Το ταξίδι, της Κάθριν Λάσκι

Στον κόσμο της πραγματικότητας μπορείς να μπεις από την κεντρική πόρτα, αλλά μπορείς επίσης να χωθείς από ένα παραθυράκι.

Στα παραμύθια και τις φανταστικές ιστορίες κάνουμε ακριβώς αυτό, βοηθάμε τα παιδιά να εισχωρήσουν στην πραγματικότητα από το παράθυρο και όχι από την πόρτα, έτσι είναι πιο διασκεδαστικό και άρα πιο χρήσιμο για παιδαγωγικούς σκοπούς. Ταυτόχρονα, αυτή η διαδικασία του ν’ ανακαλύπτεις και να παρουσιάζεις με καινούριες μορφές την πραγματικότητα είναι πολύ γοητευτική στο πεδίο της αφήγησης.

Κάτι τέτοιο πρέπει να σκέφτηκε και η Κάθριν Λάσκυ, η οποία γοητευόταν ανέκαθεν από τις κουκουβάγιες και πέρασε πολλά χρόνια σε εκτεταμένες έρευνες για αυτά τα πουλιά και την συμπεριφορά τους. Παρόλο που ο αρχικός σκοπός της ήταν να γράψει ένα εικονογραφημένο εκπαιδευτικό βιβλίο για τις κουκουβάγιες, σύντομα συνειδητοποίησε ότι θα ήταν καλύτερα να γράψει ένα βιβλίο φαντασίας. Και έτσι προέκυψε η σειρά βιβλίων ‘‘Ο Θρύλος των Ιπτάμενων Φρουρών’’ (εκδ. Anubis, μτφ. Ε. Παϊδούση), όπου οι κουκουβάγιες μιλούν, σκέφτονται, αισθάνονται, και οργανώνουν τις ζωές τους με τρόπο όχι πολύ διαφορετικό από τους ανθρώπους.

Στο πρώτο βιβλίο της σειράς, ‘‘Η Αιχμαλωσία’’, είχαμε αναφερθεί παλαιότερα. Το δεύτερο βιβλίο, ‘‘Το ταξίδι’’, ακολουθεί το νήμα της ιστορίας από εκεί που το είχαμε αφήσει. Ο Σόρεν και η φίλη του, η Γκίλφι, κατάφεραν να δραπετεύσουν από την φρικτή ‘‘ακαδημία’’ του Αγίου Αιγωλιού και τις μοχθηρές κουκουβάγιες που τους είχαν απαγάγει. Μετά την απόδρασή τους, συνάντησαν τον Λαγούμη, που είχε επίσης καταφέρει να απελευθερωθεί πριν φυλακιστεί και είχε μάθει να επιβιώνει μόνος του, και τον Αποσπερίτη, που μόλις είχε δει την οικογένειά του να δολοφονείται. Μαζί οι τέσσερις κουκουβάγιες έγιναν μια συντροφιά και έδωσαν έναν όρκο: να πάνε να βρουν το θρυλικό Μεγάλο Δένδρο του Γκα' Χουλ, σ’ ένα μικρό νησάκι καταμεσής της θάλασσας του Χούλμιρ, όπου λέγεται πως φωλιάζουν οι πιο σοφές και ηρωικές κουκουβάγιες και να τις προειδοποιήσουν για τον μεγάλο κίνδυνο που γνώρισαν.

Έτσι, οι τέσσερις κουκουβάγιες, μαζί με ένα τυφλό φίδι-υπηρέτρια, την κυρία Πι (οι κουκουβάγιες χρησιμοποιούν μικρά φίδια, που τρώνε σκουλήκια και άλλα παράσιτα, για να διατηρούν τις φωλιές τους καθαρές), ξεκινούν το ταξίδι τους. Στις πρώτες φωλιές που θα φιλοξενηθούν θα συναντήσουν την δυσπιστία. Οι νοικοκυρεμένες κουκουβάγιες θα προσπαθήσουν να τις συνετίσουν. Τι πράγματα είναι αυτά; Γιατί βάζουν σε τόσο κόπο και κίνδυνο τις ζωές τους για να βρουν έναν παλιό θρύλο που βρίσκεται πολύ μακριά και που πιθανότατα δεν υπάρχει; Μετά από λίγο, θα φτάσουν σ’ ένα ονειρεμένο μέρος, τις Καθρεπτολίμνες, με αφθονία θηράματος, φωλιές γεμάτες πουπουλένια βρύα και ολοκάθαρες λίμνες, όπου οι τέσσερις φίλοι μπορούν για πρώτη φορά να χαζέψουν το είδωλό τους και τις ιπτάμενες φιγούρες τους. Εκεί θα ξεχαστούν για λίγο, αλλά με την βοήθεια της κυρίας Πι θα ξαναθυμηθούν τον σκοπό τους, θα ξαναθυμηθούν την αποστολή που έχουν ξεκινήσει και που είναι πιο σημαντική από την καλοπέρασή τους.

