Για το νεανικό μυθιστόρημα της Άλις Όζμαν [Alice Oseman] «Ο φετινός χειμώνας» (μτφρ. Τατιάνα Γαλάτουλα, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: Σκίτσα της Άλις Όζμαν.
Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη
Χριστούγεννα! Η γιορτή της αγάπης, της χαράς, της ευτυχίας! Η οικογένεια μαζεμένη γύρω από το γιορτινό τραπέζι. Η χαρά ζωγραφισμένη στα πρόσωπα όλων. Ευχές, δώρα και χαμόγελα. Μια ιδανική, τέλεια εικόνα. Είναι όμως αληθινή; Πολλές φορές, όχι. Οι γιορτές δεν είναι για όλους μία περίοδος χαράς, όπως συμβαίνει στον Τσάρλι, ήρωα της Άλις Όζμαν στο μυθιστόρημά της για εφήβους Ο φετινός χειμώνας (μτφρ. Τατιάνα Γαλάτουλα, εκδ. Διόπτρα).
Πόσο χάλια μπορεί να είναι τα «φετινά» Χριστούγεννα;
Η αφετηρία της αφήγησης τοποθετείται πριν τις «φετινές γιορτές» που θα είναι δύσκολες για την οικογένεια Σπρινγκ. Ένα από τα τρία παιδιά τους, ο δεκαπεντάχρονος Τσάρλι, αντιμετωπίζει μια διατροφική διαταραχή και μόλις επέστρεψε από την ψυχιατρική κλινική όπου νοσηλεύτηκε για μερικές εβδομάδες. Κι ενώ η οικογένεια έχει βρει κάπως τον ρυθμό της, η έλευση των συγγενών για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, είναι βέβαιο ότι θα φέρει αναστάτωση.
Η συνταγή είναι γνωστή τοις πάσι. Αν θέλετε να κάνετε έναν έφηβο να νιώσει άσχημα και να περάσει τα πιο χάλια Χριστούγεννα της ζωής του, δεν έχετε παρά να τον κάνετε το επίκεντρο της συζήτησης στο οικογενειακό τραπέζι, αντιμετωπίζοντάς τον σαν να αποτελεί είδος μοναδικό και παράξενο, σαν να έχει έρθει από τον Άρη.
Πράγμα που όντως συμβαίνει στην περίπτωση του Τσάρλι, τον οποίο οι επισκέπτες –θέλοντας ίσως να δείξουν το ενδιαφέρον τους, επιλέγοντας όμως λάθος τρόπο– βομβαρδίζουν με ατελείωτες κι αδιάκριτες ερωτήσεις οι οποίες του προκαλούν αμηχανία και εκνευρισμό και τον οδηγούν στο να εγκαταλείψει το οικογενειακό τραπέζι. Η μόνη που έχει φυσιολογική συμπεριφορά απέναντί του είναι η αδελφή του η Τόρι.
Τι δυσκολεύει την επικοινωνία με τους εφήβους
Η οικογένεια του Τσάρλι είναι μια οικογένεια σύγχρονη και προοδευτική. Τα μέλη της έχουν αποδεχτεί ότι ο Τσάρλι είναι γκέι, και προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο δυνατό με τη νευρική του ανορεξία. Όμως, ενώ τα πάνε καλά μεταξύ τους, ενώ λείπουν οι εντάσεις και οι συγκρούσεις, ενώ υπάρχει αγάπη και ειλικρινές ενδιαφέρον, για κάποιο λόγο, αποφεύγουν να συζητάνε θέματα που σχετίζονται με το συναίσθημα. Αυτό είναι το στοιχείο που λείπει από τις περισσότερες σχέσεις και κάνει δύσκολη την επικοινωνία των ανθρώπων.
 |
|
Η Άλις Όζμαν [Alice Oseman] γεννήθηκε το 1994 στο Κεντ της Αγγλίας. Είναι συγγραφέας και εικονογράφος και, όπως γράφει η ίδια στους προσωπικούς της ιστότοπους, αγαπημένες της ασχολίες είναι να κοιτάζει αφηρημένα την οθόνη του υπολογιστή της, να αναρωτιέται για το νόημα της ζωής ή να κάνει οτιδήποτε για να μην αναγκαστεί να δουλέψει σε κάποια εταιρεία. Η σειρά γκράφικ νόβελ Heartstopper (το πρώτο βιβλίο εκδόθηκε το 2019) μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στη μικρή οθόνη. |
Η Άλις Όζμαν, έχοντας πιάσει τον σφυγμό της εποχής καθώς είναι και η ίδια πολύ νέα, έχει δημιουργήσει μια εξαιρετικά πετυχημένη σειρά γκράφικ νόβελ για εφήβους, τη σειρά Heartstopper όπου πρωταγωνιστές είναι ο Τσάρλι, ο φίλος του Νικ, τα μέλη της οικογένειάς του και οι υπόλοιποι φίλοι τους. Ο φετινός χειμώνας γράφτηκε το 2015. Είχε προηγηθεί το πρώτο της νεανικό μυθιστόρημα (YA) με τίτλο Solitaire, που άρχισε να γράφεται πριν τελειώσει το σχολείο και κυκλοφόρησε το 2014. Κεντρική ηρωίδα είναι σε αυτό το πρώτο βιβλίο της Όζμαν η Τόρι, η μεγαλύτερη αδελφή του Τσάρλι με τους δικούς της προβληματισμούς. Έναν χρόνο αργότερα, το 2015, κυκλοφόρησε όμως το βιβλίο των δύο αγοριών που έχουν σχέση με τίτλο Νικ και Τσάρλι (μτφρ. Τατιάνα Γαλάτουλα, εκδ. Διόπτρα) και αμέσως μετά ακολούθησε ο Φετινός χειμώνας που εστιάζει στον χαρακτήρα του Τσάρλι και τα δικά του προβλήματα.
(...) το βιβλίο έχει πολύ συναίσθημα, αλλά καθαρό και απαλλαγμένο από μελοδραματισμούς, έχει αγάπη και φροντίδα, αληθινές σχέσεις, αποδοχή των δυσκολιών, έχει αγώνα και προσπάθεια, έχει αλληλεγγύη (...)
Στα βιβλία αυτά η συγγραφέας πραγματεύεται θέματα που απασχολούν τους σημερινούς νέους, την προσπάθειά τους να βρουν την ταυτότητά τους, να αποδεχτούν οι ίδιοι τον εαυτό τους και να γίνουν αποδεκτοί από το περιβάλλον τους, την επικοινωνία τους με τους γύρω τους, κάποια ψυχική διαταραχή που ενδεχομένως να αντιμετωπίζουν, το πώς προσεγγίζουν τον έρωτα ή τη φιλία.
Ο κάθε έφηβος αντιμετωπίζει τις δικές του δυσκολίες, οι οποίες στα μάτια του φαίνονται τεράστιες, ανεξάρτητα από την αντικειμενική τους βαρύτητα. Η συγγραφέας δείχνει έναν δρόμο για την ομαλότερη αντιμετώπιση των δυσκολιών αυτών. Ίσως λοιπόν να υπάρχει τρόπος να σωθούν και τα φετινά Χριστούγεννα για τον Τσάρλι και την οικογένειά του.
Το βιβλίο συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία που μπορούν να αγγίξουν μια εφηβική ψυχή: κείμενο πυκνό και ουσιαστικό αλλά μικρής έκτασης, που δεν κουράζει, εικονογράφηση όπου παρατίθενται στιγμιότυπα της ιστορίας, πράγμα το οποίο ασκεί ιδιαίτερη γοητεία στις νεαρές ηλικίες, και βέβαια την παρουσία της τεχνολογίας, αφού τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας αποτελούν την καθημερινότητα των νέων σήμερα. Αυτά ως προς τη μορφή. Ως προς το περιεχόμενο, το βιβλίο έχει πολύ συναίσθημα, αλλά καθαρό και απαλλαγμένο από μελοδραματισμούς, έχει αγάπη και φροντίδα, αληθινές σχέσεις, αποδοχή των δυσκολιών, έχει αγώνα και προσπάθεια, έχει αλληλεγγύη και κυρίως, μιλάει με ειλικρίνεια για κάποια από τα θέματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι της εποχής.
Η μετάφραση της Τατιάνας Γαλάτουλα συμπορεύεται επάξια με τη φρεσκάδα και τη ζωντάνια του κειμένου.
＊Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.
Απόσπασμα από το βιβλίο
«Μιλάω συχνά με τον Τζεφ για τα άτομα που σε κάνουν να νιώθεις χάλια.
Όταν είναι γνωστό ότι έχεις κάποια ψυχική ασθένεια, οι περισσότεροι άνθρωποι είτε προτιμούν να μην θίγουν καν το θέμα είτε σε αντιμετωπίζουν σαν να είσαι ένα παράξενο, τρομακτικό ή συναρπαστικό πλάσμα. Πολύ λίγοι άνθρωποι καταφέρνουν να σου συμπεριφέρονται φυσιολογικά.
Δεν είναι και τόσο δύσκολο να συμπεριφερθεί κάποιος φυσιολογικά. Το μόνο που χρειάζεται είναι να βρίσκεται δίπλα σου. Να σε στηρίζει, αν χρειάζεσαι στήριξη. Να δείχνει κατανόηση, ακόμα κι αν δεν κατανοεί τα πάντα».
