Ο Βάρτζακ Πο δείχνει τα νύχια του

Η παιδική ηλικία και η εφηβεία καταλαμβάνουν στη ζωή κάθε ανθρώπου ένα μικρό μόνο μέρος της. Και ευτυχώς. Κατακτώντας βήμα- βήμα και σταδιακά μικρές δόσεις ανεξαρτησίας και αυτονομίας, το παιδί και ακόμη περισσότερο ο έφηβος, από την ηλικία των 11-12 ετών, οπλίζεται με αυτοπεποίθηση, δοκιμάζει τις δυνάμεις του και παίρνει μια γεύση για το τι θα ακολουθήσει. Ορισμένες φορές τα παιδιά βγαίνουν απότομα από τον γυάλινο κόσμο τους και ενίοτε η σύγκρουση με την πραγματικότητα είναι οδυνηρή. Εξίσου συχνά τα στραβοπατήματα οδηγούν στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και έτσι η επιστροφή στη φωλιά γίνεται με θριαμβευτικό τρόπο.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Ο Βάρτζακ Πο είναι ένας καθαρόαιμος γάτος Μπλε Μεσοποταμίας (επινοημένο, αλλά υπέροχο είδος) ο οποίος έχοντας μεγαλώσει στο απόλυτα προστατευμένο περιβάλλον του σπιτιού μιας φιλόζωης κυρίας δεν έχει ιδέα για το τι μπορεί να τον περιμένει «εκεί έξω». Θα το μάθει όταν τα δεδομένα της τακτοποιημένης ζωής της πανέμορφης και σπάνιας οικογένειάς του αλλάξουν με τον θάνατο της κυρίας. Ο νεαρός γάτος που φιλοδοξεί να τιμήσει το όνομα του θρυλικού προγόνου του με τις ιστορίες για τα ανδραγαθήματα του οποίου έχει μεγαλώσει, ζει στη σκιά του μεγάλου του αδελφού που τον υποτιμά και τον υπονομεύει. Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του (τα μάτια του) τον διαφοροποιεί από την οικογένεια αλλά και τον κάνει ακόμη πιο ξεχωριστό.

Ό,τι γνωρίζουμε για το πνεύμα ανεξαρτησίας των γάτων, την αξιοπρέπεια και την ευφυΐα τους, επιβεβαιώνεται θριαμβευτικά στον Βάρτζακ Πο μαγνητίζοντας τον αναγνώστη.

Η επιλογή του SF Said να πλάσει έναν ήρωα που είναι γάτος σπάνιας ράτσας και μάλιστα με καταγωγή από το μέρος του κόσμου που αποτελεί κοιτίδα του πολιτισμού, του προσδίδει μοναδικά χαρακτηριστικά: ο γάτος έχει δυνάμεις, ικανότητες και δεξιότητες εντελώς ξεχωριστές. Ό,τι γνωρίζουμε για το πνεύμα ανεξαρτησίας των γάτων, την αξιοπρέπεια και την ευφυΐα τους, επιβεβαιώνεται θριαμβευτικά στον Βάρτζακ Πο μαγνητίζοντας τον αναγνώστη.

Στην κυρίως αφήγηση της ιστορίας του παρεμβάλλονται μικρότερα σε έκταση κεφάλαια, διακριτά και από την εικονογράφησή τους, που είναι τα κεφάλαια των ονείρων. Σε αυτά ο Βάρτζακ συμφιλιώνεται με το παρελθόν του καθώς συναντάται με τον ένδοξο πρόγονό του Τζαλάλ, κατανοεί τις δυνάμεις του διδασκόμενος τις «δεξιότητες» των γάτων (παραμπομπή στις επτά ζωές) και προετοιμάζεται κάθε φορά για το επόμενο βήμα του. Η λειτουργία τους είναι διπλά σημαντική για τον αναγνώστη: εκτός του ότι περιγράφουν τη διαδικασία σταδιακής ενηλικίωσης του νεαρού Βάρτζακ, συμβάλουν στην κατανόηση των (πολύτιμων) ονείρων στα οποία ο καθένας καταφεύγει αλλά και ανατρέχει ώστε να λύσει απορίες, να συμφιλιωθεί με αλλαγές, να τα βρει εν τέλει με τον εαυτό του.

