Κάθε χρόνο το Λεξικό της Οξφόρδης ανακοινώνει τη «λέξη της χρονιάς» για το έτος που μόλις έχει ολοκληρωθεί. Εκτός από το τι πιστεύει το ενήλικο κοινό που σφυγμομετρεί ο βρετανικός θεσμός, το ίδιο γίνεται και με τα παιδιά. Για το 2022, η λέξη της χρονιάς για τα παιδιά, σύμφωνα με την έρευνα του Oxford University Press (OUP), του μεγαλύτερου πανεπιστημιακού εκδοτικού οίκου, ήταν «Queen», Βασίλισσα.
Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα
Σχεδόν το 50% των παιδιών που απάντησαν στην έρευνα, επέλεξε τη λέξη «βασίλισσα» ως λέξη της χρονιάς. Κι αν η λέξη δεν μας κάνει τόση εντύπωση δεδομένης της φρενίτιδας που επικράτησε στη Βρετανία με τον θάνατο της Ελισάβετ Β’ τον περασμένο Σεπτέμβριο, η δεύτερη λέξη και η τρίτη λέξη έχουν κι αυτές πολλά να μας πουν: «ευτυχισμένος» (36%) και «χάος» (14%).
Αιτιολογώντας την πρώτη επιλογή, τα περισσότερα παιδιά απαντούσαν ότι έγινε εξαιτίας της θλίψης και των έντονων συναισθημάτων που τους προκάλεσε η απώλεια της Ελισάβετ. Αναλύοντας το δείγμα, οι εκδόσεις OUP λένε ότι από τα παιδιά που επέλεξαν τη λέξη «βασίλισσα» το 52% είναι κορίτσια και το 39% αγόρια, καθώς και ότι η συγκεκριμένη λέξη είναι σταθερά εδώ και πολλά χρόνια στο Top 10 των λέξεων των παιδιών.
«Επιλέγοντας τη λέξη “βασίλισσα” τα παιδιά έδειξαν πόσο επηρεάζονται από τα συναισθήματά τους αλλά και το αίσθημα του ανήκειν στην κοινότητα και της σύνδεσής τους με ένα μεγάλο γεγονός»
Η Χέλεν Φρίμαν, διευθύντρια του παιδικού τμήματος των εκδόσεων, του Oxford Children’s Books, εξηγεί ότι «δεν προκαλεί έκπληξη η επιλογή της λέξης “βασίλισσα” για το 2022 από τα παιδιά. Και πριν τον θάνατό της, ήδη από τους εορτασμούς του Ιωβηλαίου της, των 70 χρόνων της μοναρχίας της, κατά τη διάρκεια του 2022, φαινόταν ότι τα παιδιά έχουν επηρεαστεί» κάτι που όπως λέει αποτυπώνει το πόσο επηρεάζεται η γλώσσα των παιδιών στη Βρετανία από τις ειδήσεις. Και επειδή αυτή η επιρροή είναι πλέον δεδομένη, η Χέλεν Φρίμαν εστιάζει στο πόσο «κρίσιμο είναι να γίνει επένδυση στη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών και να εξασφαλιστεί η μέγιστη πρόσβαση τους σε ένα διευρυμένο λεξιλόγιο ώστε να έχουν τα κατάλληλα εφόδια για να επεξεργάζονται, να κατανοούν και να συζητούν για τις ειδήσεις που ακούνε και τις εξελίξεις».
«Επιλέγοντας τη λέξη “βασίλισσα” τα παιδιά έδειξαν πόσο επηρεάζονται από τα συναισθήματά τους αλλά και το αίσθημα του ανήκειν στην κοινότητα και της σύνδεσής τους με ένα μεγάλο γεγονός», εξηγεί και η Μιράντα ΜακΚέρνι, ιδρύτρια του EmpathyLab, ενός οργανισμού που από το 2014 με τις εκστρατείες και τα προγράμματά του καλλιεργεί την ενσυναίσθηση των παιδιών, των γραμματισμό (από τον όρο literacy στην αγγλική γλώσσα, που αφορά τη δυνατότητα του ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορα περιβάλλοντα και καταστάσεις επικοινωνίας, χρησιμοποιώντας κείμενα γραπτού και προφορικού λόγου, καθώς επίσης μη γλωσσικά κείμενα (λ.χ. εικόνες, σχεδιαγράμματα, χάρτες κλπ.) και τον κοινωνικό ακτιβισμό των παιδιών μέσω της συστηματικής επαφής με λογοτεχνικά έργα υψηλής ποιότητας για παιδιά.
Στο 2023, με αισιοδοξία, ενθουσιασμό κι ανησυχία
Ανάμεσα στις ερωτήσεις που γίνονται κάθε χρόνο στο πλαίσιο της έρευνας είναι πώς βλέπουν τα παιδιά τη χρονιά που έρχεται. Για το 2023, το 48% απάντησε «με αισιοδοξία» και το 29% «με ενθουσιασμό» ενώ το 14% είπε «με ανησυχία».
Η μεθοδολογία της έρευνας άλλαξε φέτος έπειτα από πολλά χρόνια. Μέχρι πέρσι, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Οξφόρδης ανέλυαν τα κείμενα παιδιών που λάμβαναν μέρος στον ετήσιο διαγωνισμό δημιουργικής γραφής για παιδιά του BBC. Τα κείμενα αυτά είχαν όριο τις 500 λέξεις. Φέτος, επελέγη η μέθοδος των ερωτηματολογίων μέσω των οποίων 4.000 παιδιά ηλικίας 6 έως 14 ετών από όλη τη Βρετανία, ρωτήθηκαν για τη λέξη της χρονιάς του 2022. Στη συνέχεια, οι τρεις επικρατέστερες λέξεις (βασίλισσα, ευτυχισμένος και χάος) τέθηκαν σε ψηφοφορία στην οποία πήρε μέρος δείγμα 1.000 παιδιών.
Η λέξη «βασίλισσα» μπορεί να ερμηνευθεί και ως πρόοδος μια που για το 2021, εν μέσω της αβεβαιότητας που γεννούσε η πανδημία, η λέξη της χρονιάς για τα παιδιά ήταν «άγχος».
Ενήλικες σε ράθυμη κατάσταση σε έναν κόσμο άστατο
Από τους ενήλικες, η λέξη της χρονιάς είναι ο όρος «Goblin mode». Ένας όρος που περιγράφει μια κατάσταση ή συμπεριφορά, «ανεπιτήδευτη, ράθυμη, ατημέλητη ή άπληστη, συνήθως με τρόπο που απορρίπτει κοινωνικούς κανόνες ή προσδοκίες» για την οποία δε χρειάζεται κανείς να απολογηθεί.
Είναι ένας αργκό όρος που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Twitter το 2009, και έγινε δημοφιλής το 2022 καθώς η ανθρωπότητα άρχισε να βγαίνει από το ασφυκτικό πλαίσιο των περιορισμών που επιβλήθηκαν εξαιτίας της πανδημίας του κορονοϊού, έχοντας όμως μπροστά μας έναν κόσμο άστατο.
*Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος
