PAPADOPOULOS RENNER ALEPOU728

Για το εικονογραφημένο βιβλίο «Η μεγάλη κακιά αλεπού» (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Παπαδόπουλος) του βραβευμένου για την ταινία κινουμένων σχεδίων «Ερνέστ και Σελεστίν» (2012) Μπενζαμέν Ρενέρ. Το βιβλίο έχει επίσης μεταφερθεί στον κινηματογράφο (2017). 

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου

Το βιβλίο του Γάλλου κομίστα και σκηνοθέτη ταινιών animation Μπενζαμέν Ρενέρ Η μεγάλη κακιά αλεπού (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, εκδ. Παπαδόπουλος) είναι μια σύγχρονη, αρκετά «πειραγμένη» διδαχή για την αγάπη. Για την αγάπη που έρχεται από εκεί που δεν το περιμένει κανείς, χωρίς να ευτελίζεται σε κλισέ και παραφθαρμένες, μπανάλ εκφάνσεις. Γιατί αν και ο κόσμος των ανθρώπων φαίνεται πως «πλέον είναι εξαιρετικά εχθρικός, ανταγωνιστικός, διαμεσολαβημένος, χειριστικός», ωστόσο οι νησίδες του καλού είναι τόποι που αναδύονται αναπάντεχα, απροσδόκητα, απροσχεδίαστα.

[...] μια σειρά από ζώα παρουσιάζονται με ανθρωπολαλιά, με τους δικούς τους μοναδικούς, αυθόρμητους και (αυτο-) σαρκαστικούς χαρακτήρες.

Η πονηρή και κατεργάρα αλεπού, που πρωταγωνιστεί σε αυτό το long form comic, ένα αναπτυγμένο κόμικ που κινείται ανάμεσα στο κόμικ και το γκράφικ νόβελ, είναι το παράδειγμα μιας τέτοιας αναπάντεχης αλλαγής. Η αλεπού του Ρενέρ αντιπροσωπεύει επάξια το είδος της, όπως αυτό συνήθως παρουσιάζεται στον κόσμο του θεάματος και του βιβλίου, συνοδευόμενο φυσικά από την απαραίτητη ανθρωπομορφική επένδυση.

«Η μεγάλη κακιά αλεπού» του Μπενζαμέν Ρενέρ – Η αγάπη δεν είναι πολιτικά ορθή. Ούτε και η αυτογνωσία

Στο ίδιο βιβλίο ο δεσποτικός λύκος-μάνατζερ, οι φλεγματικοί, φύλακες σκύλοι ενός πολυπληθούς κοτετσιού, οι δυναμικές κότες, που εξασκούνται στην αυτοάμυνα και τα ευέλικτα κοτοπουλάκια, ένας μελλοθάνατος κούκος με άποψη, αλλά και ένα υπονομευτικό γουρούνι, κοντολογίς μια σειρά από ζώα παρουσιάζονται με ανθρωπολαλιά, με τους δικούς τους μοναδικούς, αυθόρμητους και (αυτο-) σαρκαστικούς χαρακτήρες.

Ένα αντισυμβατικό, μη αναμενόμενο παραμύθι

Οι αναγνώστες ας μην βιαστούν να κατηγοριοποιήσουν το εικονοπαραμύθι του Ρενέρ, στα συμβατικά του είδους. Ο τρόπος που ο συγγραφέας χτίζει και εξελίσσει την ιστορία είναι μη αναμενόμενος, με συγκρούσεις, πλοκή, ανατροπές και παραδοξότητες, επομένως έντονα δραματικός, αλλά σε καμιά περίπτωση μελοδραματικός. Μέχρι την τελευταία σελίδα όλα έχουν αλλάξει και εξελιχθεί. Οι χαρακτήρες και οι σχέσεις τους, μαζί με αυτούς και οι αναγνώστες, ανεξαρτήτου ηλικίας. Κανείς δεν βρίσκεται εκεί από όπου ξεκίνησε.

