Για το εικονογραφημένο βιβλίο «Οι δασκάλες είναι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία» της Αναΐς Ζαφειροπούλου, σε εικονογράφηση Βασίλη Κουτσογιάννη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Δεν είναι βέβαιο σε ποια τάξη θα συναντήσει ο καθένας την «κυρία» που δεν θα ξεχάσει ποτέ. Για τους περισσότερους θα είναι το πιθανότερο στην πρώτη Δημοτικού, τη χρονιά που όλα αλλάζουν για πάντα. Για ορισμένους η πρώτη δασκάλα μπορεί να μην είναι μια καλή ανάμνηση αλλά για όλους, τη μια ή την άλλη στιγμή της σχολικής διαδρομής, υπήρξε ένα πρόσωπο που άφησε ένα αποτύπωμα που δεν σβήνει όσος καιρός κι αν περάσει και που ανεπίγνωστα μας συνοδεύει και μας καθησυχάζει.
Στο εικονοβιβλίο Οι δασκάλες είναι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία της Αναΐς Ζαφειροπούλου (κείμενο) και του Βασίλη Κουτσογιάννη (εικόνες) θυμόμαστε αυτά τα ξεχωριστά πλάσματα, τις δασκάλες μας, μέσα από το ανατρεπτικό βλέμμα του μικρού αφηγητή, ενώ τα ίδια τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να περιηγηθούν σε μια αστεία ιστορία με λυτρωτικό τέλος.
Ο μικρός αφηγητής, ο Κωνσταντίνος, ένα αγοράκι με σκούρα καστανά μαλλιά και μπλουζάκι με άσπρες και κόκκινες ρίγες, περιγράφει τι σόι πλάσματα είναι οι δασκάλες. Για αυτόν, όπως και για πολλά παιδιά της ηλικίας του, είναι φτιαγμένες από διαφορετικά υλικά από ό,τι όλοι οι υπόλοιποι, ενώ είναι βέβαιος ότι ο φυσικός τους χώρος είναι το σχολείο, όπου υπάρχουν αποκλειστικά για τους μαθητές και τις μαθήτριες. Με την παιδική αθώα βεβαιότητα ότι τα πράγματα είναι ακριβώς όπως τα αντιλαμβάνεται, το μικρό παιδί διατυπώνει αστείες παρατηρήσεις με απόλυτα σοβαρό τρόπο, κάνοντας μια κυριολεκτική ανάγνωση της πραγματικότητας.
Αλλά η πίστη του ότι η δασκάλα του ανήκει αποκλειστικά στον κόσμο του σχολείου συντρίβεται όταν διαπιστώνει ότι το «πλάσμα» που βρίσκει κάθε μέρα να τον περιμένει στη σχολική τάξη έχει και άλλες ιδιότητες (ζει και αναπνέει εκτός σχολείου, κάνει τα ψώνια της και είναι μαμά). Το άγχος του αποχωρισμού (για δεύτερη φορά μετά τον αποχωρισμό από το οικογενειακό περιβάλλο) κορυφώνεται με την αγωνία ότι η δασκάλα τούς έχει πράγματι εγκαταλείψει, μέχρι που η τάξη αποκαθίσταται. Ο μικρός ανοίγει με φόβο καρδιάς την πόρτα βέβαιος για τα χειρότερα, αλλά το υπέροχο πλάσμα με το ολοστρόγγυλο πρόσωπο, τη μακριά μύτη, τον ψηλό κότσο, τα κομψά γυαλιά και το γλυκό χαμόγελο «είναι εκεί».
Το πλάσμα-δασκάλα των Ζαφειροπούλου και Κουτσογιάννη είναι ένας ζωντανός οργανισμός με όλα τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά, αλλά την ίδια στιγμή φαντάζει άυλο, άφθαρτο, άχρονο, ακούραστο και αφοσιωμένο.
Η αναφορά στις δασκάλες ως «πλάσματα» ανοίγει στους δύο δημιουργούς έναν ευρύ χώρο για να αναπτύξουν την ιστορία τους ξεφεύγοντας από έναν στενάχωρο ρεαλισμό. Το πλάσμα-δασκάλα των Ζαφειροπούλου και Κουτσογιάννη είναι ένας ζωντανός οργανισμός με όλα τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά, αλλά την ίδια στιγμή φαντάζει άυλο, άφθαρτο, άχρονο, ακούραστο και αφοσιωμένο. Αποκαθιστά την πίστη μας στην ιδέα του αφοσιωμένου εκπαιδευτικού και προσφέρει στα παιδιά αφορμές για να γελάσουν και να τα κάνουν να αισθανθούν ασφαλή. Σε κάποια σημεία, ωστόσο, οι διαδοχικές ερωτήσεις στομώνουν τη ροή της αφήγησης. Και μια σκέψη για τον ευρηματικό τίτλο καθώς η αναζήτηση της κατάλληλης λέξης μας βασανίζει όλους, δημιουργούς και αναγνώστες: Τα πλάσματα-δασκάλες, στο μυαλό του μικρού μαθητή, ζουν μέσα στο σχολείο, δεν κατοικούν απλώς εκεί.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 5 ετών, περίπου.
