«Σκυλούπολη» των Κάθριν Άπλγκεϊτ και Τζένιφερ Τσολντένκο – Μέσα από τα μάτια των αδέσποτων, τα παιδιά μαθαίνουν για τη ζωή τους

Η Κάθριν Άπλγκεϊτ, συγγραφέας πολλών παιδικών βιβλίων με πρωταγωνιστές ζωάκια, όπως η σειρά «Σκυλάκος και κούταβος» ή το Ο ένας και μοναδικός Ιβάν που διασκευάστηκε σε ταινία για το Disney+, συνυπογράφει με την Τζένιφερ Τσολντένκο τη Σκυλούπολη, (σε εικονογράφηση Γουάλας Γουέστ) ένα μυθιστόρημα που θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τα παιδιά τα αδέσποτα σκυλιά. Ταυτόχρονα, θα μάθουν για τη σημασία της φιλίας, τον σεβασμό της διαφορετικότητας και την αποδοχή όλων των ιδιαιτεροτήτων της προσωπικότητας, είτε αφορά τα ζώα, είτε τους ανθρώπους.

Μια κόντρα μέσα στη Σκυλούπολη

Η Σκυλούπολη είναι ένα καταφύγιο για άστεγα σκυλάκια που στεγάζει όλων των ειδών τις ράτσες, καθαρόαιμα, ημίαιμα, αλλά και μεταλλικά σκυλιά, δηλαδή σκυλιά-ρομπότ, από διάφορες μάρκες, που χαρίζονται στη Σκυλούπολη όταν έχουν κάποια βλάβη, έναν ιό στο λογισμικό ή ένα χαλασμένο εξάρτημα. Η προσθήκη των ρομπότ ήταν ένα διαφημιστικό τέχνασμα, ένας τρόπος να προσελκύσει η Διοίκηση περισσότερο κόσμο. Φαίνεται ότι στους ανθρώπους αρέσει να βλέπουν σκυλομαχίες ανάμεσα στα σκυλιά και τα σκυλιά ρομπότ. Όμως, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να υιοθετούν τα μεταλλικά σκυλιά, ξεκίνησε η έχθρα ανάμεσα σε αυτά και τα αληθινά σκυλιά που αισθάνονταν αδικημένα.

Αφηγήτρια των γεγονότων είναι η Τύχη, ένα ημίαιμο σκυλάκι που έχει μόνο τρία πόδια, αλλά πολύ μαλακό τρίχωμα, κοφτερά μάτια και υγρή μυτούλα. Όπως το θέτει η ίδια, είναι τρελή «γόησσα». Η Τύχη δεν μπορεί να τρέξει με ευκολία και είναι το μόνο σκυλί που μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερο εκτός κλουβιού, γιατί φέρνει γούρι στη Διοίκηση τις βραδιές πόκερ. Αυτός ο συνδυασμός τής επιτρέπει να έχει φοβερή εποπτεία όλων όσων συμβαίνουν στη Σκυλούπολη, από τις κινήσεις της Γραμματείας και της Διοίκησης μέχρι τις περιπέτειες του φίλου της του Ποντικού. Φυσικά, γνωρίζει τα πάντα για την αντιπάθεια που τρέφουν τα «βιολογικά» σκυλιά για τα σκυλιά ρομπότ και είναι πανέτοιμη να τα αφηγηθεί.

Ο Σιδεροκέφαλος

Η Τύχη έχει πολλούς φίλους σκυλιά, όπως τη γηραιά Τζέραλντιν, που την αγαπούν όλοι γιατί είναι φιλική και συμπονετική, τον θερμόαιμο και ζαβολιάρη Ρωμαλέος, που υιοθετείται και επιστρέφεται διαρκώς με την πρώτη αταξία, ή τον αξιαγάπητος Αρκούδα. Επίσης κάνει παρέα με το Ποντίκι, επιτρέποντάς του να τρώει κάθε μέρα από το φαγητό της και να ταΐσει με αυτό και την οικογένειά του. Είναι καχύποπτη μόνο με τα σκυλιά ρομπότ, όμως σταδιακά αρχίζει να της εξάπτει την περιέργεια ο Σιδεροκέφαλος, ένα ιδιαίτερο χειροποίητο σκυλί-ρομπότ, φτιαγμένο από διάφορα εξαρτήματα, που μοιάζει να υπακούει περισσότερο σε ανθρώπινους νόμους παρά στις οδηγίες του Εγχειριδίου του. Αγνοεί τις διαταγές, είναι κλαψιάρης και υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι έχει… καρδιά.

Όταν, για παράδειγμα, επισκέπτεται τη Σκυλούπολη μια σχολική τάξη με σκοπό να συμμετάσχει στο πρόγραμμα «Φιλαράκια στην Ανάγνωση», ο λιγομίλητος και κατσούφης Σιδεροκέφαλος αναπτύσσει μια μοναδική σχέση με τον Κουίν, ένα επίσης λιγομίλητο παιδί. Παρατηρώντας αυτόν τον δεσμό, αλλά και την επιμονή του Σιδεροκέφαλου να δραπετεύσει, η Τύχη καταλαβαίνει ότι έχει πιο πολλά κοινά με το σκυλορομπότ από όσα νόμιζε και οι δυο τους, μαζί με το Ποντίκι, θα εμπλακούν σύντομα σε μια περιπέτεια. Και τα δύο σκυλιά, εξάλλου, ανυπομονούν να επανενωθούν με τις οικογένειές τους, να βρουν ξανά τα παιδιά που τόσο αγάπησαν και να επιστρέψουν στο ζεστό και φιλόξενο σπίτι τους.

Ένα βιβλίο για τα αδέσποτα σκυλάκια

Ένας από τους στόχους του βιβλίου είναι η ενημέρωση των παιδιών για τα αδέσποτα σκυλάκια και την τύχη τους στα υπερφορτωμένα καταφύγια, όπου, παρά την αγάπη των εθελοντών, έρχονται αντιμέτωπα με άσχημες συνθήκες συμβίωσης, ενώ παράλληλα νιώθουν εγκαταλελειμμένα. Μέσα από την άτυπη ιεραρχία δημοφιλίας στην υιοθεσία, καταλαβαίνουμε ότι τα υπέργηρα και τα μεγαλόσωμα σκυλιά έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να υιοθετηθούν απ’ ό, τι τα κουτάβια ή τα μικρά σκυλάκια και όσα δεν διαλέγονται μετά από καιρό μπαίνουν στη «Λίστα», αυτό το τρομακτικό έγγραφο που πανικοβάλει όλα τα σκυλιά όταν συνειδητοποιούν τι σημαίνει. Η λέξη «ευθανασία» δεν διατυπώνεται αλλά υπονοείται μέσα από το σκυλίσιο φαντασιακό, σαν ένας μακρύς ύπνος.

Αυτό δε σημαίνει ότι οι συγγραφείς προτρέπουν τους μικρούς αναγνώστες σε μια απερίσκεπτη υιοθεσία. Ψέγουν, αντιθέτως, τους ανεύθυνους ενήλικες που υιοθετούν βάσει δημοφιλίας «ράτσας», χωρίς να ενδιαφέρονται να μάθουν και να αγαπήσουν το συγκεκριμένο σκυλί με την προσωπικότητα του, αλλά και τα παιδιά που θεωρούν παιχνίδι ένα σκυλί και το παρατούν όταν καταλαβαίνουν ότι απαιτεί την προσοχή τους για παραπάνω καιρό απ’ όσο νόμιζαν. Τα αληθινά σκυλιά γαβγίζουν, λερώνουν, κάνουν αταξίες, σαρώνουν τον κόσμο με την άφιξή τους, αλλά έχουν να προσφέρουν πολλή αγάπη σε όσους τα βάλουν στη ζωή τους. Η υιοθεσία, ωστόσο, δεν είναι ο μόνος τρόπος να βοηθήσουμε τα αδέσποτα σκυλιά. Στο τέλος του βιβλίου, μάλιστα, παρέχονται πρακτικές συμβουλές για το πώς τα παιδιά μπορούν να συνδράμουν τα σκυλιά των καταφυγίων όσο αυτά περιμένουν το παντοτινό τους σπίτι.

