Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους. Αυτή την εβδομάδα το βιβλίο «Παραμύθια για να σπάτε κέφι» του Τζάνι Ροντάρι, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
Της Ελένης Κορόβηλα
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Κάθε ιστορία για είναι καλή και ολοκληρωμένη πρέπει να έχει τρία στοιχεία: αρχή, μέση, τέλος. Υπάρχουν βέβαια κάποια πράγματα που είναι αδιαπραγμάτευτα και άλλα που χωρούν συζήτηση. Ο Τζάνι Ροντάρι πηγαίνει ακόμη πιο πέρα από αυτό. Το βιβλίο Παραμύθια για να σπάτε κέφι (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Κέδρος) περιλαμβάνει είκοσι ιστορίες. Για κάθε μια από αυτές ο Ροντάρι προτείνει τρεις διαφορετικούς επιλόγους, τρείς διαφορετικές εκδοχές τέλους, όπου το κεντρικό πρόσωπο παίρνει κάθε φορά άλλο δρόμο. Στο τέλος του βιβλίου ο συγγραφέας μπαίνει στη θέση του αναγνώστη (αναδεικνύοντας έτσι τον ρόλο του αναγνώστη σε ισότιμο) και λέει τη δική του γνώμη για κάθε μία διαφορετική πρόταση τέλους που έχει κάνει. Σχολιάζοντας τις δικές του προτάσεις τεμαχίζει το έργο του, φανερώνοντας τα στοιχεία που το αποτελούν και δείχνοντας ότι είναι στο χέρι των παιδιών να κάνουν τη δική τους ανάγνωση.
Ένας τυμπανιστής με μαγικές ικανότητες, ένας «άλλος» Πινόκιο, μαγικά σπίτια, τεράστια καρότα, φανταστικά πλάσματα που κατοικούν (πού αλλού;) στη χώρα της φαντασίας: εκεί όπου όλο μπορούν να συμβούν, να εξηγηθούν και τελικά, να διορθωθούν.
Ο συγγραφέας των αξεπέραστων Παραμυθιών από το τηλέφωνο, βιβλίο το οποίο γράφτηκε το 1960, έκανε, το 1971 με τα Παραμύθια για να σπάτε κέφι, ένα είδος άσκησης. Συνδιαλέχθηκε με τους μικρούς αναγνώστες του και τους πρόσφερε την ευκαιρία να διασκεδάσουν με το τέλος που τους ταιριάζει, να ικανοποιηθούν που μπορούν να απορρίψουν το τέλος που δεν τους αρέσει και να προβληματιστούν για το τέλος που θα επέλεγαν οι ίδιοι.
Ο Ροντάρι, σχολιάζοντας τις δικές του προτάσεις τεμαχίζει το έργο του, φανερώνοντας τα στοιχεία που το αποτελούν και δείχνοντας πως είναι στο χέρι των παιδιών να κάνουν τη δική τους ανάγνωση.
Στα ελληνικά το βιβλίο μόλις επανακυκλοφόρησε, 32 χρόνια μετά την πρώτη έκδοση σε μετάφραση, τότε, της Άλκης Ζέη και εικονογράφηση της Σοφίας Ζαραμπούκα.
Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά, 7 ετών και πάνω, τα οποία είναι πια επαρκείς αναγνώστες. Επαρκείς υπό την έννοια ότι είναι σε θέση να διαβάσουν αυτόνομα, να κρίνουν, να επιλέξουν, να συμφωνήσουν ή να διαφωνήσουν και καταληκτικά, εμπλεκόμενα στην διαδικασία που προτείνει ο συγγραφέας να διασκεδάσουν.
Ποιος είναι ο συγγραφέας
Ο Τζάνι Ροντάρι γεννήθηκε το 1920 στη μικρή πόλη Ομένια κοντά στη Νοβάρα της βόρειας Ιταλίας και πέθανε πρόωρα στη Ρώμη το 1980.
Δάσκαλος από πολύ νέος, δημοσιογράφος και συγγραφέας βιβλίων για παιδιά, ο Ροντάρι έχει διαβαστεί από εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο. Εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας το 1944 και από το 1948 άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα του κόμματος L'unita, ενώ σύντομα ανέλαβε υπεύθυνος ενός περιοδικού για παιδιά. Αφιερώθηκε στη συγγραφή βιβλίων για παιδιά και το έργο του απέκτησε μεγάλη αναγνώριση.
Το 1970 του απονεμήθηκε το βραβείο Άντερσεν, η υψηλότερη τιμητική διάκριση για συγγραφέα βιβλίων για παιδιά.
Ποια είναι η εικονογράφος
Στην πρώτη του έκδοση, το βιβλίο Παραμύθια για να σπάτε κέφι είχε εικονογραφηθεί από την Πάολα Ροντάρι, κόρη του συγγραφέα.
Πλέον σε όλον τον κόσμο κυκλοφορεί με τη νέα εικονογράφηση της Άννα Λάουρα Καντόνε, η οποία έχει εικονογραφήσει και άλλα βιβλία του Ροντάρι.
Στην εικονογράφησή της, χαρακτηριστικές είναι οι ψηλές μορφές με μεγάλα εξωπραγματικά σώματα και αστεία πρόσωπα. Η Καντόνε είναι Ιταλίδα, ζει και εργάζεται στο Μιλάνο και έχει σπουδάσει στο European Institute of Design, όπου πλέον διδάσκει εικονογράφηση. Έχει τιμηθεί με διάφορα βραβεία. Περισσότερα για την εικονογράφο μπορείτε να βρείτε στον προσωπικό της ιστότοπο, εδώ.
Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά
Τα παιδιά θα αγαπήσουν το βιβλίο επειδή τους απευθύνεται με τρόπο ισότιμο και επειδή τα προσκαλεί να εμπλακούν στη διαδικασία αφήγησης των ιστοριών. Οι ιστορίες είναι σύντομες, απλές και αστείες και χωράνε συζήτηση, κάτι που πάντα αρέσει στα παιδιά.
[...] στις ιστορίες, όπως και στη ζωή, το παν είναι να υπάρχουν επιλογές· και όταν δεν υπάρχουν, τουλάχιστον να έχουμε διαθέσιμα εργαλεία για να τις δημιουργήσουμε.
Για ποιο λόγο να το προτιμήσουν οι γονείς
Αν υπάρχει ένας λόγος, πέραν του προφανούς ότι δηλαδή πρόκειται για το βιβλίο ενός μεγάλου συγγραφέα, είναι επειδή ο πρωτοπόρος και πολύ μοντέρνος Τζάνι Ροντάρι προτείνοντας τρεις διαφορετικούς επιλόγους σε κάθε ιστορία του και στη συνέχεια σχολιάζοντάς τους δίνει ένα σπουδαίο μάθημα: στις ιστορίες, όπως και στη ζωή, το παν είναι να υπάρχουν επιλογές· και όταν δεν υπάρχουν, τουλάχιστον να έχουμε διαθέσιμα εργαλεία για να τις δημιουργήσουμε.
*Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.
Παραμύθια για να σπάτε κέφιΤζάνι Ροντάρι
μετάφραση: Δήμητρα Δότση
εικονογράφηση: Άννα Λάουρα Καντόνε
Εκδόσεις Κέδρος, 2013
Τιμή € 11,00, σελ. 200
