«Είναι ελπιδοφόρο να βλέπουμε τέτοια αφοσίωση και ταυτόχρονα, είναι λυπηρό το γεγονός ότι τα σημερινά παιδιά κληρονομούν τόσο σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα. Είμαστε όμως αισιόδοξες. Υπάρχει τόση πολλή θέληση στον κόσμο να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο» λένε οι Σουηδές συγγραφείς Καμίλα και Έρικα Χίντμποργκ. Το βιβλίο τους «Τα εσώρουχα της θάλασσας» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Συνέντευξη στην Αγγελική Δημοπούλου
Οι Σουηδές συγγραφείς και αδερφές Καμίλα και Έρικα Χίντμποργκ (Camilla και Erica Hindborg) γράφουν παιδικά βιβλία σε ομοιοκαταληξία, με θέμα επίκαιρα οικολογικά ζητήματα. Έχουν ασχοληθεί επαγγελματικά με τον τομέα της μέριμνας για το φυσικό περιβάλλον, ενώ ταυτόχρονα είναι λάτρεις της υπαίθρου και της περιπέτειας. Τα εσώρουχα της θάλασσας (εικονογράφηση: Άγκνες Άσπλουντ/Agnes Asplund) κέρδισαν το περιβαλλοντικό βραβείο του δήμου Γιόνσεπινγκ (Jönköpings) και είναι το πρώτο τους βιβλίο που κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε μετάφραση Γιώτας Ποταμιάνου.
Το βιβλίο σας Τα εσώρουχα της θάλασσας εκδόθηκε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν. Πώς νιώθετε γι’ αυτήν την έκδοση και τι σημαίνει για εσάς μια νέα μετάφραση του βιβλίου;
Είναι τόσο συναρπαστικό που υπάρχουν εκδότες βιβλίων στην Ευρώπη που ενδιαφέρονται να εκδώσουν το παιδικό μας βιβλίο. Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να ονειρευτούμε μια μετάφραση στα ελληνικά. Είναι συγκινητικό, σαν η μικρή μας δημιουργία να μεγάλωσε, να απέκτησε τη δική της ζωή και τώρα να βγαίνει στον μεγάλο κόσμο χωρίς εμάς. Είμαστε τόσο ευγνώμονες και αυτό μας εμπνέει πραγματικά να συνεχίσουμε να δημιουργούμε.
Είναι μια ιστορία για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος με πρωταγωνίστρια την Μπίγκαν, την αχινό. Πώς προέκυψε η έμπνευση για αυτήν την ιστορία;
Το έναυσμα δόθηκε από μια εργασία για το σπίτι από ένα μαθητικό βιβλίο. Υποτίθεται ότι θα γράφαμε ένα παιδικό βιβλίο σε ομοιοκαταληξία και θα έπρεπε να ξεκινά με το «Κάτω από τη θάλασσα, ανάμεσα σε βράχους και σε φύκια». Προς μεγάλη μας χαρά, τα φύκια στα σουηδικά ομοιοκαταληκτούν με τα ανδρικά εσώρουχα και σύντομα γεννήθηκε η ιδέα ότι η ιστορία θα μπορούσε να αφορά θαλάσσια σκουπίδια.
Το θέμα προέκυψε φυσικά, καθώς και οι δύο ενδιαφερόμαστε για περιβαλλοντικά ζητήματα και δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους. Ζούμε επίσης στη δυτική ακτή της Σουηδίας, όπου τα σκουπίδια στον ωκεανό αποτελούν μεγάλο πρόβλημα. Μία από τις πιο γεμάτες με σκουπίδια παράκτιες περιοχές της Ευρώπης βρίσκεται εδώ, κατά μήκος των ακτών μας. Τα σκουπίδια προέρχονται από τοπικές πηγές, αλλά μεταφέρονται επίσης με τα ρεύματα και τους ανέμους από μακριά. Είναι ένα πραγματικά θλιβερό θέαμα.
