Για το εικονογραφημένο παραμύθι «Η πιο πλούσια αγελάδα του κόσμου» (μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου, εκδ. Μάρτης) του Γάλλου εικονογράφου και συγγραφέα Barroux.
Γράφει η Ελένη Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Η ιστορία με ηρωίδα μια αγελάδα που έγραψε και εικονογράφησε ο Γάλλος δημιουργός βιβλίων Barroux λειτουργεί για τους αναγνώστες σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, είναι μια αστεία ιστορία για μια νωχελική αγελάδα που ενώ απολαμβάνει μια μικρή, απλή και -εκ πρώτης- εντελώς δωρεάν χαρά της ζωής, ένα γουρουνάκι της εμφυσά «το γονίδιο της επιτυχίας» κάνοντας την να ριχτεί στο κυνήγι για την κατάκτησή της και μαζί για την κατάκτηση του χρήματος ως εγγύησης για την ευτυχία. Η πορεία της και τα στάδια που διανύει μέχρι να γίνει «μεγάλη» και «πλούσια» δίνονται με χιούμορ και θυμίζουν κινηματογραφική αφήγηση σπινταριστή και γεμάτη κωμικά στοιχεία.
Σε ένα δεύτερο επίπεδο, όμως, είναι μια κριτική στην κοινωνία της αγοράς και του ανταγωνισμού που εξωθεί τους ανθρώπους στο αέναο κυνήγι της επιτυχίας και της απόκτησης χρήματος με την υπόσχεση ότι όταν τα κατακτήσουν τότε θα έρθει και η ευτυχία.
Η αφήγηση είναι κυκλική στο παραμύθι του Barroux. Εκεί που συναντούμε την αγελάδα στην πρώτη σελίδα, εκεί θα την ξανασυναντήσουμε και στην τελευταία. Τι μεσολαβεί; Ένα τέλειο success story που ξετυλίγεται με ξεκαρδιστικό τρόπο σε έναν τετελεσμένο μέλλοντα. Από το τρίτο δισέλιδο της ιστορίας και μετά η αγελάδα μας ρίχνεται στο προαναφερθέν κυνήγι της επιτυχίας.
Η άσπρη αγελάδα με τις μαύρες βούλες ξεκουράζεται ξαπλωμένη στο καταπράσινο χορτάρι και ρεμβάζει απολαμβάνοντας τη σκιά της καρπερής μηλιάς της. Γύρω της, κατακόκκινα, λαχταριστά μήλα είναι πεσμένα στη γη, ανεκμετάλλευτα. Η αγελάδα μας είναι όμως μια ιδιοκτήτρια και η μικρή ιδιοκτησία της δεν μπορεί να κάθεται, όπως σκέφτεται για αυτήν το γουρουνάκι, ο φορέας της καπιταλιστικής σκέψης στην ιστορία της «πιο πλούσιας αγελάδας του κόσμου».
Η αγελάδα κάνει στο γουρουνάκι μια μικρούλα ερώτηση: «Και μετά;» Αυτοστιγμεί, το «γονίδιο της επιτυχίας» χάνει την ισχύ και τη σημασία του. Τα επιχειρήματα για το τέλειο success story μοιάζουν αδύναμα.
Ο κύκλος θα ολοκληρωθεί μερικά δισέλιδα παρακάτω όταν η αγελάδα θα έχει πατήσει τσεκ σε όλα τα κουτάκια της λίστας «τι να κάνω για να γίνω πλούσια γρήγορα και μετά να κάθομαι». Είναι εργατική, διορατική, εφευρετική και καινοτόμα. Καταλαβαίνει από μάρκετινγκ και από επενδύσεις, πουλάει την ιστορία της, δεν κάθεται, αναπτύσσεται, εξαπλώνεται και τη στιγμή της κορύφωσης, κάνει τη «σωστή» κίνηση: τα πουλάει όλα όταν η αξία τους είναι στο ζενίθ. Ένα υπέροχο «παραμύθι» για το τι είναι η επιτυχία, αλλά και πώς κατακτιέται η ευτυχία, έχει ολοκληρωθεί. Η αγελάδα μας, αποκομμένη από τους μηλεώνες της γλυκιάς πατρίδας της, βρίσκεται σε ένα ονειρεμένο, εξωτικό νησί, αραχτή και ετπιτυχημένη με ένα σωρό ανανάδες πεσμένους γύρω της πάνω στη ζεστή άμμο.
