Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.
Της Ελένης Κορόβηλα
Αυτή την εβδομάδα «Ο κρεμμυδάκης και η παρέα του» του Τζάνι Ροντάρι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ο Κρεμμυδάκης είναι ένα θαρραλέο νεαρό κρεμμύδι, γιος του Κρεμμύδαρου που μεγαλώνει στα χρόνια της βασιλείας του πρίγκιπα Λεμόνη, οποίος με την ξινίλα του και την υπεροψία του έχει διαβρώσει την κοινωνία, αντιστρέφοντας το καλό και το κακό, επιβάλλοντας ένα παράλογο καθεστώς. Κυριαρχεί η ανηθικότητα και η διαφθορά ενώ το καλό και το δίκιο τιμωρούνται. Ο νεαρός θα επαναστατήσει καθώς δεν αποδέχεται τον παραλογισμό και θα παλέψει για να τον ανατρέψει και να επαναφέρει στην κοινωνία αξίες όπως η συνοχή, η αξιοπρέπεια, η συναδέλφωση και η δικαιοσύνη. Φρούτα και λαχανικά ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους έχουν τη δική τους θέση στα αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Το βιβλίο κινείται σε έναν συμβολικό τόπο και μέσω των συμβολισμών βάζει τα ίδια τα παιδιά στο πνεύμα μιας αντίστασης που είναι εφικτή με τη δύναμη της φαντασίας και όχι με βίαια μέσα.
Η δημιουργικότητα, ως εργαλείο αντιμετώπισης των προβλημάτων, γίνεται στο έργο του Ροντάρι κινητήριος μοχλός για τους εκπαιδευτικούς του στόχους. Ταυτόχρονα, οδηγεί τα παιδιά μέσω των βιβλίων του που τους προσφέρουν λυτρωτικό γέλιο να κατανοήσουν ό,τι τα προβληματίζει και κυρίως να αντιληφθούν ότι μπορούν να το αντιμετωπίσουν με εφευρετικότητα και πίστη στις αξίες της αλληλεγγύης, της φιλίας και της δικαιοσύνης.
Το βιβλίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1951, ενώ στα ελληνικά την πρώτη του μετάφραση υπέγραφε το 1980 η Άλκη Ζέη.
Ο Κρεμμυδάκης και η παρέα του (Il Romanzo di Cipollino ή όπως επικράτησε μεταγενέστερα Le Avventurre di Cipollino) είναι από τα πρώτα βιβλία του σπουδαίου Ιταλού Τζάνι Ροντάρι (1920-1980) με το οποίο έγινε ευρύτερα γνωστός. Ως χαρακτήρας ο Κρεμμυδάκης πρωτοεμφανίστηκε το 1950 στις ιστορίες που δημοσίευε ο Ροντάρι σε συνέχειες στο εβδομαδιαίο περιοδικό για παιδιά Il Pioniere σε συνεργασία με τον εικονογράφο Ραούλ Βερντίνι. Το βιβλίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1951, ενώ στα ελληνικά την πρώτη του μετάφραση υπέγραφε το 1980 η Άλκη Ζέη.
Η έμπειρη μεταφράστρια Δήμητρα Δότση έχει κάνει με επαγγελματισμό λεπτοδουλειά πάνω σε ένα κείμενο που διανύει την έβδομη δεκαετία του: και μόνο η έμμετρη απόδοση των τίτλων των κεφαλαίων αρκεί για να μεταδοθούν στον αναγνώστη το κέφι και η εφευρετικότητα με τα οποία προσέγγισε το πνεύμα του Ροντάρι.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται κατά κόρον σε παιδιά που αγαπούν το διάβασμα και το απολαμβάνουν, ηλικίας 8 ετών και άνω. Μπορεί όμως να κινητοποιήσει και διστακτικούς μικρούς αναγνώστες, με το κέφι και τη θεατρικότητά του.
Ποιος είναι ο Τζάνι Ροντάρι
Ο Τζάνι Ροντάρι γεννήθηκε στην μικρή πόλη Ομένια κοντά στη Νοβάρα της βόρειας Ιταλίας το 1920 και πέθανε πρόωρα στη Ρώμη το 1980. Δάσκαλος από πολύ νέος, δημοσιογράφος και συγγραφέας, ο Ροντάρι έχει διαβαστεί από εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο. Εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας το 1944 και από το 1948 άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα του κόμματος L'unita, ενώ σύντομα ανέλαβε υπεύθυνος ενός περιοδικού για παιδιά, του Il Pioniere (Ο Πρωτοπόρος). Αφιερώθηκε στη συγγραφή βιβλίων για παιδιά, γνώρισε μεγάλη αναγνώριση. Το 1970 του απονεμήθηκε το βραβείο Άντερσεν, η μεγαλύτερη τιμητική διάκριση για συγγραφέα βιβλίων για παιδιά.
Ποια είναι η εικονογράφος
Η Μανουέλα Σαντίνι (1975) ανέλαβε να εικονογραφήσει τον Κρεμμυδάκη της νέας εποχής. Η ίδια λέει πως πηγή έμπνευσής της και οδηγός για τη δουλειά της παρέμεινε η εικονογράφηση του Βερτίνι. Το αρχικό, απλό σχεδιαστικά αλλά πολύ αποτελεσματικό περιβάλλον, αποτέλεσε για τη Σαντίνι τον καμβά για να αναδείξει τη λεπτή ειρωνεία του Κρεμμυδάκη, το ανατρεπτικό του χιούμορ και τον βαθύ σχολιασμό του για τα κακώς κείμενα μιας κοινωνίας που έχει βυθιστεί στη διαφθορά.
Η Μανουέλα Σαντίνι αποφοίτησε από τη Σχολή Καλών Τεχνών της Μπολόνια το 2000. Εργάζεται ως εικονογράφος και έχει συνεργαστεί με πολλούς εκδοτικούς οίκους στην Ιταλία ενώ διδάσκει σχέδιο. Έχει εικονογραφήσει επίσης το βιβλίο του Ζαν Ζιονό Ο άνθρωπος που φύτευε δέντρα.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Το βιβλίο αγαπιέται και από τα σημερινά παιδιά επειδή τους προσφέρει έναν αστείο, ανατρεπτικό και ταυτόχρονα πειστικό ήρωα που τα εμπνέει και τα προβληματίζει ώστε να εντοπίζουν τους κατεργάρηδες και να τους τοποθετούν εκεί που τους αξίζει.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι γονείς
Ο Κρεμμυδάκης και η παρέα του είναι ίσως το βιβλίο του Ροντάρι με την μεγαλύτερη διαχρονικότητα. Αφηγούμενος έναν τίμιο αγώνα για το δίκαιο και την επαναφορά της αξιοπρέπειας, ο πρωτοπόρος Ιταλός δημιουργός προσέφερε στα παιδιά της μεταπολεμικής Ευρώπης (αλλά και σε όλες τις επόμενες γενιές) μια ξεκαρδιστική αλλά και ελπιδοφόρα κι αισιόδοξη εκδοχή του τι σημαίνει δίνω, χωρίς να χρησιμοποιώ βία, τον δίκαιο αγώνα.
* Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος