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται

Το βιβλίο απευθύνεται στα παιδιά ηλικίας 11 ετών και άνω. Μαθητές των τελευταίων τάξεων του δημοτικού αλλά και της Α' και Β' γυμνασίου μπορούν να κατανοήσουν τους συμβολισμούς και τις αναλογίες στην ιστορία του καθαρόαιμου Μπλε Μεσοποταμίας.

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο Βρετανός, ιρακινής καταγωγής, SF Said γεννήθηκε στη Βυρηττό το 1967 αλλά έζησε τα πρώτα του χρόνια στην Ιορδανία. Μεγάλωσε στο Λονδίνο όπου ζει από την ηλικία των 2 ετών. Είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ. Έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος ασχολούμενος με πολιτιστικά θέματα, αρθρογραφεί για βιβλία και γράφει βιβλία για παιδιά. Σε μια πολύ ωραία συζήτησή του (που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Guardian) με μια έφηβη αναγνώστριά του, απάντησε πως για εκείνον «η Μεσοποταμία σημαίνει την αρχική προέλευση, την απαρχή όλων. Αυτό που ήθελα στην πραγματικότητα να κάνω με τον Βάρτζακ Πο ήταν να βάλω τον γάτο να πάει εκεί που βρίσκεται η πηγή όλων των πραγμάτων και να ανακαλύψει την ουσία του να είσαι γάτα».

Ποιος είναι ο εικονογράφος

Ο πολυτάλαντος Βρετανός εικονογράφος, φωτογράφος, γλύπτης, κομίστας και γραφίστας αλλά και μουσικός και σκηνοθέτης Ντέιβιντ Μακ Κην σχεδίασε ατμοσφαιρικές και γοητευτικές φιγούρες γάτων που αποπνέουν δυναμισμό, μυστήριο και αγωνία αλλά και χιούμορ. Ο SF Said έχει πει για τα σχέδια του Μακ Κην πως απέχουν από την εικόνα που είχε ο ίδιος για τον Βάτζακ και πως είναι αναμφίβολα ανώτερα.

Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά

Τα παιδιά θα αγαπήσουν τον Βάρτζακ Πο επειδή είναι σπάνιος, επινοητικός, προσαρμοστικός, πιστός στην οικογένεια αλλά και τους φίλους του και αγαπά την περιπέτεια. Θα τον αγαπήσουν, επίσης, για την ακατανίκητη γοητεία που μόνο ένα αιλουροειδές μπορεί να ασκήσει στον άνθρωπο.

Για ποιο λόγο να το προτιμήσουν οι γονείς

Επιλέγοντας το βιβλίο του SF Said θα δώσουν στα παιδιά τους ένα ολοκληρωμένο μυθιστόρημα με στοιχεία προβληματισμού γύρω από θέματα όπως η έννοια της κατάκτησης της ανεξαρτησίας, οι σχέσεις και οι ισορροπίες μέσα στην οικογένεια και ειδικότερα μεταξύ αδελφών, ο σεβασμός στις παραδόσεις αλλά και η πίστη στις μοναδικές ικανότητες του καθενός. Η ιδέα πως στη ζωή τίποτε δεν χαρίζεται αναδύεται από κάθε σελίδα του βιβλίου στο οποίο κινούνται με δυναμισμό, σβελτάδα και χάρη οι ουρές των πιο γοητευτικών τετράποδων. 

ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ

Βάρτζακ Πο
SF Said
Εικονογράφηση: Dave McKean
Μετφρ: Νοέλα Ελιασά
Εκδόσεις Κέδρος, 2014
ΣΕΛ. 264, Τιμή € 12,00