Η υπόθεση του βιβλίου
Ο Ρίκο, ένα αγόρι με μαθησιακές δυσκολίες το οποίο φοιτά σε ειδικό σχολείο, ζει με τη νέα, όμορφη και μόνη μητέρα του σε μια τυπικά βερολινέζικη πολυκατοικία: Στα διαμερίσματά της κατοικούν ετερόκλητοι άνθρωποι, κάτοικοι της πόλης με τον υψηλότερο ίσως δείκτη ανεκτικότητας στον πλανήτη. Δυο όμοιες οικογένειες δεν υπάρχουν στα διαμερίσματα της οδού Ντίφε 93. Ο ιδιόμορφος Ρίκο, ο οποίος ζει εντελώς αυτόνομα και απολύτως συμφιλιωμένος με την κατάστασή του, γίνεται αληθινός φίλος με τον ιδιοφυή Όσκαρ, ο οποίος ζει απολύτως εγκλωβισμένος στις φοβίες που του έχουν καλλιεργηθεί. Το μπλε κράνος μηχανής που αδιάλειπτα φορά ο Όσκαρ αποτελεί γι’ αυτόν ασπίδα προστασίας.
Το βιβλίο αποτελεί ύμνο στη διαφορετικότητα και τη δύναμη της φιλίας που για να είναι αυθεντική πρέπει να χτίζεται αποκλειστικά και μόνο από στέρεα υλικά όπως η αποδοχή του άλλου και η ανοχή στις ιδιαιτερότητές του.
Το Βερολίνο συγκλονίζεται από συνεχείς απαγωγές παιδιών,∙ όταν απαχθεί ο φίλος του, ο Ρίκο θα προσπαθήσει να λύσει το μυστήριο κάνοντας με τον αργό τρόπο σκέψης του τις προφανείς συνδέσεις που χρειάζεται. Το κυριότερο είναι ότι θα φανεί αντάξιος της εμπιστοσύνης και της φιλίας που του έχει δείξει ο Όσκαρ. Τα δύο αγόρια θα βάλουν γερή υποθήκη φιλίας για τις επόμενες περιπέτειες που τα περιμένουν στο μέλλον.
Το βιβλίο αποτελεί ύμνο στη διαφορετικότητα και τη δύναμη της φιλίας που για να είναι αυθεντική πρέπει να χτίζεται αποκλειστικά και μόνο από στέρεα υλικά όπως η αποδοχή του άλλου και η ανοχή στις ιδιαιτερότητές του. Επιπλέον, είναι ένα χρήσιμο σχόλιο για το πόσο επιτυχής μπορεί να είναι η ένταξη ενός ατόμου με δυσκολίες και η κατάκτηση της αυτονομίας του όταν η κοινωνία διαθέτει τις δομές και την ενημέρωση να τον αποδεχτεί. Τέλος, κάνει ξεκάθαρο ότι κανείς δεν θα νοιώσει οίκτο για σένα ή θα σε απορρίψει αν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα δεν ενυπάρχουν ήδη μέσα σου και στο περιβάλλον σου: το παράδειγμα της μητέρας του Ρίκο, που θωρακίζει διαρκώς την αυτοεκτίμηση του γιου της, μας το διδάσκει με εξαιρετικό τρόπο.
Ο Σταϊνχέφελ μας συστήνει λοιπόν τον Ρίκο, ένα γενναίο αγόρι που ξέρει πως οι φίλοι δεν πρέπει να είναι όμοιοι για να ταιριάζουν, πως ένας κωφάλαλος μπορεί να ακούει παραμύθια, πως ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να γράφει ιστορίες και να λύνει μυστήρια.
Η έμπειρη μεταφράστρια και συγγραφέας Μαρία Αγγελίδου πετυχαίνει να δώσει ένα κείμενο με ρυθμό και χιούμορ. Η επιλογή του όρου ιδιομορφία σε αντίστιξη με την ιδιοφυία συμβάλει στην κατανόηση της κατάστασης του ήρωα Ρίκο Ντορέτι, ενός ξεχωριστού παιδιού, ενώ αποτελεί από μόνη της ένα οξυδερκές σχόλιο για το πόσο άστοχο είναι να «κολλάει» κανείς ταμπέλες στα παιδιά.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά 8 ετών και πάνω. Σε παιδιά που μπορούν να διαβάζουν χωρίς να τους είναι απαραίτητη η συνεχής αναφορά σε εικόνες.
Ποιος είναι ο συγγραφέας
Είναι ιδιαίτερα αγαπητός σε παιδιά και εφήβους, τα βιβλία του διαβάζονται πολύ στα σχολεία της Γερμανίας, πολλά από τα οποία επισκέπτεται και ο ίδιος συχνά.
Ποιος είναι ο εικονογράφος
Η εικονογράφηση στο Ρίκο και Όσκαρ λειτουργεί ως υπόμνηση και έχει λιγότερο αφηγηματικό ρόλο. Η αρχή κάθε κεφαλαίου συνοδεύεται από μία μόνο εικόνα, ενδεικτική του τι θα ακολουθήσει, η οποία εγγράφεται στο μυαλό του αναγνώστη σε δεύτερο πλάνο, ως φόντο της αφήγησης.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Τα παιδιά θα το αγαπήσουν για την πρωτοτυπία, το χιούμορ, την ευφυΐα με την οποία είναι δομημένη η ιστορία. Θα το αγαπήσουν γιατί ο αυτόνομος και γενναίος Ρίκο είναι ένας φίλος με τον οποίο θα ήθελαν να ζήσουν περιπέτειες και θα αναμένουν τις επόμενες.
Για ποιο λόγο να το προτιμήσουν οι γονείς
Για να φέρουν τα παιδιά σε επαφή με το θέμα της διαφορετικότητας με έναν φυσικό τρόπο, χωρίς διδακτισμούς, και για να τα ενισχύσουν να κάνουν ένα ευχάριστο πέρασμα από το εικονογραφημένο βιβλίο προς τη λογοτεχνία.
Τέλος, επειδή το βιβλίο του Σταϊνχέφελ αποπνέει και κάτι ακόμη: την κυρίαρχη αίσθηση της απόλυτης ελευθερίας να είσαι ο εαυτός σου και να βρίσκεις τη θέση σου στην πόλη. Η πόλη δεν είναι φανταστική, είναι το σημερινό Βερολίνο, η πόλη που επιλέγει να θυμάται, να αποδέχεται, να υποδέχεται, να αφήνει χώρο στο νέο και το διαφορετικό.
*Τον Οκτώβριο θα κυκλοφορήσει το δεύτερο βιβλίο της σειράς: Ρίκο και Όσκαρ, Η συμμορία του μπίνγκο του Αντρέας Σταϊνχέφελ, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.
