
