Για τη διαφορετικότητα και την αποδοχή

Πέρα από αυτή την ενημερωτική διάσταση, όμως, και μέσα από τον μυστικό κόσμο της σκέψης ενός σκυλιού, οι δύο συγγραφείς μιλούν αλληγορικά για τη διαχείριση της διαφορετικότητας, την προστασία των ευάλωτων και την αποδοχή. Οι δύο βασικοί ήρωες, η Τύχη και ο Σιδεροκέφαλος, γίνονται φίλοι όταν καταλαβαίνουν αυτά που τους ενώνουν και όχι αυτά που τους διαχωρίζουν, ενώ αμφότεροι αξιοποιούν τη βοήθεια του Ποντικού, τον οποίο προστατεύουν από τους ανθρώπους. Η αγάπη και τρυφερότητα μιας σκυλίσιας οπτικής γωνίας μάς βοηθά να δούμε με άλλο μάτι και τη νευροδιαφορετικότητα. Η Τύχη περιγράφει τον Κουίν σαν ένα παιδάκι που δεν μοιάζει με τα άλλα, το οποίο όμως ταιριάζει τέλεια με τον μεταλλικό τετράποδο φίλο του.

Στο τέλος, εξάλλου, δεν έχουν σημασία τα εξωτερικά χαρακτηριστικά, τα τρία πόδια της Τύχης, τα αχτένιστα μαλλιά του Κουίν ή το φρανκενσταϊνικό σώμα του Σιδεροκέφαλου, αλλά η αγάπη που μπορούν να προσφέρουν και να λάβουν. Ακόμα και η εξωτερική περιγραφή της Τύχης, στην οποία δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα στην αρχή, ωχριά μπροστά στην εικόνα της που σχηματίζεται αργότερα. Σε λίγο δεν σκέφτεται κανείς ότι κουτσαίνει, αλλά ότι είναι ένα ευγενικό, καλοσυνάτο πλάσμα πρόθυμο να βοηθήσει τους άλλους, που πάντα θέτει ερωτήματα και διαψεύδεται, αφήνοντας τους γύρω της να την εκπλήξουν. Ακόμα κι αν έχει δεχτεί πολύ άσχημη συμπεριφορά δεν τα βάζει κάτω και δεν χάνει την πίστη της στην καλοσύνη και στην αγάπη.

Μια ιδανική επιλογή για νέους αναγνώστες

Με σύντομα ευανάγνωστα κεφάλαια, η Σκυλούπολη είναι η τέλεια επιλογή για παιδιά που κάνουν τα πρώτα αυτόνομα αναγνωστικά τους βήματα προς τον κόσμο του μυθιστορήματος. Η διακριτική εικονογράφηση, όλη ασπρόμαυρη, πιο κοντά δηλαδή στη διχρωμία που βλέπουν τα σκυλάκια από τη χρωματική παλέτα των ανθρώπων, ζωντανεύει όλα τα σκυλιά αλλά και τους ανθρώπους που έχουν σημασία για την Τύχη. Ένα πολύ συγκινητικό ανάγνωσμα, που προσφέρει πολλές στιγμές γέλιου και μια ξεχωριστή αφηγήτρια που θα λατρέψουν όλα τα παιδιά.

＊Η ΦΑΝΗ ΧΑΤΖΗ είναι δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός.

Λίγα λόγια για τις συγγραφείς

Η Κάθριν Άπλγκεϊτ γεννήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 1956 στο Μίσιγκαν. Είναι συγγραφέας βιβλίων για παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Έχει τιμηθεί με το Newbery Medal για το βιβλίο της Ο ένας και μοναδικός Ιβάν.

Ζει στην Καλιφόρνια με τον σύζυγό της, τον συγγραφέα Μάικλ Ρέινολντς, γνωστό με το ψευδώνυμο Μάικλ Γκραντ. Έχουν γράψει αρκετά έργα μαζί, μεταξύ των οποίων αυτά της σειράς «Animorphs». 

Η Τζένιφερ Τσολντένκο είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων για νέους, που έχουν πουλήσει περισσότερα από δύο εκατομμύρια αντίτυπα και έχουν τιμηθεί με το Newbery Honor και άλλα είκοσι βραβεία.

Ζει στην Καλιφόρνια με τον σύζυγό της και τον σκύλο τους.