Με αφορμή τα έξι βιβλία του Shel Silverstein που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Διόπτρα μιλήσαμε με τους μεταφραστές Μαρία Αγγελίδου και Άγγελο Αγγελίδη, οι οποίοι συνυπογράφουν όλες τις μεταφράσεις των βιβλίων.
Επιμέλεια: 018
Κατά τη διάρκεια της μετάφρασης συναντήσατε δυσκολίες που δεν τις περιμένατε;
Ο Σιλβαρστάιν είναι ένας συγγραφέας που αγαπάει τον στίχο, τον ρυθμό, τη χαρά της γλώσσας. Όλα τα κείμενά του βρίθουν από δικές του λέξεις, από «πλαστές» ομοιοκαταληξίες, από εξαιρετικά έξυπνα και κοφτά λογοπαίγνια. Η αναμέτρηση με αυτές τις δυσκολίες, αν και αναμενόμενη, ήταν μεγάλη πρόκληση.
«Καλή μετάφραση, αναφανδόν. Η καλή μετάφραση άλλωστε είναι εξ ορισμού και πιστή.»
Συμβουλευτήκατε παλαιότερες μεταφράσεις του κειμένου στα ελληνικά ή αποδόσεις του σε άλλη γλώσσα;
Φυσικά. Πάντα. Και τις προηγούμενες (πολύ καλές) μεταφράσεις του στα ελληνικά, και άλλες – κυρίως γαλλικές και γερμανικές.
Πώς τοποθετείστε στο δίλημμα «πιστή μετάφραση / καλή μετάφραση»;
Καλή μετάφραση, αναφανδόν. Η καλή μετάφραση άλλωστε είναι εξ ορισμού και πιστή.
Προτιμάτε να μεταφράζετε κείμενα συγγραφέων που έχετε μεταφράσει βιβλία τους ή να γνωρίζετε νέους συγγραφικούς κόσμους;
Και τα δύο. Η πρώτη κατηγορία έχει την ομορφιά της παλιάς καλής σχέσης, τη σιγουριά της φιλίας. Η δεύτερη το ξάφνιασμα, την έκπληξη του καινούργιου. Στα συν αυτής της δεύτερης κατηγορίας μετράει και το ότι έχει πολύ περισσότερο καινούργιο διάβασμα.
Κατά τη διάρκεια της μετάφρασης η χρονική απόσταση που σας χωρίζει με τον συγγραφέα αισθανθήκατε ότι ήταν ανασταλτικός παράγοντας για τη μετάφραση ή λειτούργησε με τρόπο απελευθερωτικό για το μεταφρασμένο κείμενο;
Η απόσταση δεν είναι, δεν μπορεί να είναι ανασταλτικός παράγοντας στη μετάφραση. Είναι ο φυσικός της χώρος. Σε σημείο που να μπορεί κανείς να πει ότι χωρίς απόσταση δεν υπάρχει (ανάγκη για) μετάφραση. Αν αυτό τώρα λειτουργεί απελευθερωτικά ή όχι, είναι άλλο ζήτημα. Δεν είναι βέβαιο ότι η λέξη «απελευθέρωση» έχει θετικό πρόσημο στη διαδικασία της μετάφρασης.
