Τζούλια Ντόναλντσον: «Είμαι το ποντικάκι της ιστορίας, όχι η Γιαγιά Γκρούφαλο»

Η Τζούλια Ντόναλντσον, η πιο επιτυχημένη συγγραφέας της Μεγάλης Βρετανίας, έχει εννιά εγγόνια ηλικίας από 5 έως 16 ετών, οπότε ήταν αναμενόμενο η δημοσιογράφος του Guardian Τζοάνα Μούρχεντ να τη ρωτήσει εάν από όλους τους ήρωες που εμφανίζονται στο νέο της βιβλίο Η γιαγιά γκρούφαλο (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Πατάκη), ταυτίζεται περισσότερο με τη γιαγιά του τίτλου. «Είμαι το ποντικάκι. Το ποντικάκι λέει ιστορίες στο μικρό γκρούφαλο, το οποίο τις λέει στη γιαγιά και η γιαγιά με τη σειρά της τις ξαναλέει. Έχουμε τρεις παραμυθάδες στο βιβλίο – όλους εκτός από το γκρούφαλο», λέει περιγράφοντας το βιβλίο της.

Με έμπνευση από τις «Χίλιες και μία νύχτες» και σχέδια για τα βιβλία μετά το Γκρούφαλο

Στο βιβλίο, το γκρούφαλο και το μικρό του περιμένουν την άφιξη της γιαγιάς, οπότε ξεκινούν να ετοιμάζουν το τραπέζι του καλωσορίσματος. Το ποντικάκι, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας Το γκρούφαλο (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Πατάκη), που αποτέλεσε την αρχή της σειράς με περισσότερα από 18,2 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, πρέπει αυτή τη φορά να σκαρφιστεί μια λύση για να μην βρεθεί στο κυρίως πιάτο. Έμπνευση για το τρίτο παραμύθι, όπως αποκάλυψε η Ντόναλντσον, αποτέλεσε η φιγούρα της Σεχραζάντ από τις Χίλιες και μία νύχτες.

Το ενδιαφέρον για τους λάτρεις των ιστοριών της Ντόναλντσον είναι ότι οι ιστορίες που αφηγείται ο κάθε χαρακτήρας προέρχονται από τα υπόλοιπα βιβλία της συγγραφέα: από τα Μια σκούπα, μα τι σκούπα!, Μαϊμουδομπερδέματα (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Πατάκη, αμφ.) κλπ. Μιλώντας για αυτή την επιλογή, η Ντόναλντσον εξήγησε: «Μου ήρθε η ιδέα από τη Σεχραζάντ και τις Χίλιες και μία νύχτες (σ.σ. η Σεχραζάντ αφηγείται ιστορίες κάθε νύχτα μέχρι το ξημέρωμα χωρίς να τις ολοκληρώνει για να γλιτώσει τη ζωή της καθώς έτσι αναβάλλεται η εκτέλεσή της), και στην αρχή δεν μπορούσα να σκεφτώ ποιες ιστορίες θα έλεγαν – και τότε αποφάσισα: γιατί να μην χρησιμοποιήσω τις δικές μου ιστορίες; Έτσι, δεν θα δυσκολευτεί και ο Άλεξ Σέφλερ, ο εικονογράφος του Γκρούφαλο και σταθερός συνεργάτης της Ντόναλντσον], μιας και έχει ήδη κάνει τις εικόνες».

• Διαβάστε επίσης: Η «Γιαγιά Γκρούφαλο» έρχεται για να μείνει: Τρίτη ιστορία με το αγαπημένο τέρας από τη Τζούλια Ντόναλντσον και τον Άξελ Σέφλερ

Από την ελληνική έκδοση

Το βιβλίο μιλά για τη σημασία των ιστοριών, αλλά όχι με διδακτισμό. Σε μια περίοδο που έρευνες δείχνουν πως τα παιδιά στη Μεγάλη Βρετανία διαβάζουν όλο και λιγότερο, καθώς η ανάγνωση για λόγους ευχαρίστησης υποχωρεί, η Ντόναλντσον διαπιστώνει ότι συχνά οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά αντιμετωπίζονται σαν «εκπαιδευτές». Έχουμε γυρίσει πίσω στη βικτωριανή εποχή».

Γυρίζοντας και η ίδια πίσω στο χρόνο, θα συναντήσει τον εαυτό της το 1999, όταν σε ηλικία 51 ετών και με ένα βιβλίο στα χέρια, είχε απαντήσει στην ερώτηση ενός δημοσιογράφου που ήθελε να μάθει ποια ήταν η ευχή της για το millenium, τη νέα χιλιετηρίδα που όλοι ανέμεναν. Η Ντόναλντσον είχε απαντήσει αστειευόμενη ότι ήλπιζε πως το επόμενο βιβλίο της θα γινόταν «κλασικό» αλλά ότι αμέσως είχε προσθέσει: «Πλάκα κάνω!» για να μην ακουστεί υπερφίαλη. 27 χρόνια αργότερα η ευχή της έχει πραγματοποιηθεί και με το παραπάνω. 

Αναφορικά όμως, με το πώς εκλαμβάνει την απόλυτη υπεροχή της στην κατηγορία των εικονογραφημένων βιβλίων για μικρά παιδιά, η Ντόναλντσον απαντά στην ερώτηση για το αν την προβληματίζει το γεγονός ότι ως «παγκόσμια πρωταθλήτρια στην παγκόσμια παιδική λογοτεχνία» ίσως να μην αφήνει χώρο σε άλλους δημιουργούς ή να αποτρέπει νέες φωνές να ακουστούν. Και λέει με χιούμορ: «Ανησυχώ μη καμιά νύχτα, κάποιος άλλος συγγραφέας με μαχαιρώσει πισώπλατα» για να συνεχίσει ότι όντως την προβληματίζει αυτή η υπεσυγκέντρωση του ενδιαφέροντας στο δικό της έργο. Σε αυτή την κατεύθυνση, λέει ότι στο πλαίσιο του «Εθνικού Έτους Ανάγνωσης» θα παρουσιάσει μια λίστα προτάσεων με εικονογραφημένα βιβλία κανένα από τα οποία δεν θα είναι δικό της. 

Η Γιαγιά γκρούφαλο θα είναι το τελευταίο βιβλίο με τους συγκεκριμένους ήρωες, όμως η Ντόναλντσον θα συνεχίσει να γράφει. Το αμέσως επόμενο βιβλίο της με τίτλο Winifred Duck θα κυκλοφορήσει στις αρχές του 2027. Είναι μια ιστορία βασισμένη σε πραγματικό γεγονός, την πτώση ενός εμπορευματοκιβωτίου στον ωκεανό που είχε σαν αποτέλεσμα να σκορπίσει ένα φορτίο με παιχνίδια για το μπάνιο, κυρίως πλαστικά παπάκια, η περιπλάνηση των οποίων συνέβαλε όμως ώστε οι ωκεανογράφοι να αντλήσουν σημαντικά στοιχεία για την κατανόηση των θαλάσσιων ρευμάτων.

Το πιο προσωπικό όμως έργο της που θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα, σε περίπου δύο χρόνια, θα έχει τον τίτλο Baby grandpa (Μωρό παππούς) και θα είναι μια ιστορία αφιερωμένη στον εκλιπόντα σύζυγό της και στον εγγονό της που πήρε το όνομά του. Η συγγραφέας των παγκόσμιων επιτυχιών συμπληρώνει αυτές τις μέρες τα 78 της χρόνια και λέει: «Θα συνεχίσω να γράφω όσο είμαι σε φόρμα, όσο έχω ακόμη το μυαλό μου».