MARTHS PWS KATEVAINEI O AGIOS VASSILHS APO TIS KAMINADES

Για το εικονογραφημένο βιβλίο για μικρά παιδιά «Πώς κατεβαίνει ο Άγιος Βασίλης από τις καμινάδες;» (μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς) των Mac Barnett & Jon Klassen που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μάρτης. 

Γράφει η Ελένη Κορόβηλα

Καμιά φορά, οι αφηγητές ιστοριών με κείμενα και εικόνες για παιδιά δεν έχουν στο νου τους τι θα αρέσει σε όλους, τι θα μιλήσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους, κι επειδή απευθύνονται σε παιδιά, τι θα ξετρελάνει τα παιδιά. Οι λέξεις στα κείμενά τους και τα σχέδια στις εικονογραφήσεις τους έχουν μονάχα έναν σκοπό: να πουν την ιστορία σωστά, καθώς γνωρίζουν ότι κάθε ιστορία έχει τον δικό της τρόπο να λέγεται σωστά. Κι όταν την έχουν πει σωστά, αρέσει σε όλους, μιλά πράγματι στους περισσότερους, και το πιο ωραίο, ξετρελαίνει τα παιδιά. Μια τέτοια ιστορία και ένα τέτοιο βιβλίο δημιούργησαν οι Mac Barnett και Jon Klassen που με το εικονογραφημένο βιβλίο τους θέτουν ένα ερώτημα παλιό όσο και τα Χριστούγεννα: Πώς κατεβαίνει ο Άγιος Βασίλης από τις καμινάδες; 

Οι δημιουργοί λοιπόν αυτού του εικονογραφημένου βιβλίου με κεντρικό πρόσωπο τον Άγιο Βασίλη είναι ένας Αμερικανός συγγραφέας, ο Μακ Μπάρνετ, και ένας Καναδός εικονογράφος, ο Τζον Κλάσεν, που είναι και συγγραφέας. Αναγνωρισμένοι, βραβευμένοι και με πολλές εκδοτικές επιτυχίες, και μεταφράσεις σε όλο τον κόσμο, έχουν ένα πολύ προσωπικό άγγιγμα στο πώς δένουν τα λόγια με τις εικόνες.

Πάντα βρίσκω ενδιαφέρον να αναζητώ τη διαδρομή ενός δημιουργού. Πώς το αποφάσισε να γράψει για παιδιά; Ο Μακ Μπάρνετ σπούδασε δημιουργική γραφή με δάσκαλο τον χαρισματικό και ιδιοφυή συγγραφέα Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας. Είναι ένα στοιχείο που δεν παραλείπει να περιλαμβάνει στο βιογραφικό του και έχει σίγουρα τη σημασία του.

prodimosieysi barnett kaminades

Ο Τζον Κλάσεν (αριστερά) και ο Μακ Μπάρνετ (δεξιά). 

Ο Τζον Κλάσεν, από την άλλη, που στο ελληνικό κοινό έχει συστηθεί με την ευφυέστατη τριλογία του γύρω από ένα καπέλο, είναι κι αυτός πολυβραβευμένος, με μεγάλες εκδοτικές επιτυχίες και πολύ σημαντικές δουλειές στον τομέα του animation. Τη δουλειά του την έχουμε δει στην καταπληκτική ταινία animation «Κουνγκ φου Πάντα» αλλά και στο μυστηριακό Coraline, που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του Νιλ Γκέιμαν.

Σε αυτή τους τη συνεργασία, η ιδέα προκύπτει από ένα ερώτημα που βασανίζει πολλά παιδικά μυαλά («Πώς κατεβαίνει ο Άγιος Βασίλης από τις καμινάδες;») καταδεικνύοντας ότι με μια πολύ απλή ιδέα είναι δυνατό να χτιστεί ένα αφηγηματικό σύμπαν στέρεο και πολλές με προεκτάσεις.  

«Πώς το κάνει;
Πώς γίνεται;
Μήπως σφίγγει απλώς τη ζώνη του και τρυπώνει;»

 

Ο Άγιος Βασίλης που σχεδίασε ο Τζον Κλάσεν σε φόντο μαύρο κάνοντας ένα παιχνίδι με σκιές που καμιά φορά λεκιάζουν τη μεγαλοπρεπή κόκκινη στολή του, -κατεβαίνει από τις καμινάδες, άλλωστε, πώς να μην λεκιαστεί- παίρνει ό,τι μορφή θέλουμε, ακόμη και την πιο απρόσμενη. Ψηλώνει και μακραίνει, μικραίνει και κονταίνει, γίνεται επίπεδος και μονοδιάστατος, φουσκώνει και τεντώνεται και αποκτά κάθε πιθανό κι απίθανο σχήμα. Σελίδα τη σελίδα, καθώς το ένα ερώτημα διαδέχεται το άλλο, η κάθε απορία χτίζεται πάνω στην προηγούμενη σκέψη και δίνει τη βάση για την επόμενη. Τα μικρά παιδιά συνεχίζουν να αναρωτιούνται: Πώς το κάνει; 

 «Λες να τεντώνεται σαν ζελεδάκι και να περνάει πρώτα με το ένα και μετά με το άλλο πόδι;»
«Μπορεί να παίρνει την όψη της φωτιάς! Μπαααα, δε νομίζω...»

 

MARTHS PWS KATEBAINE O AGIOS BASILHS APO TIS KAMINADESΟ Άγιος Βασίλης των Μπάρνετ και Κλάσεν με τρόπο χαμηλόφωνο αλλά απόλυτα ανατρεπτικό δίνει την απάντηση σε ένα ευρέως διαδεδομένο δίλημμα σχετικά με τον Άγιο Βασίλη: πότε είναι η σωστή ηλικία για να πούμε στα παιδιά ότι δεν υπάρχει Άγιος Βασίλης και ότι τα δώρα τα φέρνουν οι γονείς; Με αυτή την περιοριστική και κανονιστική σκέψη που υπαγορεύεται από την ανάγκη να κάνουμε τα παιδιά να ωριμάσουν και να γίνουν αυτόνομα, αφαιρούμε τη μαγεία της προσμονής για επιβράβευση από τον καλοσυνάτο, σοφό και δίκαιο ηλικιωμένο με την κόκκινη στολή και τα άσπρα γένια. Δεν υπάρχει λόγος να το κάνουμε μας λένε με το ερώτημα που θέτουν και που σοφά το αφήνουν ανοιχτό οι δημιουργοί αυτής της εικονογραφημένης περιήγησης του Άγιου Βασίλη από σπίτι σε σπίτι για να μοιράσει τα δώρα. Ο Άγιος Βασίλης υπάρχει στις αφηγήσεις μας, στις αναμνήσεις μας, περιμένει να μάθει πόσο καλά παιδιά ήμασταν τη χρονιά που πέρασε, διαβάζει όλα μας τα γράμματα και ξέρει τον τρόπο να φτάνει σε μας από όπου κι αν χρειαστεί να περάσει. Ο Άγιος Βασίλης όχι μονάχα υπάρχει, αλλά κάνει τα πάντα για να φτάσει στον προορισμό του. Πέρα από τη γιορτινή ιστορία με τον Άγιο Βασίλη και τους αναρίθμητους τρόπους που έχει για να φέρει εις πέρας την αποστολή του, στους μικρούς αναγνώστες καλλιεργείται η σκέψη ότι στη ζωή όλα είναι δυνατά και για να φτάσεις στον σκοπό σου πάντα βρίσκεις τον τρόπο να περάσεις από κάθε πέρασμα – ακόμη και το πιο στενό και επίσης, όπως κι αν είσαι φτιαγμένος. 

«Κατεβαίνει πρώτα με το κεφάλι; Ή με τα πόδια; Ή με τίποτα από τα δύο;»

Σε όλο το βιβλίο είναι νύχτα. Σκοτάδι, πίσσα. Μικρές λευκές χιονονιφάδες πέφτουν τριγύρω: Οι μικροί αναγνώστες σίγουρα ακούν τον απαλό, σχεδόν ανεπαίσθητο ήχο πατ πατ πατ που κάνουν καθώς πέφτουν. Ο Άγιος Βασίλης βρίσκει τον δρόμο. Μέσα στα σπίτια το φως είναι ελάχιστο: όσο φωτίζει το αστέρι στο δέντρο ή τα μικρά φωτάκια. Στιγμές στιγμές, κάνουν την εμφάνισή τους οι βοηθοί του: οι τάρανδοι. Ανταλλάσουν σιωπηλά βλέμματα και ξέρουν πώς να διευκολύνουν τη δουλειά του. Δεν σέρνουν απλώς το έλκηθρο, είναι εκείνοι στους οποίους βασίζεται για να του δώσουν λύσεις, δύναμη και κουράγιο, είναι οι σύντροφοί του που πιστεύουν σ' αυτον. Όπως το δίκτυο των φίλων που τα παιδιά σιγά σιγά χτίζουν στις μικρές σχολικές τους κοινότητες, στις παιδικές χαρές και τις διάφορες δραστηριότητές τους.

Ο Άγιος Βασίλης του Κλάσεν αποπνέει σταθερότητα, κομψότητα στις κινήσεις και αίσθημα ασφάλειας: Τα παιδιά το αισθάνονται ότι θα τα καταφέρει. Πώς; Ξέρει εκείνος πώς.

Το τρυφερό και γεμάτο ειλικρίνεια βιβλίο Πώς κατεβαίνει ο Άγιος Βασίλης από τις καμινάδες; σε κείμενο του Μακ Μπάρνετ και εικονογράφηση του Τζο Κλάσεν θα κάνει τα παιδιά να γελάσουν και να νιώσουν ότι όλα είναι ανοιχτά και οι δυνατότητες απεριόριστες. Και το σημαντικότερο; Ο Άγιος Βασίλης θα έρθει και φέτος, ό,τι κι αν γίνει! Κυκλοφορεί στα ελληνικά σε καλοδουλεμένη μετάφραση του Φίλιππου Μανδηλαρά και σε πολύ φροντισμένη τυποτεχνικά έκδοση που ενισχύει την αισθητηριακή απόλαυση χάρη και στην επιλογή εξαιρετικής ποιότητας ματ χαρτιού.

ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.


Μπορείτε να ακούσετε το επεισόδιο podcast για το βιβλίο των Μακ Μπάρνετ και Τζο Κλάσεν όπως παρουσιάστηκε στη σειρά «Να ένα βιβλίο για παιδιά» του pod.gr

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γεωργοστάθη, Παπαδημητράκη, Φραγκεσκάκη: Τρία νέα βιβλία για παιδιά και μερικές χρήσιμες σκέψεις για την παιδική λογοτεχνία

Γεωργοστάθη, Παπαδημητράκη, Φραγκεσκάκη: Τρία νέα βιβλία για παιδιά και μερικές χρήσιμες σκέψεις για την παιδική λογοτεχνία

Για τα βιβλία «Φίλοι δεμένοι με κλωστή» (Ελένη Γεροστάθη, εικον. Χρύσω Χαραλάμπους), «Μια φωλιά για μένα» (Βαλεντίνα Παπαδημητράκη, εικον. Μαρίνα Δημοπούλου) και «Το ποδήλατό του» (Χριστίνα Φραγκεσκάκη, εικον. Πέτρος Μπουλούμπασης) -όλα εκδ. Καλειδοσκόπιο- σκέψεις για την παιδική λογοτεχνία και την «άναρχη» κατηγορι...

«Το δέντρο που έδινε» του Σελ Σίλβερσταϊν – Ένα διαχρονικό ποίημα για «μια Μηλιά που αγαπούσε ένα παιδάκι· πολύ»

«Το δέντρο που έδινε» του Σελ Σίλβερσταϊν – Ένα διαχρονικό ποίημα για «μια Μηλιά που αγαπούσε ένα παιδάκι· πολύ»

Για τo εικονογραφημένο βιβλίο του Σελ Σίλβερσταϊν [Shel Silverstein] «Το δέντρο που έδινε» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης - Μαρία Αγγελίδου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Γράφει η Ελένη Κορόβηλα

Τη χρονιά που έρχεται, ...