Η αλεπού, αν και ικανή κυνηγός, στην ουσία εμποδίζει τον εαυτό της να είναι αποτελεσματική.

Η αλεπού ξεκινά την περιπέτεια με αφορμή την πείνα της. Η κυνηγετική της πορεία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιεικώς αποτυχημένη. Ακόμα και τα υποψήφια θηράματα τη λοιδορούν, καθώς δηλώνουν την προτίμησή τους να φαγωθούν από κάποιον θηρευτή που τιμά το… όνομά του, το λύκο για παράδειγμα. Αυτός έρχεται ως αυθεντία να καθοδηγήσει την αλεπού στη μεγάλη επίθεση στο κοτέτσι με τις ατρόμητες κότες και τα σκυλιά-φύλακες με τις φιλοσοφικές αναζητήσεις. Η αλεπού, αν και ικανή κυνηγός, στην ουσία εμποδίζει τον εαυτό της να είναι αποτελεσματική. Ίσως φταίει η συνεχής ενδοσκόπηση, ίσως να είναι θέμα αυτοπεποίθησης. Πάντως με την πατρωνία και υπό τον φόβο του αδίστακτου, πλην κατασταλαγμένου λύκου δοκιμάζει τις δυνάμεις της και καταφέρνει να αρπάξει τρία αυγά! Για να έχει όμως... «κρέας» η υπόθεση (αντίστοιχα με το «ψωμί») η αλεπού υποχρεώνεται από τον υποψήφιο συνδαιτυμόνα-λύκο να τα μεγαλώσει, τόσο ώστε να είναι σε ηλικία φαγητού! Εκεί όμως τα πράγματα λοξοδρομούν και το τέλος είναι πολύ διαφορετικό από ό,τι θα φανταζόταν κανείς, καθώς απάδει τόσο από την προδιαγεγραμμένη πορεία της φύσης, όσο και από οποιαδήποτε γλυκερή, ρομαντική κοινοτοπία.

renner grd mechant renard

Ο Γάλλος κομίστας και σκηνοθέτης ταινιών animation Μπενζαμέν Ρενέρ γεννήθηκε το 1983 και είναι απόφοιτος της Σχολής Καλών Τεχνών της Ανγκουλέμ με ειδικότητα στα κόμικ. Το 2012 βραβεύτηκε με το κινημαγραφικό βραβείο Σεζάρ καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων «Έρνεστ και Σελεστίν», ενώ για τη «Μεγάλη κακιά αλεπού» έχει λάβει το βραβείο κόμικ της Fnac. 

Διάλογοι με νεύρο, εικονογράφηση που ενισχύει το αφηγηματικό πλαίσιο

Ο Φίλιππος Μανδηλαράς, πολύπειρος μεταφραστής και συγγραφέας βιβλίων για παιδιά, έχει αναλάβει τη μετάφραση και αποδίδει με άποψη τόσο το λόγο του Ρενέρ, όσο και την ουσία. Η ελληνική απόδοση δεν φείδεται των ποικίλων και ελκυστικών διαλεκτικών αποχρώσεων, ενώ κρατά τον τόνο της αφήγησης σε ένα μεταίχμιο μεταξύ του λογοτεχνικού υποστρώματος και της φόρμας των κόμικ.

υπάρχουν δραματικές καμπές που εμπλουτίζουν την υπόθεση, επιβραδύνοντας τεχνικά τη λύση. Έτσι μεγιστοποιείται και η αναγνωστική απόλαυση, ενώ συγχρόνως οι χαρακτήρες αποκτούν πυκνότητα.

Οι διάλογοι του Ρενέρ διαθέτουν νεύρο, ανατρεπτική διάθεση, μπόλικες δόσεις αυτοσαρκασμού και ψυχολογικών αυξομειώσεων, εξυπνάδα. Είναι προσεκτικά κτισμένοι. Ο συγγραφέας δεν βιάζεται να αποκαλύψει την κατάληξη των γεγονότων. Αντιθέτως, υπάρχουν δραματικές καμπές που εμπλουτίζουν την υπόθεση, επιβραδύνοντας τεχνικά τη λύση. Έτσι μεγιστοποιείται και η αναγνωστική απόλαυση, ενώ συγχρόνως οι χαρακτήρες αποκτούν πυκνότητα. Η εικονογράφηση είναι του ίδιου του Ρενέρ, ο οποίος ουσιαστικά επαυξάνει την πλοκή, ελέγχει όλο το αφηγηματικό πλαίσιο, ενώ βοηθάει μικρούς και μεγάλους αναγνώστες, να προσεγγίσουν και να «διαβάσουν» το βιβλίο με ανοιχτό πνεύμα και ελευθερία.

Η μεγάλη κακιά αλεπούΟ Ρενέρ, στη Μεγάλη κακιά αλεπού, λειτουργεί ως σκηνοθέτης ενός δράματος με παράδοξα ευτυχές τέλος, που διαθέτει υψηλό δείκτη χιούμορ και ενσυναίσθησης. Ανήκει στους δημιουργούς που αποτάσσονται συνειδητά τον στείρο καθωσπρεπισμό που επιβάλλει με επιμονή, η σύγχρονη, εξουσιαστική μορφή της πολιτικής ορθότητας στην τέχνη. Αφήνει την ιστορία του να «αναπνεύσει» ελεύθερα, να συναντηθεί με τους αναγνώστες αβίαστα, να την αγαπήσουν κριτικά.

Η μεγάλη κακιά αλεπού έχει μεγάλη καρδιά. Δραπετεύει από τα καλούπια του συνηθισμένου, διευρύνει την έννοια της φιλελεύθερης αποδοχής.


 * Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι θεατρολόγος-εκπαιδευτικός και κριτικός θεάτρου.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πώς είναι να είσαι έφηβος και κουίρ; Οι «Νικ και Τσάρλι» του Heartstopper δίνουν την καλύτερη απάντηση

Πώς είναι να είσαι έφηβος και κουίρ; Οι «Νικ και Τσάρλι» του Heartstopper δίνουν την καλύτερη απάντηση

Με αφορμή το γκράφικ νόβελ «Heartstopper» της Alice Oseman που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα αλλά και το νεανικό (YA) μυθιστόρημά της «Νικ και Τσάρλι». Μια σειρά γκράφικ νόβελ για όλη την οικογένεια, αντίδοτο στην ομοφοβία και εξολοθρευτής στερεοτύπων, που έγινε με μεγάλη επιτυχία και τηλεοπτική σειρ...

«Δρ. ΠΑΠ» του Πέτρου Χριστούλια – Ένα γκράφικ νόβελ για τη ζωή και το έργο του γιατρού Γ. Ν. Παπανικολάου

«Δρ. ΠΑΠ» του Πέτρου Χριστούλια – Ένα γκράφικ νόβελ για τη ζωή και το έργο του γιατρού Γ. Ν. Παπανικολάου

Για το graphic novel του Πέτρου Χριστούλια «Δρ. ΠΑΠ - Η ζωή του πρωτοπόρου γιατρού Γ. Ν. Παπανικολάου» (εκδ. Παπαδόπουλος).

Γράφει η Ευλαλία Πάνου

Στο graphic novel  ...

Η ασπρόμαυρη γοητεία των manga – Κοφτοί διάλογοι και δράση για εφήβους

Η ασπρόμαυρη γοητεία των manga – Κοφτοί διάλογοι και δράση για εφήβους

Αγαπημένο ανάγνωσμα εφήβων που βαριούνται τις σελίδες χωρίς εικόνα και προτιμούν κοφτούς διαλόγους και δράση. Προσοχή: μια δόση βίας, αναμενόμενη.

Της Αναστασίας Καμβύση

Café Occult
Oh Rhe Bar...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Σαν στο σπίτι σου» της Σίγκνε Τορπ: Μαθήματα αρχιτεκτονικής ανθρωπολογίας σε ένα βιβλίο για παιδιά

«Σαν στο σπίτι σου» της Σίγκνε Τορπ: Μαθήματα αρχιτεκτονικής ανθρωπολογίας σε ένα βιβλίο για παιδιά

Για το εικονογραφημένο βιβλίο γνώσεων «Σαν στο σπίτι σου» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μάρτης) της Σίγκνε Τορπ. 

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου

Η Σίγκνε Τορπ [Signe Torp] είναι Νορβηγίδα συγγραφέας και εικονογράφος παιδικών βιβλίων. Μεγάλωσε στο Όσλο όπ...

«Μάθε, παιδί μου, γράμματα» – γιατί διαβάζουν ή δεν διαβάζουν τα παιδιά μας

«Μάθε, παιδί μου, γράμματα» – γιατί διαβάζουν ή δεν διαβάζουν τα παιδιά μας

Για το βιβλίο του κοινωνιολόγου Νίκου Παναγιωτόπουλου «Μάθε, παιδί μου, γράμματα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για κάτι που σίγουρα σε έχει απασχολήσει, είτε έχεις παιδί είτε όχι. Άλλωστε, παιδιά υπήρξ...

«Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;» του Θεόδωρου Παπακώστα (κριτική) – Ο αρχαίος κόσμος σαν διασκεδαστικό ταξίδι

«Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;» του Θεόδωρου Παπακώστα (κριτική) – Ο αρχαίος κόσμος σαν διασκεδαστικό ταξίδι

Για το βιβλίο του Θεόδωρου Παπακώστα «Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;» (εικονογράφηση: Lawrence Elwick, εκδ. Key Books).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Τα ασανσέρ ανεβαίνουν, αλλά και καταβαίνουν. Μπαίνουν μέσα άνθρ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δώδεκα βιβλία για να διαβάσουν τα παιδιά στις διακοπές του Πάσχα: Χωρίς λαγούς και σοκολατένια αβγά αλλά με πολλή αγάπη

Δώδεκα βιβλία για να διαβάσουν τα παιδιά στις διακοπές του Πάσχα: Χωρίς λαγούς και σοκολατένια αβγά αλλά με πολλή αγάπη

Μια επιλογή δώδεκα βιβλίων για να προσφέρουμε στα παιδιά για τις γιορτές του Πάσχα. Βιβλία που δεν αντλούν τη θεματική τους από τις παραδόσεις και τα έθιμα των ημερών αλλά εμφορούνται από μηνύματα αγάπης, αλληλεγγύης, δικαιοσύνης και ειρήνης.

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα

...

«Ο Αόρατος Τονίνο» του Τζάνι Ροντάρι – Το παραμύθι και η παράσταση: Μήπως δεν είναι και τόσο τραγικό να κάνεις λάθη;

«Ο Αόρατος Τονίνο» του Τζάνι Ροντάρι – Το παραμύθι και η παράσταση: Μήπως δεν είναι και τόσο τραγικό να κάνεις λάθη;

«Ο Αόρατος Τονίνο» του Τζάνι Ροντάρι ανεβαίνει στο Από Μηχανής Θέατρο σε θεατρική διασκευή Σοφιάννας Θεοφάνους και σκηνοθεσία Δημήτρη Μυλωνά. 

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου

Ο Τζάνι Ροντάρι είναι διαχρονικά μοντέρνος, αναπάντεχα κλασικός, και μοιάζει ν...

«Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου – Ένα αλλιώτικο παραμύθι και μια ξεχωριστή παράσταση

«Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου – Ένα αλλιώτικο παραμύθι και μια ξεχωριστή παράσταση

Για το παραμυθι «Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μάρτης και την θεατρική μεταφορά του παραμυθιού από την Ομάδα Ρετρό σε μια παράσταση που ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου 

...

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