Ποιες είναι οι σκέψεις σας όταν φαντάζεστε ένα παιδί να διαβάζει το βιβλίο; Έχετε μιλήσει με παιδιά για την ιστορία σας και πώς αντέδρασαν;
Ακούμε αρκετά συχνά από παιδιά και δασκάλους ότι Τα εσώρουχα της θάλασσας είναι ένα βιβλίο ταυτόχρονα αστείο και τραγικό. Είχε πολύ καλή υποδοχή στη Σουηδία και χρησιμοποιείται ως εκπαιδευτικό υλικό σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία. Έχουμε κερδίσει ακόμη και το Νόμπελ Λογοτεχνίας σε ένα νηπιαγωγείο, με το σκεπτικό ότι το βιβλίο είναι «καλό από την αρχή μέχρι και το τέλος». Κι αυτό είναι το μόνο που επιθυμούμε: να κάνουμε τα παιδιά να γελούν και να τα εκπαιδεύουμε για τον πλανήτη μας, ταυτόχρονα.
Παρουσιάζουμε ένα πρόβλημα, αλλά και μια λύση.
Γενικά θίγετε οικολογικά ζητήματα στα βιβλία σας. Πόσο σημαντικό πιστεύετε ότι είναι αυτές οι ιστορίες να λέγονται από πολύ μικρή ηλικία;
Πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντικό να ευαισθητοποιούμε το κοινό σε νεαρή ηλικία, αλλά με τον σωστό τρόπο. Πολλοί νέοι ήδη παλεύουν με το άγχος για το κλίμα και έχουν ανησυχίες για το μέλλον. Προσπαθούμε να γράψουμε τις ιστορίες μας με έναν διασκεδαστικό και ελπιδοφόρο τρόπο, κατάλληλο για την ηλικιακή ομάδα που αναφερόμαστε. Παρουσιάζουμε ένα πρόβλημα, αλλά και μια λύση. Για παράδειγμα, στο δεύτερο βιβλίο μας, ο αναγνώστης ακολουθεί μια εξαντλημένη μέλισσα, καθώς αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες απειλές για τους επικονιαστές. Τελικά, διασώζεται από παιδιά προσχολικής ηλικίας που έχουν δημιουργήσει ένα «εργοστάσιο γύρης» στην αυλή του σχολείου τους, δηλαδή εργάζονται με τη βιοποικιλότητα.
Υπάρχει τόση πολλή θέληση στον κόσμο να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο.
Είναι προφανές ότι αυτά τα θέματα προκαλούν πολλές σκέψεις και συναισθήματα στους νεαρούς αναγνώστες μας, και είναι εξίσου προφανές ότι τα παιδιά έχουν μια πολύ ισχυρή αίσθηση του «σωστού και του λάθους». Είναι ελπιδοφόρο να βλέπουμε τέτοια αφοσίωση και ταυτόχρονα, είναι λυπηρό το γεγονός ότι τα σημερινά παιδιά κληρονομούν τόσο σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα, στην πρόκληση των οποίων δεν έχουν καμία συμμετοχή. Είμαστε όμως αισιόδοξες. Υπάρχει τόση πολλή θέληση στον κόσμο να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο.
Είστε συν-συγγραφείς. Πώς αποφασίσατε να γράφετε ιστορίες για παιδιά μαζί;
Στην αρχή γράφαμε ξεχωριστά. Αλλά όταν μία από εμάς παρακολούθησε ένα μάθημα συγγραφής παιδικών βιβλίων και χρειάστηκε βοήθεια με την ομοιοκαταληξία, συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν πιο εύκολο να γράφουμε μαζί και, πάνω απ' όλα, ότι ήταν τόσο διασκεδαστικό. Γελάμε πολύ όταν δημιουργούμε. Το να γράφεις για παιδιά είναι επίσης εξαιρετικά διασκεδαστικό. Όλα μπορούν να συμβούν. Μπορείς να είσαι εντελώς ελεύθερη από αναστολές. Όσο πιο τρελό το έργο, τόσο το καλύτερο. Είναι τόσο απελευθερωτικό.
Κατά τη γνώμη σας, έχει η λογοτεχνία τη θέση που πρέπει στην εκπαίδευση των παιδιών σήμερα; Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να δείτε να αλλάζει;
Αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η ανάγνωση μπορεί να αναπτύξει τη φαντασία ενός παιδιού και να αυξήσει την κατανόησή του για τον κόσμο γύρω του με έναν τρόπο που είναι εύκολα προσβάσιμος. Εκτός από την ανάπτυξη των δικών του αναγνωστικών δεξιοτήτων και λεξιλογίου, στην οποία βοηθάει φυσικά. Ποτέ δεν έχεις διαβάσει αρκετά, έτσι δεν είναι;