«Το κόκκινο δέντρο» του Σων Ταν – Ένα εικονογραφημένο βιβλίο για αναγνώστες κάθε ηλικίας

«Το κόκκινο δέντρο» του Σων Ταν – Ένα εικονογραφημένο βιβλίο για αναγνώστες κάθε ηλικίας

Για το εικονογραφημένο βιβλίο του Σων Ταν [Shaun Tan] «Το κόκκινο δέντρο» (μτφρ. Νίκος Χατζόπουλος), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Φουρφούρι. 

Γράφει η Σίσσυ Τσιφλίδου

Το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου – Ένα αλλιώτικο παραμύθι και μια ξεχωριστή παράσταση

«Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου – Ένα αλλιώτικο παραμύθι και μια ξεχωριστή παράσταση

Για το παραμυθι «Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μάρτης και την θεατρική μεταφορά του παραμυθιού από την Ομάδα Ρετρό σε μια παράσταση που ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου 

...
Αλεξάνδρα Μπουσίου: «Έχω υποφέρει αρκετά από όσα πίστευαν οι άλλοι ότι πρέπει να γίνω ή να είμαι»

Αλεξάνδρα Μπουσίου: «Έχω υποφέρει αρκετά από όσα πίστευαν οι άλλοι ότι πρέπει να γίνω ή να είμαι»

Με αφορμή το εικονογραφημένο βιβλίο της «Ήταν ένα ψαρόνι» (εκδ. Κλειδάριθμος) συζητάμε με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Μπουσίου για την ανάγκη να ακολουθεί κανείς τα όνειρά του δίχως να ενδιαφέρεται τι πιστεύουν οι άλλοι. Κεντρική εικόνα: © Νίκος Κουστένης. 

Συνέντευξη στην ...

«Γονεϊκότητα» του Νίκου Γεωργίου – Τρόποι και μέθοδοι να γίνεις καλύτερος γονιός

«Γονεϊκότητα» του Νίκου Γεωργίου – Τρόποι και μέθοδοι να γίνεις καλύτερος γονιός

Για το βιβλίο του Δρ. Νίκου Γεωργίου «Γονεϊκότητα» (εκδ. Πεδίο). Ένας πλήρης οδηγός για τη σωστή ανατροφή των παιδιών. Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Just Go With It» με πρωταγωνιστή τον Άνταμ Σάντλερ. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου – Ένα αλλιώτικο παραμύθι και μια ξεχωριστή παράσταση

«Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου – Ένα αλλιώτικο παραμύθι και μια ξεχωριστή παράσταση

Για το παραμυθι «Η Αγγελίνα» της Ξένιας Καλογεροπούλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μάρτης και την θεατρική μεταφορά του παραμυθιού από την Ομάδα Ρετρό σε μια παράσταση που ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου 

...
Πινόκιο: Στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου και στις σελίδες των βιβλίων – Μία παράσταση και 10 αναγνωστικές προτάσεις

Πινόκιο: Στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου και στις σελίδες των βιβλίων – Μία παράσταση και 10 αναγνωστικές προτάσεις

Κριτική παρουσίαση της παράστασης «Πινόκιο» που ανεβαίνει στο Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Βασίλη Μαυρογεωργίου και επιλογή δέκα βιβλίων για να συναντηθούν τα παιδιά με τον ήρωα του Κάρλο Κολόντι.

Γράφει η Ελευθερία Ράπτου

Υ...

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Η ανθολογία του Νικηφόρου Βρεττάκου μαθαίνει στα παιδιά να διαβάζουν ποίηση

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Η ανθολογία του Νικηφόρου Βρεττάκου μαθαίνει στα παιδιά να διαβάζουν ποίηση

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, ανατρέχουμε στην «Ανθολογία Ποίησης για παιδιά και νέους» του Νικηφόρου Βρεττάκου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Ομάδα 018

Πριν από ακριβώς 45 χρόνια, τον Μάρτιο του 1979, ο ποιητής Νικηφόρος Βρεττάκος εξ...

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