Ποια είναι η συγγραφέας
Στο βιογραφικό σημείωμα που συνοδεύει το βιβλίο διαβάζουμε ότι η Αναΐς Ζαφειροπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα, είναι νηπιαγωγός και έχει μεταπτυχιακό στη Σχολική Ψυχολογία και εξειδίκευση στις Μαθησιακές Δυσκολίες. Έχει πάνω από μία δεκαετία εμπειρία στην εκπαίδευση.
 |
|
Η Αναΐς Ζαφειροπούλου, ©εκδόσεις Ίκαρος. |
Γράφοντας στο σημείωμά της ότι από μικρή το μολύβι έγινε «ο μυστικός της συνεργός στα παραμυθοσκαρώματα» δίνει στους αναγνώστες μια ιδέα για τη σχέση της με τη γραφή από νεαρή ηλικία και την αγάπη της για τα παραμύθια.
Ποιος είναι ο εικονογράφος
Ο Βασίλης Κουτσογιάννης είναι ένας από τους πιο ταλαντούχους εικονογράφους της γενιάς του. Γεννήθηκε το 1992 στην Αθήνα όπου μεγάλωσε και σπούδασε Αρχιτεκτονική. Εργάζεται ως εικονογράφος, αλλά παράλληλα δοκιμάζει και άλλες εφαρμογές της τέχνης, όπως αναφέρει στο βιογραφικό του σημείωμα. Έχει συνεργαστεί με εκδοτικούς οίκους στην Ελλάδα και το εξωτερικό, εστιάζοντας κυρίως στα εικονοβιβλία.
 |
|
Ο Βασίλης Κουτσογιάννης, το 2023, όταν είχε υποδεχθεί το 018 στον χώρο εργασίας του. ©Book Press |
Περισσότερα για τον Βασίλη Κουτσογιάννη μπορείτε να διαβάσετε στην αναλυτική συνέντευξή του στο 018 που θα βρείτε εδώ.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Τα μικρά παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας θα γελάσουν αναγνωρίζοντας ίσως και δικές τους σκέψεις για τις δικές τους δασκάλες και δασκάλους, πώς ζουν, τι ανάγκες κι επιθυμίες έχουν, και πώς υπάρχουν εκτός σχολείου. Οι εικόνες του Βασίλη Κουτσογιάννη, πλούσιες σε πληροφορίες και μικρές λεπτομέρειες που απαιτούν πολλές αναγνώσεις για να έρθουν στο προσκήνιο, θα δώσουν πολλές ώρες αναγνωστικού παιχνιδιού στα παιδιά.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι ενήλικες
Όποιος και όποια ενήλικας διατηρεί μια τρυφερή ανάμνηση από την «κυρία» που είχε στην πρώτη δημοτικού ή από οποιαδήποτε άλλη «κυρία» των σχολικών χρόνων που ήταν πάντα εκεί, στην έδρα της αλλά και ανάμεσα στους μαθητές της, παρούσα για να διδάξει, να παίξει, να γελάσει, να αγκαλιάσει, να ενθαρρύνει, να νουθετήσει, να βάλει όρια και στη συνέχεια να τα γκρεμίσει για να τα ξαναφτιάξουν όλοι μαζί, θα βρει στο βιβλίο ένα κομμάτι του εαυτού του και της και θα συγκινηθεί.
Επιλέγοντας το βιβλίο Οι δασκάλες είναι πλάσματα που κατοικούν στα σχολεία οι ενήλικες θα δώσουν την ευκαιρία στα μικρά παιδιά να διασκεδάσουν με μια ιστορία που εκτυλίσσεται στο οικείο σχολικό περιβάλλον, να ανακουφιστούν όπως ο μικρός αφηγητής που ξαναβλέπει τη δασκάλα του στη θέση της, ενώ την ίδια στιγμή θα τα ωθήσει να δουν τη δική τους δασκάλα ως ένα ξεχωριστό «πλάσμα».
* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός.
