Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Φυτούλας Βακανά «Το βιβλίο των φόβων και πώς να τους εξαφανίσετε» (εικονογράφηση Σάντρα Ελευθερίου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Στην ταινία animation «Ο Αστερίξ και οι Βίκινγκς» (2006), παρανοώντας τα λεγόμενα του ιερέα τους που τους λέει ότι «ο φόβος δίνει φτερά», ο βασιλιάς των Βίκινγκς διατάσσει τους άνδρες του να βρουν τον πιο φοβητσιάρη του κόσμου, ο οποίος θα τους μάθει να πετούν. Το καράβι των Βίκινγκς φτάνει στα παράλια της Γαλατίας, όπου ο Αστερίξ και ο Οβελίξ εκπαιδεύουν τον Χαβαλεδίξ, ανιψιό του Μοναρχίξ, ένα νεαρό που φοβάται και τη σκιά του. Στο τέλος, οι Βίκινγκ πέφτουν από τα βράχια της Νορμανδίας στην αφρισμένη θάλασσα χαρούμενοι που έχουν αποκτήσει φτερά χάρη στον φόβο. Το σενάριο της ταινίας έχει βασιστεί χαλαρά στην ένατη ιστορία των Ουντερζό - Γκοσινί με τίτλο Ο Αστερίξ και οι Νορμανδοί που διαβάζεται ως μια ιστορία για το πώς πρέπει να πηγαίνουμε εκεί που βρίσκονται οι φόβοι μας, να τους γνωρίζουμε και να συμβιώνουμε μαζί τους πριν μετατραπούν σε φοβίες που θα μας παραλύσουν.
Στην εικονογραφημένη ιστορία της Φυτούλας Βακανά, ένα αγόρι που αγαπάει πολύ το γαλάζιο αρκουδάκι του κι αγωνιά μην το χάσει, γνωρίζει καλά τον φόβο και έχει μόνο μία επιθυμία: να τον εξαφανίσει. Για να το πετύχει αποφασίζει να κάνει μαγικά πιστεύοντας ότι έτσι θα εξαφανίσει όλους τους φόβους τους δικούς του αλλά και θα δείξει στα άλλα παιδιά ότι γίνεται με μια κίνηση του μικρού του ραβδιού, ακόμα κι αν δεν τους εξαφανίσει, να τους βάλει σε τάξη.
(...) σαν τον Χαβαλεδίξ της ταινίας, (...), ο μικρός μάγος της Βακανά πηγαίνει εκεί που είναι οι φόβοι του και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι φόβοι δεν εξαφανίζονται ποτέ εντελώς και το κυριότερο συνειδητοποιεί ότι το αντίδοτο στον φόβο είναι να ζει με χαρά και αγάπη την κάθε στιγμή
Κάπως όμως σαν τον Χαβαλεδίξ της ταινίας, ή αλλιώς Γιεγιεδίξ όπως είχε μεταφραστεί στο κόμικ, ο μικρός μάγος της Βακανά πηγαίνει εκεί που είναι οι φόβοι του και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι φόβοι δεν εξαφανίζονται ποτέ εντελώς και το κυριότερο συνειδητοποιεί ότι το αντίδοτο στον φόβο είναι να ζει με χαρά και αγάπη την κάθε στιγμή, όπως κάνει ο ίδιος με τον γαλαζούλη του. Για να ξετυλίξει την ιστορία του μικρού μάγου που ρίχνει φως στους φόβους των παιδιών, η συγγραφέας εντάσσει στην αφήγησή της όλες τις πιθανές πηγές φόβου: τις αράχνες, το σκοτάδι, τις πανύψηλες σκάλες, ακόμα και τα φαντάσματα αλλά κυρίως, την αγωνία μη χαθεί το πιο αγαπημένο παιχνίδι, έναν φόβο που κρύβει την αγωνία των παιδιών να μη χαθούν από τη ζωή τους τα αγαπημένα τους πρόσωπα αλλά και να μην τελειώσει η παιδική ηλικία.
Από πού αντλεί το θάρρος του; Από τη γνώση ότι το φως διαλύει τις σκιές, από την πίστη ότι το παιδικό βλέμμα πάνω σε κάθε τι το τρομακτικό θα αλλάξει καθώς το παιδί θα μεγαλώνει κάνοντας και ξανακάνοντας τα δικά του μαγικά και από τη βεβαιότητα ότι το πιο πετυχημένο μαγικό είναι να μην αφήνει κανείς να χάνονται οι πολύτιμες στιγμές με τα αγαπημένα του πρόσωπα. Στις τελευταίες σελίδες, ο μικρός μάγος της ιστορίας είναι έτοιμος να επαναφηγηθεί τα κόλπα του και να ξανακάνει τα μαγικά του.
Η δε χρήση του έντονου κίτρινου που διαπερνά τις σελίδες του βιβλίου είτε εντοπισμένο σε ένα μικρό στοιχείο είτε κυριαρχώντας χρωματικά, λειτουργεί ως υπόμνηση ότι το φως νικά πάντα το σκοτάδι.
Η ψηφιακή εικονογράφηση της Σάντρας Ελευθερίου διαθέτει πλαστικότητα και νεύρο χάρη στην αξιοποίηση των πολλών εργαλείων που έχει στη διάθεσή της και που και σε αυτή τη δουλειά της δείχνει ότι έχει οικειοποιηθεί και ενσωματώσει δημιουργώντας το δικό της στυλ. Η δε χρήση του έντονου κίτρινου που διαπερνά τις σελίδες του βιβλίου είτε εντοπισμένο σε ένα μικρό στοιχείο είτε κυριαρχώντας χρωματικά, λειτουργεί ως υπόμνηση ότι το φως νικά πάντα το σκοτάδι.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 4 ετών.
Ποια είναι η συγγραφέας
Στον ιστότοπο των εκδόσεων Πατάκη διαβάζουμε ότι «η Φυτούλα Βακανά ζει μια διπλή ζωή. Το πρωί είναι δασκάλα στο σχολείο: διορθώνει, αγκαλιάζει, αφηγείται παραμύθια… Αλλά το βράδυ φοράει την κάπα της, με τα κεντημένα γράμματα, τις τελείες και τα ερωτηματικά και στήνει χάρτινους κόσμους. Κάποιοι από τους κόσμους της, άρεσαν τόσο που έχουν βραβευτεί. Μπορείτε να τη βρείτε και στο βιβλιοφιλικό της μπλογκ: ΠουάBlogάκι, όπου παρουσιάζει τα αγαπημένα της βιβλία για μεγάλους και παιδιά».
Η Φυτούλα Βακανά είναι λοιπόν μια εκπαιδευτικός που ζει και εργάζεται στην Κύπρο και παράλληλα είναι συγγραφέας βιβλίων για παιδιά. Μαζί με «το βιβλίο των φόβων», έχει εκδώσει συνολικά τέσσερα βιβλία στις εκδόσεις Πατάκη («Κωδικός Π.Α.Ρ.Ε.Α», το εφηβικό «Ο Στέφανος, η εκδρομή και άλλες έγνοιες για την Άννα Χ.» και «Στα ίχνη της Ρεγγίνας Πρετιόζα») και δύο στις εκδόσεις Τελεία («Η Λόλα και οι φίλοι της» και «Πέντε ευχές και ένα αστέρι»).
Εκτός από εκπαιδευτικός και συγγραφέας, έχει το δικό της μπλογκ μέσα από το οποίο παρουσιάζει βιβλία που ξεχωρίζει.
Ποια είναι η εικονογράφος
Η Σάντρα Ελευθερίου ζει και εργάζεται στη Λάρνακα. Σπούδασε γραφικές τέχνες και από το 2004 εργάζεται ως ελεύθερη επαγγελματίας εικονογράφος.
Το 2008 και το 2009 πήρε το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό εικονογράφησης που προκήρυξε ο Κυπριακός Σύνδεσμος Παιδικού-Νεανικού Βιβλίου, ενώ το 2009 και το 2010 έλαβε το Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου.
Είναι η εικονογράφος που εκπροσώπησε την Κύπρο στην Τιμητική Λίστα του ΙΒΒΥ 2012. Παράλληλα ασχολείται και με τη συγγραφή όπου έχει επίσης βραβευτεί.
Σε μια πρόσφατη συνέντευξή της για το 018 της Book Press που μπορείτε να διαβάσετε εδώ, έλεγε για τη σημασία της ενασχόλησης των παιδιών με τα εικαστικά:
«Η ενασχόληση με οποιαδήποτε μορφή εικαστικής τέχνης προσφέρει πέρα από ώρες διασκέδασης, την χαρά της δημιουργίας και της απόλυτης ελευθερίας. Τα παιδιά μπορούν να δουλέψουν σε ομάδες, με κάποιον φίλο, γονιό, ή από μόνα τους. Να φτιάξουν οτιδήποτε και με οποιοδήποτε υλικό».
Γιατί θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Τα μαγικά είναι από τα πιο αγαπημένα παιχνίδια για τα μικρά παιδιά. Η ιδέα δε ότι με ένα μαγικό κόλπο μπορούν να διώξουν ό,τι τα φοβίζει είναι απελευθερωτική και πολύ διασκεδαστική.
Γιατί να το επιλέξουν οι μεγάλοι
Για να δώσουν στα μικρά παιδιά πρόσβαση σε ένα ενθαρρυντικό και αισιόδοξο σύμπαν όπου οι φόβοι έρχονται στα μέτρα τους, αποδυναμώνονται, μετριάζονται, εκλογικεύονται και έτσι απομακρύνεται η πιθανότητα να μεταλλαχθούν σε εγκατεστημένες φοβίες που ενδεχομένως θα τα ταλαιπωρήσουν στο μέλλον λειτουργώντας ανασταλτικά για μια ζωή με χαρά και αγάπη.
*Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.
