Επτά σειρές αστυνομικών μυθιστορημάτων, εικονογραφημένων βιβλίων και κόμικ που μετατρέπουν τους μικρούς αναγνώστες σε ντετέκτιβ. Μια σχολή κατασκόπων, ένας γάτος ερευνητής, μια νεαρή εκδοχή της Άγκαθα Κρίστι, δυο αδέρφια που επαναφέρουν την τάξη στην πολυκατοικία τους, μια διασκευή σε κόμικ των κλασικών έργων της Ένιντ Μπλάιτον, καθώς και το καινούριο έργο του θρυλικού Τζερόνιμο Στίλτον.
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Με άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο, οι ιστορίες μυστηρίου -ή αστυνομικής λογοτεχνίας, όπως τις αποκαλούμε, τοποθετούν τον αναγνώστη σε θέση αντίστοιχη μ’ αυτή του πρωταγωνιστή, προκαλώντας τον να βρει πρώτος τις απαντήσεις.
Οι έξι σειρές βιβλίων για παιδιά και οι τίτλοι που παρουσιάζουμε παρακάτω απευθύνονται σε μικρούς και νεαρούς βιβλιόφιλους, «μαθαίνοντάς» τους, μέσα από καταιγιστικές περιπέτειες, να αναζητούν τα νήματα που συνδέουν τα στοιχεία μεταξύ τους.
Τα αστυνομικά του Τζερόνιμο Στίλτον – Το κορίτσι χωρίς όνομα (μτφρ. Κωνσταντίνα Κλ. Τσιάγκα, εκδ. Ελληνικά γράμματα) του Τζερόνιμο Στίλτον (Ελιζαμπέτα Ντάμι)
Άνετη, δαιμόνια και χωρίς να ενδιαφέρεται για την τελευταία λέξη της μόδας – ούτε για τη γνώμη των προνομιούχων, στην τρίχα ντυμένων παιδιών της σκωτσέζικης κομητείας της Μυστηρίας. Έτσι μας συστήνεται η Λίζα Γουλφ, η οποία από τις πρώτες κιόλας σελίδες ξεκινά τις εύστοχες παρατηρήσεις, εξιχνιάζοντας μικρά μυστήρια. Η μεγάλη υπόθεση, όμως, με την οποία θα έρθει αντιμέτωπη είναι πολύ πιο σοβαρή και έχει να κάνει με την εξαφάνιση ενός κοριτσιού.
Από τον βετεράνο συγγραφέα, ποντικό και αρχιντετέκτιβ Τζερόνιμο Στίλτον, ψευδώνυμο με το οποίο υπογράφει τις αμέτρητες ιστορίες του Τζερόνιμο Στίλτον η Ιταλίδα συγγραφέας Ελιζαμπέτα Ντάμι.
Τα κλασικά αλλιώς: Ο Σέρλοκ Χολμς και ο σκύλος των Μπάσκερβιλ (μτφρ. Σοφία Γρηγορίου, εκδ. Ψυχογιός) του Τζακ Νοέλ
«Θερμές ευχαριστίες (και συγγνώμη) στον Άρθουρ Κόναν Ντόιλ»: με αυτή τη χιουμοριστική φράση ως σημείωμα ξεκινά το βιβλίο του Νοέλ, μια διασκευή της γνωστής περιπέτειας με πρωταγωνιστή τον Σέρλοκ Χολμς.
Με πλούσιες εικόνες -η εικονογράφηση είναι λιτή, αλλά έντονα παρούσα και ευρηματική, με την έκδοση να προσεγγίζει το είδος του κόμικ-, το βιβλίο δίνει την ευκαιρία στους μικρούς αναγνώστες να έρθουν σε επαφή με ένα κλασικό έργο. Τα τρομαχτικά στοιχεία, όπως το διαβολόσκυλο της αυθεντικής εκδοχής της ιστορίας, τροποποιούνται: το τέρας θυμίζει «τερατάκι» παιδικής ζωγραφιάς κι έτσι, προκύπτει ένα παραμύθι κατάλληλο για τα παιδιά όλων των ηλικιών.
«Μις Άγκαθα» (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Ελληνικά γράμματα) της Christine Palluy, σε εικονογράφηση της Sophie Leullier
Η Άγκαθα Κρίστι, η βασίλισσα του εγκλήματος όπως την αποκαλούν είναι πασίγνωστη για τα αστυνομικά μυθιστορήματα και διηγήματά της με πρωταγωνιστές τον Ηρακλή Πουαρό, τη Μις Μαρπλ και άλλους ήρωες. Μήπως, όμως, ήταν και η ίδια μια ντετέκτιβ που εξιχνίαζε μυστήρια;
Αυτό διερωτάται η δημιουργός Christine Palluy, που πλάθει έργα για παιδιά με ηρωίδα μια νεανική εκδοχή της Κρίστι, που ταξιδεύει στην Ευρώπη της Μπελ Επόκ. Στο τελευταίο έργο της σειράς, με τίτλο Παγίδα στην Κωνσταντινούπολη, η μέλλουσα «βασίλισσα του εγκλήματος» φτάνει στον καταληκτικό προορισμό του Οριάν Εξπρές -στο οποίο επιβαίνει, όπως και ο διάσημος χαρακτήρας της, ο Πουαρό- και αναλαμβάνει να εντοπίσει ένα πολύτιμο χειρόγραφο που έχει κλαπεί.
Η μυθοπλασία αντλεί από βιογραφικά στοιχεία, μιας και η Κρίστι είχε πράγματι επισκεφτεί την Κωνσταντινούπολη – μάλιστα, υποτίθεται πως έγραψε το γνωστό μυθιστόρημά της Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές στο αγαπημένο της ξενοδοχείο Πέρα Παλάς, το οποίο υπάρχει ως σκηνικό της δράσης και στην παιδική ιστορία.
«Μυστική ακαδημία κατασκόπων» (μτφρ. Πετρούλα Γαβιηλίδου, εκδ. Κλειδάριθμος) του Στιούαρτ Γκιμπς
Ο μικρός Μπεν Ρίπλεϊ -διαβάζοντας το όνομα, δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε τον Τόμας Ρίπλεϊ της Πατρίσια Χάισμιθ- ονειρεύεται να γίνει κατάσκοπος της CIA. Αφού, όμως, επιλεχθεί από τους πράκτορές της για να περάσει στο στάδιο της εκπαίδευσης, θα συνειδητοποιήσει σύντομα πως η έλλειψη εμπιστοσύνης πρυτανεύει σε κάθε χώρο, πως οι αντίπαλοί του βρίσκονται ακόμα και στο ίδιο στρατόπεδο μ’ εκείνον, πως η ζωή του δεν θα ξαναγίνει ποτέ φυσιολογική.
Στο τελευταίο μυθιστόρημα της σειράς, Σχολή κατασκόπων: Στον βορρά, οι ανταγωνισμοί του Ψυχρού Πολέμου έρχονται στην επιφάνεια για ακόμα μια φορά, μιας και τα φαντάσματα της KGB επιστρέφουν για να στοιχειώσουν τους ήρωες.
Ίσως το φόντο, έντονα αμερικανικό, να ξενίζει. Είναι γεγονός, πάντως, πως ο συγγραφέας προσπαθεί να εντάξει σύγχρονους προβληματισμούς στη μυθοπλασία του -κυρίως στην πιο πρόσφατη ιστορία του-, με αναφορές στην ισότητα και τη ΛΟΑΤΚΙ ορατότητα.
«Ντετέκτιβ Νιαουρό» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Διόπτρα) του Πιερντομένικο Μπακαλάριο, σε εικονογράφηση Αλεσάντρο Παρόντι
Ντυμένος με καπαρντίνα -κλασική απεικόνιση των ντετέκτιβ στην ποπ κουλτούρα-, ο τετραπέρατος Νιαουρό δεν είναι λαγωνικό, αλλά γάτα – κυριολεκτικά. Έχοντας δικό του γραφείο ερευνών, με βοηθό και γραμματέα μία γρύλο, την Άγκαθα, ο γατόμορφος ήρωας λύνει αινίγματα και απονέμει τη δικαιοσύνη σ’ έναν κόσμο που κατοικείται από πληροφοριοδότες τυφλοπόντικες, πάμπλουτους κύκνους και συμμορίτες λύκους.
Ολιγοσέλιδα βιβλία που διαβάζονται γρήγορα κι ευχάριστα, ιδανικά για παιδιά που έχουν μάθει πρόσφατα ανάγνωση. Η ιστορία δανείζεται στοιχεία από το είδος του νουάρ και στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εικόνες: το κείμενο καταλαμβάνει μικρή έκταση και συνήθως εντοπίζεται σε συννεφάκια ή μπαλονάκια πάνω από τους χαρακτήρες.
«Μυστήρια στην πολυκατοικία» (μτφρ. Αυγή Σαράφη, εκδ. Καστανιώτη) της Μπεγκόνια Όρο, σε εικονογράφηση του Roger Zanni
Η Ολίβια είναι ένα αξιαγάπητο παιδί, εκτός από τις φορές που θυμώνει: τότε μετατρέπεται στο κοριτσάκι του «Εξορκιστή». Από την άλλη, ο αδερφός της, ο Ούγκο, είναι πειραχτήρι δίχως πολλές ενοχές, ιδίως όταν η αδερφή του κοιμάται -τότε φέρνει το ηλεκτρικό σκουπάκι πάνω από το πρόσωπό της-, ιδίως όταν ενώνεται με τους κολλητούς του, σχηματίζοντας το τρίο των Λος ΒρεγμένοςΓάτος.
Στην πολυκατοικία τους στην οδό Μηλιάς, συμβαίνουν πολλά περίεργα και αλλόκοτα γεγονότα κι έτσι τα δυο αδέρφια, παρά τις διαφορές τους, συχνά συμμαχούν για να βρουν λογικές λύσεις. Στο πιο πρόσφατο μέρος της σειράς, διάφορες κλοπές διαταράσσουν την ηρεμία των πιο ιδιόρρυθμων ενοίκων του κόσμου, οπότε το δίδυμο αποφασίζει να πιάσει τον ένοχο.
«Οι πέντε φίλοι» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης-Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Gutenberg) του Nataël, σε εικονογράφηση του Béja
Οι κλασικές ιστορίες της Ένιντ Μπλάιτον βρίσκουν το σύγχρονο κοινό υπό νέα μορφή, αυτή του κόμικ. Με τεχνοτροπία που παραπέμπει στη μακρά παράδοση των Bande dessinée (γαλλοβελγικά κόμικς), οι πέντε φίλοι ταξιδεύουν σε χιονισμένα όρη κι απόμακρα νησιά για να ανακαλύψουν θησαυρούς και να χαλάσουν τις παλιοδυλειές διάφορων επιτήδειων.
Μαζί τους, ο Τίμι, που ναι μεν είναι σκύλος, αλλά αποτελεί τον σημαντικό «πέμπτο» της παρέας, που δίνει το στίγμα του σε κάθε περιπέτεια, ψάχνοντας για στοιχεία με τη μύτη του, βοηθώντας στις αποδράσεις των παιδιών και σχολιάζοντας τις παράξενες και τόσο ανθρώπινες συμπεριφορές των υπολοίπων με τις σκυλίσιες σκέψεις του.
＊Ο ΣΟΛΩΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