Και ο προορισμός τους δεν είναι τελικά τόσο απόμακρος όσο φαινόταν αρχικά. Στα μισά περίπου του βιβλίου, η συντροφιά των τεσσάρων φίλων διακρίνει το νησί του Χουλ, το σπίτι του τάγματος των ευγενών κουκουβάγιων. Εκεί θα γνωρίσουν τον βασιλιά και την βασίλισσα του νησιού, Μπορόν και Μπαράν, που είναι ταυτόχρονα και δάσκαλοι κάποιας χρήσιμης τέχνης ή πρακτικής, όπως και οι άλλες γηραιότερες κουκουβάγιες. Τελικά, το Μεγάλο Δένδρο του Γκα’ Χουλ είναι ορμητήριο ειδικών αποστολών βοήθειας και προστασίας αλλά και μια σχολή μαθητείας για τα νεότερα μέλη του. Έτσι, οι τέσσερις φίλοι θα ενταχθούν γρήγορα στις ομάδες της σχολής, θα γνωρίσουν και τους άλλους καθηγητές και θα κάνουν καινούριες φιλίες.

Η Κάθριν Λάσκυ καταφέρνει πραγματικά να μας μεταδώσει το ενδιαφέρον της για αυτά τα παράξενα πουλιά με τις ιδιαίτερες ικανότητες. Δεν είναι μόνο ότι κοιμούνται την ημέρα και πετούν την νύχτα, αλλά διακρίνονται επίσης και για αρκετά ακόμη ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, οι κουκουβάγιες μπορούν να γυρίσουν το κεφάλι τους μια ολόκληρη στροφή, σε γωνία 180 μοιρών, έχουν τους λοβούς των αυτιών τους σε διαφορετικό ύψος στο κεφάλι τους, λειτουργώντας έτσι καλύτερα ως ηχητικά σόναρ, διαθέτουν ένα τρίτο διάφανο βλέφαρο που τους επιτρέπει να πετούν σε κακοκαιρία, και έτσι να βλέπουν χωρίς να κινδυνεύουν να πληγώσουν τα μάτια τους. Το πιο χαρακτηριστικό, όμως, στοιχείο της ανατομίας τους είναι ο πρόλοβος, ένα δεύτερο, μυώδες στομάχι, που συμπιέζει τα δύσπεπτα μέρη των τροφών σε βόλους, οι οποίοι και αποβάλλονται από το ράμφος τους ! Αυτή η λεπτή διαδικασία των σβόλων κάνει τις κουκουβάγιες να ξεχωρίζουν από όλα τα άλλα πτηνά, που αποκαλούν υποτιμητικά «κουτσουλιάριδες» (τουλάχιστον στο βιβλίο της Λάσκυ).

Χαριτωμένο, ευκολοδιάβαστο, μερικές φορές περιπετειώδες και γεμάτο αγωνία (δεν λείπουν οι συγκρούσεις στον κόσμο των κουκουβάγιων, που είναι ο κόσμος της φύσης, και κάποιες μάχες τους είναι αρκετά αιματηρές), αλλά και διδακτικό ως προς τις αρετές της φιλίας, της αρετής και του θάρρους, ‘‘Το Ταξίδι’’ συνιστά ένα απολαυστικό ανάγνωσμα για τους μικρούς αναγνώστες, αλλά και τους μεγάλους που θα ήθελαν να επιστρέψουν στον κόσμο της παιδικής αθωότητας αυτό το καλοκαίρι. Έστω και για λίγο...

Kathryn Lasky
Το ταξίδι
Μτφρ. Ειρήνη Παϊδούση
Anubis 2010