Η εικονογράφηση, που παίζει υπογραμμίζοντας στοιχεία της αφήγησης με το φαινομενικά άσχετο φλούο πορτοκαλί χρώμα, θα κεντρίσει την περιέργειά τους.
Αλλά, γυρίζοντας σελίδα επιστρέφουμε εκεί που άρχισαν όλα. Η αγελάδα κάνει στο γουρουνάκι μια μικρούλα ερώτηση: «Και μετά;» Αυτοστιγμεί, το «γονίδιο της επιτυχίας» χάνει την ισχύ και τη σημασία του. Τα επιχειρήματα για το τέλειο success story μοιάζουν αδύναμα. Γιατί ενώ έχουμε ό,τι χρειαζόμαστε για να είμαστε ευτυχισμένοι να μην μπρορούμε να το δούμε; Η αγελάδα προσφέρει στο γουρουνάκι ένα ζουμερό μήλο - προφανώς όχι ως καρπό της αμαρτίας, αλλά για να απολαύσουν τη χαρά να του να μοιράζεσαι.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 3 ετών. Μεγαλύτερα παιδιά που διαβάζουν αυτόνομα αλλά και ενήλικες μαζί με τα μεγαλύτερα παιδιά τους θα το διαβάσουν ως έναυσμα για σκέψη και ως βάση συζήτησης.
Ποιος είναι ο συγγραφέας και εικονογράφος
Ο Στεφάν Μπαρού [Barroux] γεννήθηκε στο Παρίσι και πέρασε το μεγαλύτερο κομμάτι της παιδικής του ηλικίας στη Βόρεια Αφρική. Επιστρέφοντας στη Γαλλία σπούδασε φωτογραφία, τέχνη, γλυπτική και αρχιτεκτονική στις διάσημες École Estienne και École Boulle.
Αργότερα, μετακόμισε στο Μόντρεαλ και στη συνέχεια στις ΗΠΑ, όπου ξεκίνησε την καριέρα του ως εικονογράφος σε έντυπα και παιδικά βιβλία.
Για πιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Η αγελάδα, το γουρουνάκι και τα υπόλοιπα ζώα που εμφανίζονται για να εξυπηρετήσουν την αφήγηση θα δώσουν στα παιδιά πολλές αφορμές για να γελάσουν και πολλά ερεθίσματα για να φτιάξουν δικά τους παιχνίδια ρόλων. Επίσης, η εικονογράφηση, που παίζει υπογραμμίζοντας στοιχεία της αφήγησης με το φαινομενικά άσχετο φλούο πορτοκαλί χρώμα, θα κεντρίσει την περιέργειά τους. Οι «υπογραμμίσεις» αυτές, άλλοτε σε μεγαλύτερα και άλλοτε σε πολύ μικρά στοιχεία της εικόνας, θα δώσουν στα παιδιά «κλειδιά» για να σκεφτούν ότι σε έναν κόσμο με φλούο, αφύσικες επισημάνσεις, κάτι ίσως να μην πηγαίνει πολύ καλά.
Για ποιο λόγο να το επιλέξουν οι ενήλικες
Η πιο πλούσια αγελάδα του κόσμου δεν είναι μια ωραιοποιημένη αφήγηση για το τι σημαίνει να είναι κανείς ευτυχισμένος. Δεν παραβλέπει τα μεγάλα προβλήματα, δεν γυρίζει την πλάτη στις δυστυχίες του κόσμου, τις δυσκολίες της ζωής ή τις προκλήσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα παιδιά μεγαλώνοντας. Η αγελάδα με τα κόκκινα μήλα δεν είναι φυγόπονη, ανέμπνευστη ή άτολμη. Προτείνει με σοφία μια άλλη εκδοχή για την επιτυχία και, τελικά, για το πού βρίσκονται οι χαρές της ζωής. «Καλά δεν είμαστε κι εδώ;» θα μπορέσει να πει κάθε γονιός που θα διαβάσει με το παιδί του την ιστορία της, όπως κι εκείνη λέει στον φίλο της το γουρουνάκι.
* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.
