«Το τέταρτο της ανάγνωσης»: Φιλαναγνωσία με τον τρόπο των Γάλλων

«Το τέταρτο της ανάγνωσης» είναι μια δράση φιλαναγνωσίας που υλοποιείται από το 2018 κάθε 10 Μαρτίου στις 10 το πρωί στα γαλλικά σχολεία, και μάλιστα σε όλες τις βαθμίδες, φτάνοντας μέχρι την απαιτητική και γεμάτη στρες για τους μαθητές τελευταία τάξη του Λυκείου. Δεν έχει πριν και μετά, δεν προϋποθέτει την πρόσκληση κάποιου συγγραφέα, δεν χρειάζεται ο δάσκαλος, η δασκάλα, ο καθηγητής ή η καθηγήτρια να κάνουν κάποια μακροσκελή εισαγωγή για το πώς θα υλοποιηθεί, δεν προηγείται συγκέντρωση στην αίθουσα τελετών με ομιλία του διευθυντή ή της διεθύντριας για τα οφέλη της ανάγνωσης, δεν προβάλλεται βιντεοσκοπημένο μήνυμα κάποιου υπουργού για την ανάγνωση που δίνει φτερά. 

Με ένα βιβλίο στην τσάντα

Τα παιδιά γνωρίζουν ότι τη συγκεκριμένη μέρα, σε συγκεκριμένη διδακτική ώρα θα αρχίσουν με «το τέταρτο της ανάγνωσης». Φροντίζουν να έχουν στην σχολική τσάντα ένα βιβλίο. Όποιο βιβλίο θέλουν. Από το σπίτι, από τη βιβλιοθήκη του σχολείου, από τη δημοτική βιβλιοθήκη, από την εθνική, ένα οποιοδήποτε βιβλίο, ακόμα κι ένα κόμικ από το περίπτερο. Πάρα πολλά παιδιά επιλέγουν το βιβλίο που διαβάζουν εκείνη την περίοδο. Κάποια άλλα, που μπορεί να μην έχουν βιβλίο στο κομοδίνο ή που μπορεί να το ξέχασαν, πηγαίνουν στη βιβλιοθήκη του σχολείου και δανείζονται ένα εκείνη την ώρα. Τα γαλλικά σχολεία έχουν όλα βιβλιοθήκες στελεχωμένες με εξειδικευμένο προσωπικό. Κανείς δεν τα στραβοκοιτάζει, ούτε τους αρχίζει το κήρυγμα. Συμβαίνει να ξεχάσεις, αλλά... βιβλία υπάρχουν, οπότε, πάρε ένα και για δεκαπέντε λεπτά διάβασέ το. Αυτό, πάνω κάτω είναι το μήνυμα. 

Τα γαλλικά σχολεία έχουν όλα βιβλιοθήκες στελεχωμένες με εξειδικευμένο προσωπικό.

Στο «τέταρτο της ανάγνωσης» συμμετέχουν όλοι. Μετά από δεκαπέντε λεπτά κλείνουν τα βιβλία, τα βάζουν στις τσάντες και αρχίζει το μάθημα χωρίς ερωτήσεις πώς και γιατί το διάλεξες, τι θέμα έχει κτλ. Αυτές οι κουβέντες θα γίνουν από μόνες τους. Στο διάλειμμα, στα τσατ που παίρνουν φωτιά και τα παιδιά μιλάνε όλη την ώρα, στο δρόμο περπατώντας από και προς το σχολείο. Και οι πιο ονειροπόλοι, οι αφηρημένοι ή φαινομενικά αδιάφοροι, κάτι θα πάρει το μάτι τους από τα βιβλία που διάβαζαν οι άλλοι ενώ θα έχουν μια απάντηση στην ερώτηση «ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;» ή «διάβασες τίποτα καλό;». Απαντήσεις χαλαρές ή γεμάτες πάθος όπως αυτές που όλοι μπορούμε να δώσουμε, ας πούμε, στην κλασική ερώτηση: «Τι μουσική ακούς;» Γιατί, βέβαια, ποιος φαντάζεται ότι υπάρχει άνθρωπος που δεν ακούει μουσική; Ποιος φαντάζεται ότι υπάρχει άνθρωπος που δεν διαβάζει; 

Τέταρτο της ανάγνωσης, για... 15 χρόνια

Η κεντρική εικόνα, που συνοδεύει αυτή τη σύντομη αναφορά στη δράση φιλαναγνωσίας «Το τέταρτο της ανάγνωσης», είναι από πρόσφατη δράση στο γαλλικό σχολείο της Αθήνας, την Ελληνογαλλική Σχολή Ευγένιος Ντελακρουά (LFH-ED), στην Αγία Παρασκευή. Δεν είναι βέβαιο ποια θα είναι μεγαλώνοντας η σχέση των μικρών αναγνωστών της φωτογραφίας με το διάβασμα, ούτε και αν θα λάμψουν στις σχολικές τους επιδόσεις. Αυτές τις μέρες πάντως είναι σίγουρο ότι μπορούν με σιγουριά να απαντήσουν αν διάβασαν κάτι καλό. Όσο για το «τέταρτο της ανάγνωσης», τα συγκεκριμένα παιδιά της φωτογραφίες, θα το επαναλάβουν για άλλα δεκαπέντε χρόνια πάνω κάτω, κάθε 10 Μαρτίου, τουλάχιστον. 

Για τη Γαλλία, η ανάγνωση βιβλίων είναι «Σημαντική εθνική υπόθεση».

Τέλος, μια πληροφορία, που προφανώς συνδέεται με όλα τα παραπάνω: Για τη Γαλλία, η ανάγνωση βιβλίων είναι «Σημαντική εθνική υπόθεση». Το έχει ανακηρύξει έτσι, με αυτά ακριβώς τα λόγια, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ενώ το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου της Γαλλίας (που υπάγεται στο υπουργείο Πολιτισμού) έχει αναλάβει να σχεδιάζει εκστρατείες και να υλοποιεί δράσεις και εκδηλώσεις για να εκπληρώσει αυτό τον σκοπό. 

Διαβάστε εδώ όμως ποιος είναι ο μεγαλύτερος διανομέας βιβλίων για παιδιά στη Γαλλία.